صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
سه شنبه، 17 تیر 1399 - 00:13   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  کرونا در بوسنی و هرزگوین سیر صعودی دارد
  احتمال تعویق در پروازهای تهران-استانبول
  رقابت های جهانی کشتی ۲۰۲۰ در صربستان
  حزب حاکم کرواسی پیروز بزرگ انتخابات پارلمانی
  انتقاد وزیر امور خارجه یونان از آنکارا
  افزایش ۱ میلیاردمترمکعبی ظرفیت گاز ایران
  مداخلات ایرانیان: شاهنشاهی هخامنشی ...
  سفیر کرواسی در ایران برگزیده کتاب سال شد
  خودروسازی صنعت اول اسلواکی است
  اولین دور گفت‌وگوی دینی ایران و بلاروس
  اقدام جالب سرمربی تیم والیبال لهستان
  لیست بهترین کتاب‌های ۲۰۲۰ آمازون
  تورم ترکیه روی دور صعودی
  فشار بر مسلمانان اروپا
  انتخابات پارلمانی کرواسی برگزار می شود
- اندازه متن: + -  کد خبر: 32556صفحه نخست » یادداشتدوشنبه، 28 بهمن 1398 - 09:32
آشنایی با شورای جهان ترک
احمد مرجانی نژاد
  

طبق  آخرین آمار( 2018.م،) جمعیت جمهوری ترکیه ، حدود 82 میلیون نفر است که از اقوام: ترک 80 % ، کرد 15% و سایر اقوام 5 % ، تشکیل شده است. اکثریت مردم ترکیه مسلمان، با غالبیت مذهب حنفی، و نیزشامل: معتقدین علوی – شیعی هستند. زبان رسمی ترکی(استانبولی) و نظام حکومتی«جمهوری لائیک» است .

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) جمهوری ترکیه به عنوان کشوری اورآسیایی، به دو بخش تقسیم می شود. بخش آناتولی یا آسیای کوچک در شمال غرب آسیا و خاورمیانه واقع است و بخش کوچکی از آن نیز به نام تراکیه در منطقۀ بالکان؛ در جنوب شرق اروپا قرار دارد . ترکیه سی و هفتمین کشور پهناور جهان است و با قرار گرفتن در یکی از حساس ترین مناطق، دارای موقعیت جغرافیایی راهبردی است، گذرگاه تجارت و انتقال کالا، از شمال غرب آسیا به اروپا است. تعداد کاربران اینترنت در ترکیه، حدود 60 میلیون نفر، ضریب نفوذ اینترنتی 72 % ، و تعداد کاربران فیسبوک در این کشور حدود 37 میلیون تن ، است . دیپلماسی عمومی« قدرت نرم»  نظام جمهوری ترکیه در راستای :
1- فعالیت های آموزشی ، علمی ، خدماتی ، با محوریت گسترش زبان ترکی، پان ترکیزم
2- فعالیت های تبلیغ دینی ، با محوریت اسلام تسامحی ( عرفان ، صوفی گری )
3- فعالیت های تبلیغی هنری، با محوریت اشاعه  موسیقی، فیلم سینمایی، سریال های تلویزیونی
4- فعالیت های اقتصادی ، با محوریت های: جذب گردشگر، و افزایش صادرات بناء شده است.

اشتراک  زبان، قوم ، فرهنگ، تحت رهبری( هدایت و مدیریت ) جمهوری لائیک ترکیه ، از عناصر سیاسی و راهبرد های مطلوب دیپلماسی، نظام ترکیه است.موقعیت سوق الجیشی، توسعه اقتصادی، امکانات سرمایه‌گذاری، چشم‌اندازها، موضع گیری های حکومت آنکارا، همواره  برای کشورهای همسایه، منطقه،اورآسیا، و آسیای مرکزی ، از اهمیت خاصی برخوردار بوده است.

