دیدگاه‌های متعددی در ارتباط با سفر وزیر امور خارجه ترکیه آقای داوود اوغلو به ایران وجود دارد.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) یکی از دلایل این حضور را می‌توان درخصوص بحث تحریم نفت و بانک مرکزی ایران دانست. می‌توان این‌گونه برداشت کرد که این سفر در راستای دادن اطمینان خاطر به ایران از بابت عدم پیروی یا تبعیت از طرح تحریم بانک مرکزی توسط ایالات متحده آمریکا و تداوم مبادلات تجاری و انرژی ترکیه با ایران است. بحث دیگر می‌تواند درخصوص تنگه هرمز باشد به این معنی که وزیر خارجه ترکیه به تهران آمده است تا حامل پیامی برای رهبران و تصمیم‌گیران سیاسی کشور از طرف آمریکا باشد تا بحث مسدود کردن این تنگه منتفی شود. مطرح کردن جدی این امر از سوی ایران در واقع خطر و تهدید جدی را برای دیگر کشورها می‌تواند به همراه داشته باشد و شاید این سفر حامل پیام جدی درخصوص رعایت کردن این مورد از سوی ایران باشد. موضوع دیگر بر می‌گردد به مذاکرات هسته‌ای پیش‌رو، در آینده نزدیک مذاکرات هسته‌ای بین ایران و اتحادیه اروپا و 1+5 برگزار خواهد شد و با اینکه از ترکیه برای این گفت‌وگو‌ها دعوت نشده است اما این سفر می‌تواند حاکی از این باشد که آنکارا می‌خواهد به عنوان همسایه جمهوری اسلامی ایران و یک کشور تاثیر‌گذار منطقه‌ای نقش بسزایی در مذاکرات پیش رو ایفا کند.

دیدگاه دیگری نیز درخصوص این سفر وجود دارد که به مسایل عراق بر می‌گردد. پس از خروج ایالات متحده از عراق حوادثی رخ داد که نه برای ترکیه و نه برای واشنگتن خوشایند نیست. ترکیه از طرف عراق آسیب‌پذیری بالایی دارد و گروه‌های کرد ترکی و عراقی با یکدیگر همکاری‌هایی تاکنون داشته‌اند که می‌تواند برای ترکیه خطرات بسیاری را به همراه داشته باشد و از آن‌سو آرامش و ثبات در عراق برای ایالات متحده آمریکا مساله سیاسی، حیثیتی و منزلتی است. پس از هشت سال دنیا و افکار عمومی نمی‌پذیرند که نیروهای آمریکایی از عراق خارج شوند و چنین حوادثی رخ دهد، به این ترتیب آمریکا زیر سوال می‌رود چرا که فرآیند دولت و ملت‌سازی را که قرار بود در عراق تحکیم ببخشد با شکست مواجه شده است و فقط در صورت حضور نیروهایی آمریکایی و با زور و استفاده از توان نظامی توانسته امنیت را حفظ کرده و به همین دلیل مشروعیت و مقبولیت آمریکا زیر سوال می‌رود. از این‌رو با توجه به اینکه النوری‌المالکی نخست‌وزیر عراق دوست و متحد جمهوری اسلامی ایران است و همچنین تهران اعتبار و نفوذ بسیاری در عراق دارد برای پایان دادن به وضعیت بحرانی عراق و سر و سامان دادن به امور و از سر‌گیری مذاکرات بین گروه‌های سیاسی در این کشور از دولت ایران به عنوان یک میانجی دعوت شود تا به ایفای نقش منطقه‌ای خود بپردازد و آرامش را به عراق برگرداند. تمامی اینها می‌تواند فرضیه‌های حضور وزیر امور خارجه ترکیه در ایران باشد. در کنار این دلایل باید به این مساله نیز توجه کرد که در چند ماه گذاشته ناآرامی‌ها در سوریه شدت گرفته است.
در این میان جمهوری اسلامی از دولت بشار اسد و ترکیه از مخالفان رژیم اسد حمایت کرده‌اند و حتی میزبان مخالفان سوری بوده‌اند.

