پایان دور جدید گفت‌وگوهای آقای نیمیچ نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل درخصوص مساله نام جمهوری مقدونیه با مذاکره‌کنندگان دو کشور یونان و مقدونیه در نیویورک در حالی صورت گرفت که نماینده دبیرکل بار دیگر با به کارگیری ادبیاتی تکراری گفت‌وگوهای اخیر را سازنده توصیف کرد و مدعی شد دولت‌های آتن و اسکوپیه با این مذاکرات اراده خود را جهت حل و فصل مساله به اثبات رساندند.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از پایگاه اینترنتی In.gr همزمان اعلام شد که احتمالا نماینده دبیرکل در ماه فوریه از دو کشور دیدار و با رهبران یونان و مقدونیه مذاکره خواهد کرد.در پایان این مذاکرات دیماس، وزیر خارجه دولت ائتلافی یونان در گفت‌وگوی تلفنی خود با دبیرکل سازمان ملل بر ضرورت حل و فصل موضوع در چارچوب سازمان ملل تاکید کرد. وی یکی از چهره‌های اصلی حزب راستگرای نئودموکراسی است که در دهه 90 میلادی از مخالفان هرگونه گفت‌وگو و مصالحه بر سر نام این جمهوری بود. حتی مقامات مقدونیه مدعی هستند مشارکت حزب یادشده در دولت ائتلافی یونان احتمال حل مساله را ضعیف‌تر از گذشته کرده است. به گفته آقای گروئفسکی نخست‌وزیر مقدونیه، آقای آنتونی ساماراس رهبر حزب محافظه‌کار یونان که حزبش در گذشته از مخالفان گفت‌وگو با مقدونیه بود، هنوز مواضع بنیادی حزب خود را تغییر نداده است.

 وی حتی ماه گذشته درخواست مقامات اسکوپیه برای دیدار دوجانبه را به بهانه بی‌نتیجه بودن چنین مذاکراتی رد کرده بود. در حالی که آقای دلاوکوراس سخنگوی وزارت خارجه یونان نیز حمایت کشورش را از روند گفت‌وگوهایی که در چارچوب سازمان ملل جهت حل و فصل مساله نام این جمهوری که آتن آن را فیروم (FYROM) می‌خواند مورد تاکید قرار داد، اما همزمان از عملکرد دولت اسکوپیه به‌ویژه مواضع غیرقابل انعطاف مقدونیه در دو دهه اخیر انتقاد کرد.

 آتن در هفته‌های اخیر اساس مذاکرات دو طرف را اراده سیاسی و مشارکت سازنده براساس قطعنامه‌های 817 و 845 شورای امنیت سازمان ملل اعلام داشته است. پس از آنکه در هشتم سپتامبر سال ۱۹۹۱ مردم مقدونیه با انجام یک همه‌پرسی و با ۷۴درصد رای موافق مقدونیه را به‌عنوان یک کشور مستقل از یوگسلاوی اعلام کردند و نام جمهوری مقدونیه بر خود نهادند، پرچم منقوش به یک خورشید 16 اشعه زردرنگ (ستاره ویرجینیا) را که در زمان امپراتوری فیلیپ و پسرش اسکندر در سرزمین مقدونیه به عنوان سمبل امپراتوری محسوب می‌شد را نیز به عنوان پرچم جدید خود انتخاب کردند. آن ها با درج ماده‌ای در قانون اساسی جدید، خود را مسوول سرنوشت تمام مقدونیه‌های ساکن در کشورهای دیگر به ویژه در کشورهای همسایه قلمداد نمودند. از آن پس بود که اختلافات دو کشور آغاز شد. تلاش اسکوپیه برای تامین هویت جدید این کشور با مخالفت شدید یونان به ویژه احزاب و شخصیت‌های افراطی روبه‌رو بود چراکه از دیدگاه یونانی‌ها سمبل انتخاب‌شده مقدونیه به عنوان پرچم، متعلق به تاریخ یونان بوده و نشانگر هویت تاریخی این کشور است و گنجاندن ماده مذکور در قانون اساسی مقدونیه نیز نشانگر حس توسعه‌طلبی و چشمداشت این کشور به مرزهایی است که پس از جنگ‌های بالکان در سال‌های 13-1912 خطوط مرزی کشورهای منطقه را تعیین کرده است.

 در فوریه 1994 یونان تحریم اقتصادی یکجانبه‌ای را علیه مقدونیه به اجرا درآورد که البته با انتقادهای جهانی روبه‌رو بود. پس از سال‌ها اختلاف دو کشور و گفت‌وگو‌های سیاسی به‌عمل آمده که بعضا دچار بهره‌برداری‌های داخلی احزاب و رقابت‌های انتخاباتی نیز قرار می‌گرفت در تاریخ 13 سپتامبر 1995 توافق‌نامه‌ای را که از سوی سایروس ونس، نماینده ویژه سازمان ملل پیشنهاد شده بود امضا کردند و براساس آن توافق شد دو کشور مشکلات را از طریق مسالمت‌آمیز حل و فصل کنند. باوجود آنکه تاکنون 133 کشور جهان «جمهوری مقدونیه» را به رسمیت شناخته و با این کشور روابط سیاسی برقرار کرده‌اند، مقامات یونانی ضمن نادیده گرفتن روابط دیپلماتیک این کشور با سایر کشورها، حتی پذیرش مقدونیه در اتحادیه اروپا و ناتو را مشروط به حل اختلافاتش با این کشور کرده است.
مذاکرات دو طرف در حالی است که عضویت مقدونیه در ناتو یکی از اساسی‌ترین مباحث سال‌های اخیر میان طرفین بوده است. در حالی که سفیر آمریکا در مقدونیه ماه گذشته در گفت‌وگو با هفته نامه «کاپیتال» چاپ مقدونیه حل مساله نام این جمهوری را پیش شرط اصلی عضویت این کشور در ناتو اعلام کرد و طرفین را به همکاری جهت یافتن راه‌حلی که مورد پذیرش دو کشور باشد، دعوت کرد.
به گفته وی حکم دادگاه لاهه مسایل میان آتن و اسکوپیه را حل نکرده است، بنابراین مسوولان مقدونیه باید به فکر حل مساله برای تحقق هدف خود باشند و آمریکا نمی‌تواند این مساله را حل کند و طرفین باید در چارچوب سازمان ملل راه‌حلی که مورد پذیرش طرفین باشد را انتخاب کنند. اخیرا فیلیپ ریکر، معاون وزیر امور خارجه آمریکا نیز در سفر به اسکوپیه و دیدارهای جداگانه با گیورگی ایوانوف رییس‌جمهور و نیکولا گروئوسکی نخست‌وزیر مقدونیه اعلام داشت از عضویت مقدونیه در پیمان دفاعی ناتو حمایت می‌کند.

در سال‌های اخیر از سوی نماینده دبیرکل سازمان ملل نام‌های متفاوتی از جمله «جمهوری دموکراتیک مقدونیه، جمهوری مستقل مقدونیه، جمهوری مقدونیه جدید، مقدونیه شمالی و جمهوری مقدونیه فاردار» به دو کشور پیشنهاد شده که با مخالفت طرفین روبه‌رو بوده است. رییس حزب افراطی لائوس یونان (حزب چهارم پارلمان) نیز برای برون رفت از بن‌بست کنونی پیشنهاد برگزاری رفراندوم را ارایه کرده است.

گزارش از: محمود فاضلی - ایران بالکان (ایربا)