 نئو عثمانی گرایی
نظام جمهوری لائیک ترکیه ، بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی( 1991) تلاش کرد در سرزمین های ترک زبان منطقه، کشورهای آسیای مرکزی، و قفقاز،  نفوذ سیاسی ،اقتصادی و فرهنگی داشته باشد . آسیای مرکزی از لحاظ همکاری اقتصادی ، توسعه کسب و کار ، یکی از مناطق مهم برای ترکیه به شمار می‌رود. ترکیه دارای اهرم‌های بالقوه نفوذ در سرزمین های ترک زبان است. نسلی که دوران آموزشی خود را در مدارس و دانشگاه‌های ترکیه گذرانده و در حال حاضر، در سیستم مدیریت دولتی  در آسیای مرکزی خدمت می کنند. استفاده از این اهرم‌ها، نشان دهنده “قدرت نرم” ترکیه است. در حالی که از یک سو، پان‌ترکیسم در آسیای مرکزی بیشتر، دارای ریشه‌های «گولنیسم»  است، ترکیه فعالیت سیاسی خارجی ، دیپلماسی فرهنگی خود را در پیشبرد گفتمان‌های ایدئولوژیکی، نظیر: پان‌ترکیسم – اسلام ترکی ، به منظور ایجاد رژیم‌های وفادار نسبت به خود در کشورهای آسیای مرکزی متمرکز کرده است. در این کشورها  ، برند تجاری ترکیه به شدت گسترش یافته و فعال  است. روابط فرهنگی، اجتماعی، از طریق شبکه‌های گسترده موسسات آموزشی « فتح الله گولن» ترکیه پیشرفت کرده و نفوذ عمیق مدل« اسلام  ترکی» مشاهده می‌شود. با توجه به این عوامل، ترکیه طبق برنامه به ایجاد لابی‌های گسترده در محافل سیاسی آسیای مرکزی پرداخته و منافع خود را پیش می‌برد. احمد  داوود اوغلو تئوریسین نئو عثمانی گرایی ، طراح عمق استراتژیک ترکیه، خواستار گسترش عمق استراتژیک ترکیه در کشورهای خاورمیانه ، آسیای مرکزی ، قفقاز و آفریقا بود. در راستای این سیاست ، آنکارا ، مشوق و حامی پیشنهاد رئیس جمهور قزاقستان، جهت  تاسیس« شورای  همکاری جهان ترک » گردید و بدین سان  نهاد بین دولتی  مذکور تاسیس  و فعال شد. ترکیه تلاش می کند از طریق این شورا با محیط پیرامونی کشورش رابطه ای گسترده و قوی داشته باشد تا نفوذش را در  این کشورها بیشتر کند .

 نفوذ آنکارا در آسیای مرکزی و قفقاز به ویژه با کشورهایی که دارای روابط فرهنگی و زبانی هستند،  مانند: ترکمنستان- آذربایجان- ازبکستان- قزاقستان و قرقیزستان باعث می شود ترکیه و تمام اعضای شورا از حوزه بزرگ فرهنگی و تاریخی جهان ترک سود ببرند. شورای همکاری کشورهای ترک زبان،نهادی بین دولتی، متشکل از کشورهای ترکیه ، قرقیزستان ، آذربایجان ، قزاقستان و ازبکستان است. این شورا با امضا موافقتنامه ای هدف خود را همگرائی و همکاری های چند جانبه  میان اعضا ، تقویت روابط سیاسی ، اقتصادی، فرهنگی و البته ارتقا جایگاه منطقه ای اعلام کرد. مجارستان عضو ناظر شورا ی همکاری کشورهای ترک زبان و بوداپست پایتخت این کشور ، مقر دفتر اصلی شورا در اتحادیه اروپا است که نشان از تلاش اعضا برای  ایفای نقش روزافزون درنظام جهانی می باشد . دبیر خانه این نهاد در استانبول و بگداد امری اف دبیر کل  آن است. مصوبات شورای همکاری لازم الاجرا نیست.دراجلاسیه استانبول (2010) شورای همکاری کشورهای ترک زبان « تورک دنیاسی= جهان ترک)  به رسمیت شناخته شد و بعد از این اجلاسیه ، اولین نشست سران شورا در آلماتی قزاقستان با موضوع « همکاری های تجاری و اقتصادی» برگزار گردید .  

دومین نشست در بیشکک با موضوع « همکاری های علمی ، فرهنگی و آموزشی» ، سومین نشست درآذربایجان با موضوع « حمل و نقل،  ترابری » ، چهارمین نشست در بودروم ترکیه با موضوع « توریسم» ، پنجمین نشست در آستانه قزاقستان با موضوع« همکاری در عرصه رسانه ای و تبادل اطلاعات» ، ششمین نشست  در قرقیزستان با موضوع « جوانان و ورزش» و هفتمین نشست  با موضوع « اقتصاد»  برگزارشد.  البته پیش از نشست هفتم ، دبیر کل شورا تلاش کرد تا برای افزایش تجارت بین اعضا  تب و تابی  ایجاد کند ، لذا  سال 2019 را « سال اقتصاد»  نامید .  قبل از برگزاری اجلاسیه  هفتم ، وزرای خارجه کشورهای  این شورا در باکو، پایتخت آذربایجان جلسه ای به منظور تبادل نظر در رابطه با موضوع همکاری تجاری و فرهنگی میان اعضا برگزار کردند . توسعه کسب و کارهای کوچک و متوسط  و البته برگزاری هفتمین  نشست سران از مباحث مهم جلسه وزرا  بود . هفتمین اجلاسیه شورای همکاری  جهان ترک( کشورهای ترک زبان)  به ریاست الهام علی اف، رئیس جمهور آذربایجان، در شهر باکو(  14-15 اکتبر 2019 )  برگزار گردید. در این اجلاسیه 5 سند همکاری میان اعضا  به امضا رسید، مجارستان به عنوان عضو ناظر بر این شورا انتخاب گردید، سمت دبیر افتخاری کشورهای ترک زبان به رئیس جمهور قزاقستان، نور سلطان نظر بایف اعطا گردید و ازبکستان به عضویت این شورا در آمد. ازبکستان،  بیشترین جمعیت را بعد از ترکیه در شورای همکاری کشورهای ترک زبان دارد،  و به سرعت شروع به بهره برداری از این فرصت کرده و  معاملات و سرمایه گذاری های دور و نزدیکی را  با جهان ترک دنبال می کند . در نشست هفتم، اردوغان اعلام کرد : این نشست جنبه تایخی دارد و ما نقش ساختارهائی نظیر شورا ی همکاری  را می بینیم  که  در سیاست جهانی افزایش پیدا کرده است. وی متذکر شد اهمیت شورا به همکاری و هماهنگی با بیانیه های چند جانبه وابسته است. رئیس جمهور ترکیه ابراز امیدواری کرد که که شورا عضو ناظر شورای امنیت سازمان ملل و سازمان همکاری های اسلامی شود.

طی ده سال گذشته گام هایی جهت نهادینه کردن شورای همکاری کشورهای ترک زبان، گسترش همکاری میان اعضا و تلاش برای تاثیر گذاری  در منطقه صورت گرفته است، بر اساس نظر برخی تحلیل گران ، تجارت میان کشورهای  این شورا  افزایش داشته است، گردش مالی میان کشورهای عضو به ویژه بعد از نشست آستانه ( 2015) افزایش یافته و همکاری های اقتصادی خوبی صورت گرفته است . موافقان به آینده شورای همکاری امیدوارند و بر این باور هستند که  تلاش هائی  برای تقویت شورا جهت تاثیرگذاری در منطقه و تعامل با نظام جهانی صورت گرفته است .

 چنان چه مسیر تجاری بین اروپا - چین از کشورهای مذکور می گذرد .  در همین راستا ،  رئیس دفتر مرکز مطالعات اروپا در بروکسل گفت: "در نظم نوین جهانی که در آن محور کنترل به آسیا در حال تغییر است ، شورای همکاری کشورهای ترک زبان نقش مهمی دارد و فعالیت های سیاسی ، اقتصادی، اجتماعی این شورا با کمک پروژه « یک کمربند ، یک جاده » که شامل سایر کشورهای اورآسیائی است، توسعه خواهد یافت." البته، برخی از دیگر تحلیل گران بر این باور هستند که تجارت و همکاری های اقتصادی میان اعضا که از مهمترین اهداف این شورا است ، هنوز  به صورت جدی صورت نگرفته  و یا در سطح ناچیز  است. لذا شورای همکاری جهان ترک، به لحاظ کیفیت ، توسعه چندانی نداشته و بیشتر شبیه یک« باشگاه نمایشی» است . بر اساس آماری که صندوق بین المللی پول گزارش داده است: ”  آذربایجان و قزاقستان  تا قبل از تاسیس شورا تجارتشان بیشتر با آنکارا  بود . ترکیه و قزقیزستان تجارت شان رشد داشته است، اما در کل، تجارت در درون این بلوک بر طبق معیار های دلار ، کاهش  داشته است. . بعد ازاینکه در چند سال اول تاسیس شورای همکاری ، تجارت میان اعضا رشد داشت، امروزه تجارت میان آنان  در حال  سقوط است.

در مجموع، شورای همکاری کشورهای ترک زبان برای رفع چالش ها و دستیابی به اهداف اش، باید به هویت واحد و یکپارچه برای گسترش سیاست« پان ترکیسم» دست یابد تا تعامل میان اعضایش برای همگرائی اجتماعی( فرهنگی، اقتصادی، سیاسی) بیشتر گردد  .این امر  علاوه بر دور نماها و دیدگاه های راهبردی، میزان قدرت ملی  نخبگان، تلاش سیاستمداران حاکم ، به عملکرد های منافعی کشور های همسایه، منطقه و بین الملل بستگی دارد.

 اگر چه، عملکرد های سیاسی دولت حزب عدالت و توسعه ترکیه، همانند بسیاری از دول منطقه، غیر قابل پیش‌بینی‌، متمرکز بر تحقق منافع ملی و حکومتی است، مثلا: حمایت از اویغورهای مسلمان منطقه سین کیانگ، چین، مسدود سازی طرح‌های اقتصادی چین در آفریقا ، پشتیبانی از گروه های مسلح افراطی، تکفیری در  چچنستان، سوریه،  حمایت و ترویج اخوانیزم و.... ، می‌تواند به افزایش میزان تنش ، بین  آنکارا  با  پکن- دمشق- مسکو  منجر شود.  آنکارا به دلیل نزدیکی جغرافیایی به تهران، همواره مورد تحریک،تشویق مثلث شوم« غربی- عربی- عبری» واقع   می گردد، تا اقدامات آشکارتری برای افزایش تنش در منطقه، برای برخورداری از منافع و حمایت هایی انجام دهد. علی‌رغم اینکه نقش ترکیه به عنوان بازیگر سوق الجیشی / ژئوپلتیک، با نقش بازیگران بزرگی، همانند: روسیه، چین،آمریکا، قابل مقایسه نیست، با این وجود، آنکارا ، طی حمایت از اقلیت‌های قومی، عقیدتی، در منطقه نفوذ روسیه-  چین- ایران،  بازی های سیاسی خود را برای ایجاد تحریک و تنش های اجتماعی، سیاسی ، می تواند انجام دهد. اما پیشینه تمدنی و فرهنگی ایرانیان و ترکان ، مسلما اجازه چنین فرصت طلبی  و خیانتی به دشمنان دو ملت همسایه و مسلمان را  هر گز نخواهد داد.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  اقدام جالب سرمربی تیم والیبال لهستان
  فشار بر مسلمانان اروپا
  تورم ترکیه روی دور صعودی
  اولین دور گفت‌وگوی دینی ایران و بلاروس
  خودروسازی صنعت اول اسلواکی است
  لیست بهترین کتاب‌های ۲۰۲۰ آمازون
  سفیر کرواسی در ایران برگزیده کتاب سال شد
  انتقاد وزیر امور خارجه یونان از آنکارا
  مداخلات ایرانیان: شاهنشاهی هخامنشی ...
  احتمال تعویق در پروازهای تهران-استانبول
  کرونا در بوسنی و هرزگوین سیر صعودی دارد
  افزایش ۱ میلیاردمترمکعبی ظرفیت گاز ایران
  رقابت های جهانی کشتی ۲۰۲۰ در صربستان
  حزب حاکم کرواسی پیروز بزرگ انتخابات پارلمانی
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار