صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
سه شنبه، 29 مهر 1399 - 04:14   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  سالگرد درگذشت رهبر فقید مسلمانان بوسنی
  محمد در تورات و انجیل
  الکسی ناوالنی و تحریم‌های روسیه
  استقرار ۲۵۰۰ نظامی آمریکایی در بلغارستان
  لیگ والیبال صربستان/ شکست خانگی نیس
  بلاروس یک شهروند آمریکا را حبس کرد
  درهای همیشه باز اقتصاد ایران به روی کرواسی
  بازداشت ۱۵۰ معترض در اعتراضات بلاروس
  هفته پنجم سوپرلیگ یونان
  نامه تهدید آمیز برای نخست‌وزیر کرواسی
  معرفی صادرات خراسان جنوبی در مجارستان
  دیدار سفیر ایران در بلگراد با مقام صرب
  صدمین روز تظاهرات ضد دولتی در بلغارستان
  زنان معترض بلاروس: ما را از پنجره ببینید
  مقررات جدید در زاگرب برای مقابله با کرونا
- اندازه متن: + -  کد خبر: 33831صفحه نخست » گفتگویکشنبه، 16 شهریور 1399 - 12:34
روابط فرهنگی ایران و بلغارستان
ایوو پانوف
  

ایوو پانوف ، مستشرق ایرانشناس ،  5 اکتبر 1958 در صوفیا به دنیا آمد. وی مدرک تحصیلات عالی خود را از دانشگاه ایالتی کابل - افغانستان ، در رشته ادبیات فارسی (1978 - 1980) و در دانشگاه دولتی آذربایجان، رشته  زبان و ادبیات شرقی (1980 - 1984) دریافت کرد. وی در سال 2001 در دانشگاه صوفیا "St. Kliment Ohridski "از پایان نامه دکترای خود درموضوع "بررسی جنبه های جدید میراث شاعرانه حیات خیام" دفاع کرد.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) ایوو پانوف از سال 1993 رییس کرسی تخصصی ایران شناسی در دانشگاه صوفیا است. وی مدیر برنامه کارشناسی ارشد ایران شناسی دانشگاه جدید بلغارستان (2000 - 2004) بود. او از  2008 رئیس "انجمن دوستداران زبان و فرهنگ فارسی در بلغارستان" همچنین رئیس بخش "تئوری، تاریخ و نقد ترجمه" اتحادیه مترجمان بلغارستان (2016 - 2010) و رئیس اتحادیه مترجمان بلغارستان (2019 -2016) بوده است.

پانوف نویسنده 79 مقاله علمی ، ادبیات انتقادی و روزنامه نگاری در بلغارستان و خارج از کشور است. وی همچنین نویسنده مقدمه، تدوین کننده ، ویراستار ، داوری کننده ، مشاور یا مترجم بیش از 50 کتاب داستانی و علمی بوده  است که چهار مورد از آنها در ایران چاپ شده است. ایوو پانوف تک نگاری های "عمر خیام در بلغارستان" (2000) و "ادبیات کلاسیک فارسی قرن 9 تا 15 " (2018) ، " معمای (انیگمای) عمر خیام" (2019) را نوشت. او نخستین بلغاری است که رباعیات کامل  عمر خیام را از نسخه فارسی ترجمه کرده است. وی برای نخستین بار در بلغارستان ، با همکاری علیرضا پورمحمد ، جلد اول شاهنامه (کتاب پادشاهان) اثر ابوالقاسم فردوسی را از اصل فارسی به بلغاری ترجمه کرد.

پروفسور پانوف عضو اتحادیه نویسندگان بلغارستان (2002) ، اتحادیه مترجمان بلغارستان (2006) و اتحادیه روزنامه نگاران بلغارستان (2012) است و حدود 20 بار به عناوین مختلف به کشور جمهوری اسلامی ایران سفر نموده است.

روابط فرهنگی ایران و بلغارستان

مصاحبه حاضر توسط "ولادیمیر میتف" در صوفیا انجام گرفته و در پایگاه Movafaq.wordpress.com  به زبان بلغاری منتشر گردیده است.

- پروفسور پانوف ، روابط فرهنگی بین بلغارستان و ایران پس از الحاق بلغارستان به اتحادیه اروپا پررنگتر شد. شکل و تحقق مشخص این ارتباط بین فرهنگی از دیدگاه دنیای دانشگاهی چیست؟ دانشگاه صوفیا در مطالعات ایران، چگونه می تواند در روابط فرهنگی بلغارستان و ایران نقش داشته باشد؟

پس از الحاق کشور ما به اتحادیه اروپا ، روابط بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری بلغارستان وارد مرحله پویاتری شده است. اما من به شما اطمینان می دهم که این رابطه در زمینه آموزش ، علم و فرهنگ ، همواره در سطح بسیار بالایی بوده است. حتی پس از تأسیس کرسی تخصصی ایرانشناسی  "ایرانیستیکا" در سال 1993 ، کشور ایران از طریق نمایندگان قانونی خود در بلغارستان ، به لحاظ اخلاقی و مالی، فعالانه از توسعه این کرسی تخصصی آکادمیک حمایت کرد. هر ساله دانشجویان ما با هزینه  و میزبانی برای انواع دوره های زبان از ایران بازدید می کنند. طی چندین سال ، سفرهای مختلفی برای دانشجویان و اساتید این رشته تخصصی به ایران برگزار می شود. طرف ایرانی بودجه انتشار ادبیات علمی و ترجمه مربوط به فرهنگ پارس و ایران  را تأمین می کند. به لطف سخاوتمندانه حامی مالی ، امروز کرسی "ایران شناسی" دارای یک اتاق مطالعه تخصصی ، دو اتاق مطالعه، یکی از آنها  مطالعه آوایی اخیراً با امکانات لازم و دیگری کتابخانه مجهز به تمام تجهیزات اهدا شد. ما همچنین یک سیستم ماهواره ای داریم که از طریق آن می توانیم بیش از 20 کانال تلویزیونی را به زبان فارسی تماشا کنیم. امروز ممکن است ، در عصر اینترنت ، این امر کسی را غافلگیر نکند ،اما ما مدت ها قبل از اینکه  شبکه جهانی وارد زندگی ما شود ، این فرصت را داشتیم. به لطف دوستان ایرانی  کتابخانه ای بالغ بر دو هزار جلد ادبیات علمی و داستانی داشته باشیم.  