این امر سبب شده تا کدورت‌ها و سوءتفاهم‌هایی بین دو طرف ایرانی و ترک به وجود آید. اما در حال حاضر به نظر می‌رسد نظام بین‌الملل اصرار به تغییر حکومت در سوریه ندارد و به اجرای طرح آشتی ملی با حفظ حکومت بشار اسد به شکل کنترل شده و تضعیف شده است. گروه‌های مخالف سوری و نوع رفتار و سیاست خارجی آنان برای غربی‌ها و کشورهای منطقه مجهول است و به همین دلیل و با توجه به اتفاقات پیش آمده در کشورهای عربی پس از انقلاب‌های رخ داده، در این کشورها که منجر به پیروزی احزاب اسلام‌گرا شده غرب ترجیح می‌دهد که موضوع سوریه فعلا به همین شکل باقی بماند. البته از محتوای مذاکرات بین دو کشور و مسایل ردوبدل شده اخبار دقیقی در دست نیست و این دیدار را می‌توان از طریق الگوهای تحلیلی روابط بین‌الملل بررسی کرد و از نظریه سطح تحلیل کمک گرفت. در مجموع ایران و ترکیه در طی سال‌های گذشته هیچ‌گاه دچار چالش و مشکل حادی نشده‌اند و خصوصا از زمانی که حزب عدالت و توسعه به قدرت رسید روابط فی‌مابین بهتر نیز شد. در واقع حزب عدالت و توسعه از زمانی که در ترکیه به قدرت رسید، سیاست جدیدی را در قبال ایران و کشورهای منطقه خاورمیانه پیش گرفت. از طرفی دیگر باید بپذیریم رقابت منطقه‌ای بین دو کشور وجود دارد و هر دو کشور قدرت‌های منطقه‌ای محسوب می‌شوند که سعی می‌کنند موقعیت خود را توسعه دهند و این رقابت انکار‌ناپذیر در صحنه‌های مختلف چون عراق، سوریه و کشور‌های شمال افریقا خود را نشان می‌دهد.

اما همین رقابت در سطحی نیست که خللی در روابط دوجانبه این دو کشور به وجود آورد خصوصا که هر دو دولت به هم نیاز دارند. در واقع ترکیه پل ارتباطی ایران با غرب و خصوصا آمریکا است و نقش مثبتی را نیز تاکنون ایفا کرده است. البته بحث رادارهای ضد موشکی ترکیه یکی از موضوعات اختلاف‌‌برانگیز دو کشور است و بارها از طرف ایران مورد اعتراض قرار گرفته؛ هرچند که طرف ترک بارها اعلام کرده که ایران نباید از این بابت نگرانی داشته باشد و هدف ایران نیست اما نمی‌شود از این مساله به سادگی گذشت و در مقاطع حساس هر کشوری می‌تواند هدف این موشک‌ها قرار گیرد. همچنین در حال حاضر در سطح نظام بین‌الملل ترکیه نقش چندجانبه‌ای را بازی می‌کند و ملاک و معیار بازی نیز منافع ملی ترکیه است و هرجا که با منافع ترکیه سازگاری داشته باشد رهبران ترکیه ثابت قدم هستند که این امر مورد تایید و پسند آمریکایی‌ها نیز است چرا که می‌خواهند به ترک‌ها به‌عنوان رقیب ایران میدان دهند. یکی از رقابت‌های ایران و ترکیه نیز بر سر بحث الگو‌برداری از حکومت‌های این دو کشور است که در انقلاب‌های اخیر منطقه‌ای به چالش بین دو کشور نیز بدل شد که البته این چالش بیشتر بین متفکران و نظریه‌پردازان سیاسی دو کشور باقی ماند در مجموع به نظر می‌رسد که ترکیه نقش منطقه‌ای خود را بیشتر از گذشته جدی گرفته است و با سفر وزیر امور خارجه ترکیه به ایران و حل و فصل اختلافات از طریق گفت‌وگو و مذاکرات این نقش پررنگ‌تر نیز خواهد شد.