فیلسوف، نظریه‌پرداز، جامعه‌شناس، منتقد فرهنگی و سیاست‌مدار اسلوونیایی.

زندگی

ایربا - گروه گزارش و تحلیل: اسلاوی ژیژک در 21 مارس 1949 در شهر لیوبلیانا کشور اسلوونی به دنیا آمد. در دانشگاه لیوبلیانا فلسفه خواند و کمی بعدتر در پاریس فرصت تحصیل در روانکاوی نزد شاگرد لکان، ژ. میلر را یافت. در بازگشت به اسلووانی شغلی پژوهشی به دست آورد و جامعه روانکاوی نظری را بنیان نهاد. در 1990 در جنبش آلترناتیو در اسلوونی بسیار فعال بود و نامزد ریاست جمهوری در نخستین انتخابات چند حزبی شد.

به گزارش پایگاه تحلیلی - خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از باشگاه اندیشه، وی هم اکنون استاد فلسفه در دانشگاه اسلونیا و همچنین یکی از اعضای هیأت رئیسه مؤسسه مطالعات فرهنگی در اسن آلمان است.

اندیشه

حوزه های مداخله ژیژک که اغلب او را متفکری پست مدرن می نامند، بسیار وسیع است و شامل سینما، سایبر اسپیس، شناخت شناسی، الهیات، موسیقی، اپرا و نظریه اجتماعی می‌شود.

با این حال او شیفتگی پست مدرنیسم به تفاوت ها و ویژگی ها را رد می کند و هوادار تعالی گرایی فلسفی و تعهد به عام گرایی سیاسی است.

به گزارش ایربا ژیژک یک نظریه‌پرداز سینمایی نیز هست. او از تفسیر روانکاوانه" لاکانی برای ایجاد یک نظریه‌ سینمایی و یک شیوه" نقد جدید استفاده کرده است.

به اعتقاد رابرت استم، او از فیلم‌های سینمایی برای شرح نظریات لاکان استفاده می‌کند و در فیلم‌های سینمایی مثال‌هایی می‌یابد که حتی از خود لاکان هم افکار روانکاوانه" او را بهتر شرح می‌دهند.

 ژیژک به بررسی میل و فانتزی ناخودآگاه، امر واقعی و ابژه" والای ایدئولوژی در فیلم‌ها می‌پردازد و از این راه یک تأویل روانکاوانه در باب سینما می‌سازد.

لینچ و هیچکاک دو فیلمساز مورد علاقه" ژیژک هستند که تفسیر آثار آن‌ها بیش از همه مورد توجهش بوده‌اند.

اگر چه ژیژک در سنت مارکسیستی کشورهای اروپای شرقی پرورده شده، اما رهیافت منتقدانه و نوگرایانه ای نسبت به مارکسیسم و سنت چپ گرا دارد. از دیگر سو وی خود را از مارکسیستهای جدید مانند جیمسون، ایگلتون و ... نیز متمایز می کند. اندیشه های ژیژک بیشتر زیر تأثیر هگل، لکان (در روانکاوی)، مارکس و تعدادی از اندیشمندان جدید کشورهای اروپای شرقی شکل گرفته است. او همواره خود را فیلسوفی با جهت گیری روانکاوی دانسته است. ژیژک امروزه سهم قابل توجهی در نظریه پردازی پیرامون پسامدرنیته، جهانی شدن، مسأله سوژه و ... در جهان معاصر دارد.

این فیلسوف اسلوونیایی که بعضا درباره مسائل سیاسی کشورهای مختلف نیز نظراتی را مطرح می کند، در خصوص حوادث سیاسی ایران به ویژه مسائل مربوط به انتخابات اخیر در کشور نیز نقطه نظراتی را بیان کرده بود.

آثار

برخی از مهم ترین آثار ژیژک به شرح زیر است:

1. ابژه والای ایدئولوژی (۱۹۷۹)
2. فراسوی تحلیل گفتمان (۱۹۹۰)
3. کژ نگریستن: مقدمه‌ای بر ژاک لاکان‌ در فرهنگ عامه (۱۹۹۱)
4. همه چیزی که لازم است درباره�" لاکان بدانید... اما می‌ترسید از هیچکاک بپرسید (۱۹۹۳)
5. باقیمانده�" غیرقابل تقسیم (۱۹۹۶)
6. مغاک آزادی (۱۹۹۷)
7. چند‌فرهنگ‌گرایی (۱۹۹۷)
8. احتمال، هژمونی، جامعیت (۲۰۰۰)
9. هنر والای مبتذل: درباره�" بزرگراه گمشده�" لینچ (۲۰۰۰)
10. وحشت از اشک راستین: کریستوف کیشلوفسکی در میان نظریه و پسانظریه (۲۰۰۱)
11. درباره�" ایمان (۲۰۰۱)
12. مرگ دوباره�" اپرا (۲۰۰۱)
13. آیا کسی گفت خودکامگی؟ (۲۰۰۱)
14. به بیابان واقعیت خوش‌ آمدید (۲۰۰۲)
15. اندام‌ها علیه بدن (۲۰۰۳)
16. عروسک و کوتوله (۲۰۰۳)
17. پژوهش واقعیت (۲۰۰۵)
18. همسایگان و دیگر هیولاها (۲۰۰۶)
19. چگونه باید لاکان را خواند (۲۰۰۶)
20. پاکدامنی و ترور (۲۰۰۷)
21. در دفاع از دلایل نامقبول (۲۰۰۸)
22. خشونت: یک عقیده بزرگ، یک کتاب کوچک (۲۰۰۸)

منابع:
- http://www.hccmr.com
- http://fa.wikipedia.org
- http://www.hamshahrionline.ir