البته ، پس از الحاق ما به اتحادیه اروپا ، ایران به عنوان نوعی پل به بلغارستان نگاه می کند، و به تخصص "ایران شناسی" به عنوان واحد مهم این پل می پردازد و این کاملاً طبیعی است و بعلاوه به روابط خوب حوزه علمی و فرهنگی کمک می کند.

-    مشارکت هایی که ایرانشناسی و دانشگاه صوفیا با مؤسسات دانشگاهی در جمهوری اسلامی ایران دارند ، چیست؟ دانش آموزان ، دانشجویان  و دانشجویان دکترا و معلمان ایرانشناسی بلغارستان چه فرصت های بین المللی برای توسعه دانش خود در مورد ایران دارند؟

دانشگاه صوفیا " کلیمنت اوخریتسکی "با دانشگاه تهران"،"سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی"،" دانشگاه قزوین"، و "دانشگاه علامه طباطبایی " قراردادهای همکاری ، تبادل پرسنل و تولیدات علمی را امضا کرده است و چنین قراردادی نیز با دانشگاه گیلان دارد اما ارتباطات ما با دانشگاه قزوین و دانشگاه علامه طباطبایی به ویژه فعال است. ما چندین همایش علمی بین المللی با آنها برگزار کردیم، مجموعه مقالات آن ها نیز منتشر گردید، از جمله تهیه "فهرست نسخه های خطی فارسی کتابخانه ملی" سنت کیریل و متودی "،" جداول نجومی یمینی " است و با همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی »، تاریخ اسلاو- بلغارها از "پائیسی هیلندارسکی" به زبان فارسی در ایران منتشر شد.

همانطور که به شما گفتم دانشجویان و اساتید در زمینه "ایران شناسی" در دانشگاه صوفیا "سنت کلیمنت اوخریستکی" این فرصت نادر را دارند که برای دوره های زبان یک ماهه ، سه ماهه و هشت ماهه در ایران حضور یابند. در قراردادهای ما با موسسات و سازمان های آموزش عالی ایران ، یک بند مبادله ی معلمان و دانشجویان وجود دارد.دانشجویان ما قبلاً از این فرصت استفاده کرده اند تا در مقطع کارشناسی ارشد و دکترای ایران ثبت نام کنند. اساتید ما به طور مرتب در رویدادهای علمی بین المللی در ایران ، افغانستان ، ترکیه ، تاجیکستان ، و کانادا شرکت می کنند. البته به دلایل واضح ، بیشتر مجامع علمی در جمهوری اسلامی ایران برگزار می شود ، به همین دلیل حضور ما در آنجا بسیار بیشتر است. مجدداً تأکید می کنم ، هزینه سفر ما به ایران توسط بسیاری از کشور های میزبان ما تامین می شود. شخصاً نزدیک به بیست بار از این کشور شرقی شگفت آور و مهمان نواز بازدید داشته ام. و اجازه بدهید مجدداً تأکید کنم ، بسیاری ازهزینه سفر ما به ایران را، کشور میزبان متحمل می شود.

-    مرکز فرهنگی ایران در صوفیا چه نقشی در پیشبرد مطالعات ایران در بلغارستان دارد؟ دولت ایران تا چه اندازه از افراد و مؤسسات اختصاصی مطالعه و ترویج زبان و فرهنگ فارسی پشتیبانی می کند؟

تماس های ما با مرکز فرهنگی ایران در صوفیا طی سال ها تقریباً بسیار جدی بوده است و این کاملاً طبیعی است ، زیرا نهاد مذکور بیشترین مسئولیت گسترش زبان و فرهنگ فارسی را در بلغارستان به عهده دارد. با تشکر از تلاش های مدیران آن ، که نزدیک به 400 جلد کتاب علمی و داستانی فارسی را به کتابخانه ایرانشناسی ما اهدا کرده اند ، یک پروژه بزرگ دیگرکه  با موفقیت انجام شد و نتیجه آن انتشار نخستین فرهنگ لغت بزرگ علمی دو جلدی فارسی-بلغاری (2009) و فرهنگ لغت بلغاری به فارسی (2013) بود که در کشور ما و ایران مورد تقدیر قرار گرفت. من در سال 2010 دیپلم افتخار از اتحادیه مترجمان بلغارستان برای تجدید نظر علمی اولین فرهنگ لغت را گرفتم. در سال 2014 ، این دیکشنری دو جلدی در بیست و یکمین دوره کتاب سال در حوزه ایرانشناسی از وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی ایران جایزه بزرگ را دریافت کرد.

با این حال ، ما نباید نقش سفارت ایران در صوفیا را دست کم بگیریم ، که علاوه بر مسئولیت های خاص خود ، به طور فعال از توسعه ایران شناسی در بلغارستان نیز پشتیبانی می کند. فعالیت های سفیر پیشین جمهوری اسلامی ایران در صوفیا در کشور ما برجسته است. در دوران تصدی جناب عبدالله نوروزی، پروژه های علمی و دانشگاهی بین ایران و بلغارستان انجام شد. همچنین "موسسه مطالعات ایران ، بالکان و اروپای مرکزی" را تأسیس کرد .

سفیر جدید ایران در بلغارستان ، جناب سید جواد رسولی نیز ماموریت دیپلماتیک خود را بسیار فعال و مؤثر در کشور ما آغاز کرد. امیدوارم که ما به طور مشترک ، سطح بالایی از همکاری سفارت جمهوری اسلامی ایران وکرسی تخصصی ایرانشناسی را حفظ کنیم.

-    از سال 2011 ، کنفرانس های علمی ایران در دانشگاه صوفیا برگزار می شود. مقیاس و اهمیت این همایش ها از نظر مشارکت بین المللی ، موضوعات تحت پوشش ، بررسی های مطبوعاتی و دانشگاهی چیست؟ ایران شناسی بلغارستان تا چه اندازه در سطح بین المللی قابل درک است و آیا روابط با شرکای منطقه و جهان برقرار می کند؟

همکاران ما در بخش "ایران شناسی" در دانشگاه صوفیا از بدو تأسیس در سال 1993 به طور منظم در انجمن های مختلف مستشرقین در داخل و خارج از کشور شرکت کرده اند. در واقع ، ما به عنوان برگزار کننده و میزبان انجمن های علمی بین المللی فعال هستیم. کنفرانس بین المللی علمی بلغارستان و ایران در آینه تاریخ" (گذشته ، حال و چشم انداز آن )  " در سال 2011 ، کنفرانس بین المللی علمی" ایران و بالکان در آینه تاریخ (گذشته ، حال و چشم انداز آن) "(2013) ، کنفرانس علمی بین المللی" ایران و اروپا در آینه تاریخ (گذشته ، حال و چشم اندازها) " (2016 ) ، کنفرانس علمی بین المللی نسخه های خطی فارسی در بالکان و اروپای مرکزی (2017) ، کنفرانس علمی بین المللی "ایران و جهان در آینه تاریخ (گذشته ، حال و چشم اندازها)" (2019)  را در "مرکز زبان ها و فرهنگ های شرقی" در "دانشکده ادبیات کلاسیک و مدرن (دانشگاه صوفیا) برگزار کردیم.

نتیجه تحقیقات هر یک از این رویدادهای علمی در مجموعه هایی منتشر شده است و با تعداد گزارش های ارسالی و شرکت کنندگان به طور مداوم در حال افزایش هستند. یادآوری می کنم در کنفرانسی که در سال 2011 برگزار شد ، فقط چند میهمان از خارج از کشور داشتیم ،اما در کنفرانس  سال 2013 ،  با 11 میهمان از ایران و یک نفر از هند ، یونان ، بوسنی و هرزگوین ، مقدونیه ، رومانی و آلمان برگزار شد. در همایش  سال 2016، تعداد 80 مقاله دریافت شد که 40 مورد از آنها توسط کمیته علمی انتخاب شد. در آن زمان ، پذیرش میهمانان مربوط به 14 کشور بود که فقط 16 مورد آن ها از ایران بود. در کنفرانس سال 2017 ، تعداد مقالات بیش از 80 مورد بود ، 40 مورد آن ها انتخاب شدند. در این کنفرانس با حضور نمایندگان 11 کشور جهان: اتریش ، آذربایجان ، بوسنی و هرزگوین ، بلغارستان ، انگلستان ، ایران ، ایتالیا ، صربستان ، ترکیه ، مجارستان ، کرواسی و تنها از ایران، 14 مهمان حضور داشتند. این کنفرانس در 11 و 12 فوریه برگزار شد . در سال 2019 ، نزدیک به 120 مقاله دریافت شد که 68 مورد برای چاپ تأیید شد ، اما هیات داوران علمی متشکل از 9 استاد ، 6 استاد دانشیار و 5 دستیار از 4 دانشگاه ، مقاله ی 40 شرکت کننده را پذیرفتند.آمار پذیرش مدعوین از 16 کشور ، فقط از ایران 22 نفر بود. میهمانان ما دانشمندان دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی مختلف از ایران ، رومانی ، صربستان ، لهستان ، جورجیا ، ایالات متحده ، انگلیس و ... بودند.  من می توانم امیدوار باشم که همه اینها ازاعتبار در حال رشد بین المللی کرسی ایران شناسی بلغارستان حکایت می کند.

-    در سال های اخیر ، رشد مبادله آکادمی بلغارستان و ایران با مرکز اندیشکده بلغاری- ایرانی با مرکز مطالعات ایران ، بالکان و اروپای مرکزی (IBCE) به سرپرستی علیرضا پورمحمد مرتبط شده است. IBCE در سال های اخیر چه کاری انجام داده است؟ در آینده نزدیک چه پروژه هایی پیش بینی می شود؟ اعتماد تا چه اندازه توانسته است پل بین ایرانیان در بالکان و اروپای مرکزی ایجاد کند؟ و جمهوری اسلامی فعالیت های IBCE را چگونه می بیند؟

با تشکر از تعریف فزاینده شما و"اعتماد به نفسی" که به ما می دهید. من خوشحال می شوم اگر فضای موجود، اظهار نظر شما را تأیید کند. موسسه مطالعات ایران ، بالکان و اروپای مرکزی (IBCE) در سال 2016 تأسیس شده است. طبق اساسنامه آن ، برخی از اهدافی که دنبال می کند عبارتند از:

 انجام مطالعات علمی و فرهنگی ملی و بین المللی با دانشمندانی که علاقه آنها  روی تحقیقات متمرکز است، در زمینه ارتباط  بین ایران ، بالکان و اروپای مرکزی، همکاری با سازمان های تحقیقاتی و بنیادها برای انجام پروژه های تحقیقاتی، تشویق محققان و تجلیل از دانشمندان برجسته؛ انجام تحقیقات و فعالیت های فنی سازماندهی و برگزاری انجمن های علمی در سطح ملی ، منطقه ای و بین المللی، انتشار کتاب ، مجلات علمی و ژورنال ... خوشحالم که یکی از بنیانگذاران این مرکز و عضو هیئت مدیره آن هستم. خوشحالم از فرصت همکاری با مدیر اجرایی ، علیرضا پورمحمد ، که تدریس در رشته های مختلف ایرانی در دانشگاه سنت کلیمنت اوخریتسکی را داشته است . من از این واقعیت خوشحالم که این مرکز نه فقط رقیب کرسی ایرانشناسی ما نیست ، بلکه شریک واقعی آن است که با شاخه های وسیع ایرانی همکاری می کند ، تنها چیزی که می توانم بگویم این است که همه رویدادهای فرهنگی و علمی ، که از سال 2016 به بعد برگزار می شود ، نتیجه همکاری متمرکز بین ایرانشناسی و مرکز مطالعات ایران ، بالکان و اروپای مرکزی و انجمن دوستداران ایران و فرهنگ فارسی در جمهوری بلغارستان است. علاوه بر کنفرانس های بین المللی که قبلاً ذکر شد ، اشاره خواهم کرد که سمینار تخصصی و آموزش عملی با مشارکت بین المللی درمورد مشکلات ترجمه انواع نثر معاصر ایرانی در ماه مه سال 2018 در دانشگاه صوفیا برگزار شد. یکی از شرکای این سمینار اتحادیه مترجمان بلغارستان بود.

در آینده نزدیک، این مرکز پروژه های بسیار جالبی برای اجرا دارد ، اما در حال حاضر ، من ترجیح می دهم آنها را آشکار نکنم. جامعه فرهنگی و علمی ما اجازه دهند تا در زمان مناسب ، درباره آنها اطلاعات کسب کنند. این مرکز تا حدی  موفق به ایجاد پل هایی بین ایرانیان بالکان و اروپای مرکزی شده است ، من قاطعانه معتقدم که این پل ها قبلاً ساخته شده و بر پایه و اساس محکمی بنا شده اند.

 از آنجا که جمهوری اسلامی فعالیت های IBCE را مشاهده می کند، فکر می کنم دیگرپاسخ به این سؤال برای من نادرست باشد. با این حال ، من معتقدم که هیچ راه دیگری برای انجام این فعالیت ها وجود نخواهد داشت جز یک نگاه حمایتی مثبت ، لذا حمایت موسسات ایرانی تاکنون از ما، این دیدگاه را تأیید می کند.

-    هرکسی که ایران را دیده باشد ، متوجه احترام بزرگی است که این کتاب و مقالات نوشته شده در فرهنگ ایرانی از آن برخوردار است. متوجه شدیم در سال های اخیر ، ما شاهد ترجمه و تالیف تعدادی کتاب بوده ایم که در نزدیک شدن فرهنگی بین ایرانیان و بلغاری ها نقش دارند.این کتاب ها کدامند و نحوه تامین آن ها به چه صورت است؟

شما با نگرش ایرانیان نسبت به کتاب بسیار آشنا هستید. با این حال ، من می ترسم بگویم که بسیاری در کشور ما هیچ تصوری از ایده ها و عقایدی که در وجود این ملت هست ندارند. در اوایل قرون وسطی ، هنگامی که یک حاکم پارس می خواست ادای احترام و تمایل صلح آمیز و مساوات به همسایگان خود ابراز دارد ، کاروان بزرگی با لباس و هدایای فوق العاده گران قیمت برای وی به همراه می برد. یک کاروان شتر، همراه یک کتاب که توسط خوشنویسان نوشته شده بود و گرانبها  بود ، با کاور چرمی و سنگ های قیمتی پوشیده شده بود . معمولاً این کتاب یا قرآن بود یا شاهنامه (کتاب پادشاهان) اثر ابوالقاسم فردوسی. این رسم نسبت به مکتوبات در ایران تا به امروز حفظ شده است. دولت ایران برای انتشار کتاب تلاش می کند ، آن ها در اختیار همه مردم قرار دارند. امروز در بازار کتاب ایران می توانید کتاب هایی با تیپوگرافی منحصر به فرد از دوره های مختلف ، از زبان های مختلف ، هنری و علمی ، با موضوع بسیار تخصصی، برای مخاطبانی گسترده پیدا کنید ...

در واقع ، در دو دهه گذشته ، با کمک نمایندگی فرهنگی در سفارت ایران در بلغارستان و خود سفارتخانه ، ما مجموعه ای کامل از آثار مترجمان و نویسندگان را منتشر کرده ایم که به آن ها اطمینان دارم. ما خواننده بلغاری را به فرهنگ ایرانی نزدیک کرده ایم. ذکر اسامی همه آن ها کار بسیار دشواری است ، بنابراین خودم را به ذکر برخی از آنها محدود می کنم.

 اولین ترجمه یک نویسنده ایرانی توسط همکار ما "مارتا سیمیدچیوا" انجام شد که هم اکنون در دانشگاه "یورک" در تورنتو به تدریس ادبیات فارسی می پردازد. او رمان" مدیر مدرسه" جلال آل احمد ، یکی از مشهورترین نویسندگان معاصر ایران را ترجمه کرد. مورد دیگر ترجمه و تفسیر من درباره رباعیات عمر خیام به زبان بلغاری و انگلیسی بود که در ایران در سال 1998 توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر شد. سال بعد ، این کتاب توسط پروفسور " مارین درینف "، در کشور ما انتشار یافت.

 به دنبال آن نسخه دیگری منتشر شد، این بار با فرمت جیبی ، برای دوستداران فلسفه شرقی ، تا در هر زمان و هر مکانی از آن لذت ببرند. با این حال مدتی بعد فهمیدم دو ناشر ایرانی دیگر – سفیر صبح (2000 - چاپ اول و 2001 - چاپ دوم) و "بادبادک" (2012) برای انتشار رباعیات عمر خیام در یک نسخه دو زبانه تصمیم گرفته اند ترجمه انگلیسی از اشعار خیام نکند ، بلکه به ترجمه های یک خارجی، یک بلغاری اعتماد کند، ولی انتشار دوم نشان داد که هم از ترجمه های من و هم "ادوارد فیتزجرالد" استفاده کرده اند. به هرحال چیزی بزرگتر از عنوان اولین مترجم رباعیات عمر خیام برای من جالب نیست.

در سال 2000،  RadarPrintانستیتوی مطالعات تاریخی،رباعیات عمر خیام من را در بلغارستان منتشر کرد، که برای آن، از اتحادیه مترجمان بلغارستان - بخش "تئوری ، تاریخ و نقد ترجمه" دیپلم افتخار دریافت کردم. در سال 2001 ، معلم کرسی"لودمیلا یانوا" مجموعه "نور و سایه" را که حاوی برخی از زیباترین آثار ترجمه شده نثرنویس معاصر ایران، صادق هدایت است منتشر کرد. برای اولین بار، سه دوره کتاب درسی آموزش زبان فارسی برای دانشجویان ما تالیف شد، که نویسندگان آنها همکاران کرسی ایران شناسی ایوتا زلاتارووا ، آنگل اوربتسف و لیودمیلا یانوا بودند.

در سال 2012 به همراه یک معلم ایرانی ، علیرضا پورمحمد در کرسی ایرانشناسی ما ، بخشی از شاهنامه (کتاب پادشاهان) ابوالقاسم فردوسی را ترجمه کردیم؛ این کتاب در نسخه ای فوق العاده لوکس ، به دو شکل توسط انتشارات "آماس" منتشر شده است. در سال 2013 برای این ترجمه نویسنده ی کلاسیک،  ما با دریافت جایزه ویژه اتحادیه مترجمان در بلغارستان مورد تقدیر قرار گرفتیم و این پروژه جایزه سالانه برنز 2012 را از انجمن کتاب بلغارستان دریافت کرد. جزئیات جالب این مسئله این است که در سال 2013 ، گروه دیپلماتیک که در بلغارستان در حراج معین سالانه ، وجوهی برای خانوارهای بی سرپرست جمع آوری می کند ، نسخه دوم شاهنامه را در این حراج با قیمت غیرقابل تصور 6000 (لوا- واحد پول بلغارستان) به فروش رساند و این بالاترین قیمت این حراج بود. این نشانه ی، درستی راه است.

کتاب لغت نامه ی بسیار جالب و مفید از دکتر هاجر فیوزی را نباید فراموش کنیم ، همچنین از این مدرس قدیمی در گروه تخصصی ما  "کلمات فارسی در بلغاری" را داریم این کتاب در حال حاضر در سه نسخه و مدل منتشر شده است و از استقبال شدیدی نه تنها در میان دانشجویان، زبان شناسان و دوستداران زبان شناسی تاریخی، بلکه در بین بسیاری از خوانندگان نیز برخوردار بوده است.

عنوان شایان تقدیر دیگری در سال 2015 به نام "پزشکی ایران باستان" (پزشکی سنتی اوستایی و موازی با برخی از طب سنتی بلغارستان) در بازار کتاب ما ظاهر شد که تیراژ آن مدتهاست نایاب شده است. نویسنده آن دکتر "اسلاویان استویلوف" که فیزیکدان علمی دو پایلوت است که در قلمرو افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان (2008) و ایران (2010) در جستجوی ریشه های بلغارهای باستان بوده است.  

برای من دو سال گذشته بسیار اثر گذار و با برکت بوده است.  انتشارات "پانوراما" اتحادیه مترجمان بلغارستان در سال 2018 ، مونوگرافی(تک نگاری) من با عنوان ادبیات کلاسیک فارسی از قرن  9تا15 جلد اول و چند ماه پیش یکی دیگر از مونوگرافی های من ، یعنی رباعیات عمر خیام. جلد اول را منتشر کرد.

کتابی همین اواخر درایران به نام " تاریخ هنر " از حبیب الله آیت اللهی منتشر شد و توسط دانشجویان با سابقه و با استعداد ما تحت نظر "دیانا براتواوا"  ترجمه گردید. این نسخه تحت ویراستاری آنگل اوربتسف قرار گرفت و باعث ارزشمندتر شدن آن شد. همه این انتشارات از خوانندگان زیادی به طور دائم برخوردار هستند و تیراژ آنها به سرعت کم می شود ، بررسی ها و ده ها ایمیل نشانه ی علاقه ای است که مخاطبان ما به ادبیات از ایران باستان و ایران امروزی نشان داده اند.

 اما بگذارید علاقه جامعه فرهنگی ایران را به تاریخ و فرهنگ خود نیز ببینیم. سال گذشته (1398) در تهران ، پژوهشگاه میراث فرهنگی ایران در نخستین شماره ها، تاریخ اسلاو- بلغاری در ایران را ارائه کرد. در میان حاضران ارائه دهندگان مقالات افراد زیر حضور داشتند: مهندس دکتر سید محمد بهشتی  مدیر پژوهشگاه ، آقای هریستو پولنداکف سفیر جمهوری بلغارستان در جمهوری اسلامی ایران ، پروفسور دکتر گورگی والچف معاون علمی دانشگاه صوفیا "سنت کلیتمنت اوخوریتسکی" ، پروفسور دکتر" مادلین دانوا "معاون دانشکده فلسفه در دانشگاه صوفیا ، و همچنین مترجم کتاب و دستیار علیرضا پورمحمد.

همکار فقید ما هادی آزادی ، مدرس  با سابقه ی ایرانشناسی ، سهم زیادی در گسترش ادبیات بلغارستان در ایران داشت وی برخی از مهمترین آثار کلاسیک بلغاری را ترجمه کرد مثل ایوان وازوف ، یوردان یوفکوف ، الین پیلین…

-    بلغارستان یکی از مقاصد برتر در منطقه برای گردشگران ایرانی است.تصورات گردشگران ایرانی از بلغارستان و بلغاری ها چیست؟چرا کشور ما برای آنها جالب است؟

شما درست می گویید که هر ساله علاقه ایرانیان به کشور ما بیشتر می شود. چندین آژانس مسافرتی بلغارستان به گردشگران ایرانی خدمت می کنند و بسیاری از دانشجویان ما در ماه های تابستان به عنوان راهنما و مترجم ، جذب این کار می شوند. افزایش روز افزون گردشگران از این کشور نسبتاً دور ، اما با کشوری نزدیک به لحاظ روانشناسی ، متاثر از طبیعت ما و مردم ما و شرایطی که برای تفریح و گردشگری فرهنگی ارائه می دهیم ، بر آن ها تأثیر می گذارد. مردم ایران به دلیل مهمان نوازی خود ضرب المثل هستند و امیدوارم نمایندگان این کشور کمی ، احساس یک بلغاری را داشته باشند.

-    چندی قبل، رسانه های ایران متوجه شدند که شاید بیش از 1000 واژه فارسی اصیل در زبان بلغاری وجود دارد  و همزمان در بلغارستان، تز به اصطلاح  نژاد - بلغاریها منشأ ایرانی دارد مطرح گردید. این واقعیت و یا فرضیه چگونه می تواند به ایجاد روابط حسنه بین بلغارها و ایرانیان کمک کند؟ امروز بلغارها در ایران و ایرانیان در بلغارستان چگونه دیده می شوند؟

بله ، همینطور است و این تنها پس از انتشار سه نسخه قبلی" کلمات فارسی در زبان بلغاری" توسط دکتر هاجر فیوضی اتفاق افتاد. در واقع بسیاری از کلمات منشأ فارسی در زبان ما وجود دارد. این یک واقعیت شناخته شده است که بسیاری از واژگان فارسی از طریق زبان های واسطه وارد ادبیات بومی ما می شوند.

اول از همه، اینها ترکی و سپس عربی هستند ، به عنوان زبان یکی از رایج ترین ادیان در جهان اسلام. اما کلمات متداول در فارسی و بلغاری نیز وجود دارد که در زبان های واسطه ظاهر نمی شوند که به ما می گویند بلغارها و ایرانیان قدیمی احتمالاً یا همسایه بوده اند یا با یکدیگر ارتباطات خیلی زیادی  داشته اند و دوم اینکه فقط درصورتی امکان پذیر است که دو گروه قومی در مناطق نزدیک سکونت داشته باشند. شناسایی دقیق کلمات فارسی در زبان واسطه ها وجود ندارد ، و تنها پس از یک مطالعه جدی زبانی که با متخصصان ایرانی ، ترک شناس ، عرب ها ، چینی ها ، ایندولوژیست و سانسکریتولوژیست ، می تواند صورت بگیرد. ده سال پیش چنین تحقیقی انجام گرفته است. در نتیجه کار تقریباً یک ساله ما ، حدود 300 واحد واژگان رایج فقط با دو حرف از الفبای فارسی استخراج شد ، این تحقیق بیش از 60 صفحه بود. متأسفانه به دلایل غیر قابل توضیح ، بودجه مربوط نرسید و همه چیز در همین مرحله متوقف شد .. ما انتظار داریم که حمایت مالی از این کار ادامه داشته باشد.

در مورد تز منشاء نژادی ایرانی- بلغاری های قدیمی به طور موازی در مورد منشاء ما با مثلا - ترکی ، هون-آلتایی ، اوگرو-فنلاندی ، تاتاری-مغولی ، بومی ها(Turkic, Hun-Altai, Ugro-  Finnish, Tatar-Mongolian, autochthonous) وجود دارد. من قبلاً به دو سفرنامه ای اشاره کردم که توجه ما را به سرزمین های فرض شده اجداد مان جلب می کند. ما با واقعیت های جالب زیادی روبرو شدیم ، اما متأسفانه ، بدون اثبات صریح ایرانی بودن منشاء اولیه-بلغاریها، این مطالعات نیز متوقف شد. اما هنوز درها باز است ولی می ترسم بدون پشتیبانی ماندگار مؤسسات دولتی و بودجه کاملی ، پیگیری امور مربوط در حوزه این تئوری همچنان باقی بماند.

 بلغارها ایران را چگونه می بینند؟ سوال خوبی ست. آنها به عنوان خویشاوندان ، نزدیک به روح ، زندگی و فرهنگ با مردم ما دیده می شوند. علاوه بر این آثار ادبیات کلاسیک فارسی قرن 15-9 (IX-XV) از نام مکان و اصطلاحات "بلغاری" پر شده است، مراجعه کنید به همکارم علیرضا پورمحمد و کمک های ارزنده ی نقشه بردار ایرانی پروفسور کراچانلو و کتابخانه ملی ایران که 16 اثر فارسی قرون وسطایی دارد که قرن ها در مورد بلغاری ها و آداب و رسوم آنها صحبت می شود. آن ها برای ترجمه به بلغاری و انتشار نزد ما ست . این موضوع مجدداً به یک منبع مالی نیاز دارد. ما امیدواریم که پیدا شود.

-    و ایرانیان، بلغارستان را چگونه می بینند؟ من معتقدم ایرانیان بلغارستان وظیفه خود را دارند ، چرا که چالشی بین آن ها نیست ، باید به درک بهتر این قشر بزرگ، که می توانند به تاریخ پرشکوه قهرمانانه و فرهنگ غنی چند ملت جهان بپردازد ، کمک کنند. این فرهنگی است که میراث معنوی تمدن های باستانی بین النهرین آکد  )پایتخت کشور باستانی بابل( و سومر ، آشور و اورارتو(تمدن نیاکان منطقه ارمنستان و ترکیه و ایران) ، ایلام ، بابل و میدیا (تمدن ماد ها) (Akkad and Sumer, (Assyria and Urartu, Elam, Babylon, and Midia,را به ارمغان آورد تا بتواند آن را در طول قرون گذشته ، با هماهنگی با نبوغ ملیت پارس ترکیب کند. بنابراین پاسخ من این است: علیرغم اینکه ده ها کتاب درباره ملیت ایرانی ، تاریخ و فرهنگ آن در کشور ما منتشر شده است ، اما هنوز هم انبوه بلغاری ها به اندازه کافی ایرانیان را نمی شناسند که نگرش عینی نسبت به آنها داشته باشند. و آنها را به عنوان بیگانگان ، و یک کشوربا جغرافیایی دوردست، با فرهنگ و سنت ادبی ناآشنا نگاه می کنند. این بدان معناست که ما هنوز کارهای زیادی برای انجام دادن داریم.

-    بلغارستان به مدت 12 سال بخشی از اتحادیه اروپا بوده است. چگونه کشور ما در توسعه روابط اتحادیه اروپا و ایران نقش خواهد داشت؟ بلغارستان و ایرانیان بلغارستان تا چه اندازه برای جایگاه ایران به عنوان پلی بین جمهوری اسلامی و اتحادیه اروپا تعیین کننده هستند؟

دقیق ترین پاسخ به این سؤال اینست که هموطنان فارغ التحصیل ازکرسی ایرانشناسی دانشگاه صوفیا ، هم اکنون در وزارت امور خارجه بلغارستان مشغول به کار هستند .آقای آنگل اوربتسوف ، مدیر کل آسیا ، استرالیا و اقیانوسیه(سفیر سابق بلغارستان در تهران) ، نیکولینا کونوا (سفیر فعلی بلغارستان در تهران) ، ایرنا گانچوا ، گورگی هاشف ، هر سه از برترین فارغ التحصیلان رشته "ایران شناسی" از دانشگاه "صوفیا سنت کلیمنت اوخریدسکی" هستند. فقط اضافه کنم که تعداد محدودی از فارغ التحصیلان ما در سفارت بلغارستان در تهران مشغول به کار هستند و بدون تردید از طریق فعالیت هایشان در آشنایی با ایران و به درک اتحادیه اروپا کمک می کنند.

 ایرانیان بلغارستان و نقش فوق العاده ای که در این حوزه ایفا می کنند ، به خودی خود گواهی بر این واقعیت است . دو سال است که کرسی "ایران شناسی" جزء معدود رشته های مورد حمایت آموزش عالی ما می باشد. به این معنی که بلغارستان به کارمندانی که تربیت می کنیم احتیاج دارد ، آنها در حوزه های مختلف زندگی عمومی جامعه ی ما بسیار مفید و اثر گذارهستند.

-    چرا شناخت و ارتباط با ایران برای بلغارستان و جهان امروز مهم است؟ چگونه ایران به نقشه فرهنگی جهان ، عقاید و مردم کمک می کند؟

ایران در گنجینه فرهنگی جهان جایگاه ویژه ای دارد. کشوری است با 25 قرن  استقلال. کشور شاعران ، کشور گل رز و بلبل، کشور فضل و حکمت شرقی، سرزمین تضادهای برجسته است. ایران کشوری است که فرهنگ قدرتمند میراث فرهنگی تمدن های بین النهرین را به ارث برده ، از فراز و نشیب تاریخ گذر کرده ، از هجوم های هراسناک جان سالم به در برده ، اما در برابر مقاومت و شکیبایی خود موفق شده روحیه اصلی خود ، هویت معنوی و ملی خود را حفظ کند.

 شاید کمتر کسی بداند که با زبان فارسی در 29 کشور جهان صحبت می شود. با این شاخص بلافاصله پس از اسپانیا در رده ششم قرار دارد و از آلمان جلوتر است. زبان فارسی پس از یونانی ، لاتین و سانسکریت به ترتیب در رده های سوم و چهارم به عنوان دومین زبان کلاسیک شناخته شده است. از نظر داشتن ضرب المثل ها و گفته ها ، فارسی در بین سه کشور برتر دنیا قرار دارد و به دلیل تنوع واژگانی ، یکی از غنی ترین زبان ها است. زبان فارسی می تواند یک میلیون کلمه تولید کند و از این نظر زبانی با فارسی برابر نیست ، (ممکن است عربی هم باشد) اما زبان فارسی یک قرن از لاتینی و دوازده قرن از انگلیسی قدیمی تر است. در میان ده شاعر برتر جهان ، پنج نفرشان از اولین کسانی هستند که با این زبان صحبت می کنند. ادبیات کلاسیک فارسی از نظر حجم و عمق برابر با یونان باستان قرار گرفته است و در آن ، به عمق فلسفه تأکید می کند، در حالی که در اروپای غربی به احساسات . اسطوره ها و افسانه ها ، ضرب المثل ها ، احادیث و کلمات قصار ، داستان ها ، ترانه ها - همه این ژانرهای متنوع ، ترکیب موزاییکی فولکلور فارسی را پر می کنند و معنویت و نبوغ قومی که آنها خلق کرده اند برای نسل ها، حفظ می شود.

-    عناوین پروژه ها و ابتکارات در کرسی تخصصی ایران شناسی دانشگاه صوفیا در پاییز و اوایل سال آینده چه خواهد بود؟

من اعتراف می کنم بیشتر پروژه های پیش رو با کرسی تخصصی "ایرانشناسی" و پروژه های "انجمن دوستداران زبان و فرهنگ فارسی"  و "مرکز  تحقیقات ایران ، بالکان و اروپای مرکزی" در جمهوری بلغارستان مشابه است ، یعنی در بیشتر موارد ، هر سه در یک مسیر واحد حرکت می کنند.

 مرحله اول مطالعه "نسخه های خطی و اسناد فارسی در بلغارستان" به اتمام رسیده است. مدیریت مطالعه نسخه های خطی به زبان فارسی را در کتابخانه ملی سنت کریل و متودی انجام و به لطف تلاش همکارم  علیرضا پورمحمد به پایان رسید و با انتشار کاتالوگ توسط سازمان میراث فرهنگی و جهانگردی ایران (2018) و سپس با ویراستاری کمی ازسوی دانشگاه علامه طباطبایی تهران (2019) به چاپ رسید.

مرحله دوم - مطالعه دست نوشته بناها در کتابخانه ها ی سراسر بلغارستان در حال انجام است. همانطور که قبلاً نیز اشاره کردم ، کتاب های قرون وسطایی را که از بلغاری ها و استان های این کشور صحبت می کند، از ایران آوردیم  ، ولی هنوز منتظر انتخاب متون مناسب ، ترجمه وکاربردهای علمی آنها هستیم. بعد از موفقیت بزرگ انتشار جلد اول شاهنامه ابوالقاسم فردوسی ، امیدواریم جلد دوم را شروع کنیم. البته به شرطی که حامی مالی مناسبی را بیابیم. از منظر مقررات دانشگاهی ، برای انتخاب 2 دستیار تدریس، کنکور زبانشناسی فارسی هم وجود دارد و امیدوارم بعد از آن، ترکیب تخصص های ما توسط فارغ التحصیلان جوان و با استعداد تقویت شود. آن ها آینده ی ایران شناسی بلغارستان خواهند بود. همچنین برای انتخاب 2 دانشجوی دکترا، کنکور زبانشناسی فارسی و مطالعات ادبیات فارسی برگزار می شود . این نیز باعث تقویت کرسی تخصصی ما با کارکنان جدید خواهد شد.

شخصا پس از انتشار "رباعیات عمر خیام" جلد اول" در حال آماده سازی انتشار "رباعیات عمر خیام جلد دوم" هستم . امیدوارم که تا پاییز موفق شویم مراسم افتتاح بهره برداری هر دو جلد را در صوفیا ارائه دهیم. من همچنین جلد دوم کتاب "ادبیات کلاسیک فارسی از قرن 9تا 15 را نیز شروع خواهم کرد.

-    شما نویسنده مشهوری هستید. آیا مصاحبه ی ما را با رباعیاتی از عمرخیام به پایان می رسانید؟

اجازه بدهید با این رباعی تمام کنم:
مقصود ز  جمله  آفرینش  ماییم          در چشم خرد جوهر بینش  ماییم
این دایره جهان چو انگشتری است        بی هیچ شکی نقش نگینش مائیم

برگردان : سید حسین موسوی
MOUSAVI22@HOTMAIL.COM

 

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  معرفی صادرات خراسان جنوبی در مجارستان
  دیدار سفیر ایران در بلگراد با مقام صرب
  نامه تهدید آمیز برای نخست‌وزیر کرواسی
  لیگ والیبال صربستان/ شکست خانگی نیس
  درهای همیشه باز اقتصاد ایران به روی کرواسی
  الکسی ناوالنی و تحریم‌های روسیه
  محمد در تورات و انجیل
  سالگرد درگذشت رهبر فقید مسلمانان بوسنی
  استقرار ۲۵۰۰ نظامی آمریکایی در بلغارستان
  هفته پنجم سوپرلیگ یونان
  بازداشت ۱۵۰ معترض در اعتراضات بلاروس
  بلاروس یک شهروند آمریکا را حبس کرد
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار