بهاء الدین بازرگانی گیلانی از معدود مترجمان زبان آلمانی است که در سال های اخیر به دور ازهرگونه جنجالی، بسیار پرکار بوده است.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) وی که تجربه چهارده سال فعالیت دیپلماتیک در کشورهای آلمانی زبان را دارد، ترجمه و انتشار کتاب هایی چون  « انقلاب های اروپایی » نوشته چارلز تیلی ، « اروپا مولود قرون وسطی » نوشته  ژاک لوگوف، « پس از فرو پاشی - روایت زوال سیستم آمریکایی » اثر ایمانوئل تود، « بازتاب اسلام » (شرح زندگانی خانم آنه ماری شیمل - اسلام شناس و خاورشناس نابغه آلمانی) را در کارنامه خود به ثبت رسانده است.

 او هم اکنون در حال ترجمه کتاب « تاریخ پیدایش علوم جدید در اروپا » نوشته مورخ سرشناس ایتالیایی بنام پائولو روسی است .

لطفا چکیده ای از سوابق تان را برای مخاطبان سایت ایران بالکان بیان نمایید.

متولد سال 1335 در شهرستان رودسر، استان گیلان هستم. تحصیلاتم لیسانس بازرگانی است و حدود 29 سال کارمند وزارت امور خارجه و جزء کادر سیاسی آن بوده ام. در حوزه اروپای غربی و عمدتا کشورهای آلمانی زبان مطالعاتی دارم و قریب 14 سال در حوزه های آلمانی زبان اروپا (از جمله آلمان و اتریش) بعنوان دیپلمات ماموریت داشته ام و به زبان های آلمانی و انگلیسی تسلط دارم. در مدت مذکور سعی کرده ام موضوعات سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشورهای مذکور و بویژه آلمان را مورد مطالعه و بررسی دقیق قرار دهم.

از تالیفات و آثارتان بفرمایید.

بنده بدلیل علاقه به فرهنگ، تمدن ، زبان ، ادب و تاریخ اروپا و بویژه آلمان تاکنون مبادرت به ترجمه پنج کتاب از زبان آلمانی به فارسی کرده ام که از جمله آن ها کتاب "انقلاب های اروپایی" نوشته چارلز تیلی جامعه شناس و مورخ برجسته آمریکایی و یکی از محققین تاریخ انقلاب ها در جوامع بشری است. ترجمه فارسی کتاب مذکور در سال 1383 در 450 صفحه توسط انتشارات کویر به چاپ رسید و برای بار دوم در 1385 تجدید چاپ شد.

 تیلی در این کتاب به بررسی تحلیلی و جامعه شناختی نیم هزاره تاریخ انقلاب های اروپایی از 1492 تا 1992 پرداخته که در محافل دانشگاهی اروپایی با اقبال زیادی مواجه گردیده است. در این کتاب انقلاب های بزرگ اروپایی مورد کنکاش قرار می گیرد و " انقلاب شکوهمند" سال 1688 انگلستان؛ انقلاب 1789 فرانسه و انقلاب اکتبر  1917در کانون توجهات نویسنده است.

کتاب دوم بنده " اروپا مولود قرون وسطی" ترجمه اثر ژاک لوگوف مورخ برجسته فرانسوی است که در سال 1387  در 460 صفحه باز هم توسط انتشارات کویر چاپ شده است. لوگوف در این کتاب فرایند تاریخی زایش و تکامل اروپا در قرون وسطی و سرگذشت عهد وسطایی این قاره را از منظری کاملا نو، محققانه و واقع اندیشانه به بررسی نشسته و جریان فکری جدید در دنیای غرب را که دیگر اعتقاد چندانی به تاریک و بداندیش بودن قرون وسطی ندارد با هنر نق�'الی تاریخی ماهرانه و نگاه نافذ باستان شناسانه خود هرچه بیشتر تقویت کرده است.

دو کتاب دیگر هم ترجمه کرده ام؛ یکی از ایمانوئل تود جمعیت شناس معروف فرانسوی بنام " پس از فرو پاشی، روایت زوال سیستم آمریکایی" که تاکنون به بیش از 30 زبان دنیا ترجمه شده است و زمانی در سال های نخستین 2000 میلادی جزء پر فروش ترین کتاب ها در ممالک اروپایی بود. کتاب مذکور در 1383توسط موسسه اطلاعات منتشر شد. کتاب دیگر در مورد شرح زندگانی خانم آنه ماری شیمل با عنوان "بازتاب اسلام" است. در این کتاب 300 صفحه ای خانم شیمل عارفه شهیر و اسلام شناس و خاورشناس نابغه آلمانی طی مصاحبه ای طولانی از معارف و تمدن اسلامی و ویژگی های متنوع جهان اسلام از ابتدا تا به امروز سخن بمیان می آورد و ازجمله در مورد پیامبر عظیم الشأن اسلام، عرفان اسلامی، مسلمانان، قرآن، تصوف، جهاد، شعر، کلام، مولوی، اقبال، ابن عربی و یا پیرامون مفاهیمی چون اهریمن و انفجار بزرگ گرفته تا حقوق بشر و حقوق زن، جنگ، گوته، روکرت و حتی آمریکا و افغانستان و پاکستان به قضاوتی بیطرفانه، دقیق و کارشناسانه می نشیند.

چه تالیفات و برنامه هایی برای آینده دارید؟

درحال حاضر تمرکز کاری خود را عمدتا مصروف ترجمه کتب تاریخی و تاریخ اروپا علیرغم دشواری کار و متاسفانه استقبال بالنسبه کمتری که از کتب تاریخی در مقایسه با ترجمه های داستانی و رمان و امثالهم در کشورمان می شود، کرده ام . چون معتقدم بررسی های جدید تاریخی اروپا در ایران کمتر مورد توجه و حساسیت قرار داشته است. هم اکنون در حال اتمام ترجمه کتاب « تاریخ پیدایش علوم جدید در اروپا » نوشته مورخ معروف ایتالیایی آقای پائولو روسی هستم که بزودی بدست نشر سپرده می شود. کتاب بیش از 550 صفحه و حاوی شرح تاریخی پیدایش علوم جدید و فراز نشیب های سخت و دشوار زایش علم در اروپا از دوران قرون وسطی تا رنسانس و انقلاب صنعتی به بعد است.

 کتاب را با شرح و توضیحات و پاورقی های زیاد و متنوع از متون توامان آلمانی و انگلیسی به فارسی برگردانده ام. به همه دانشجویان علوم تاریخی اروپا مطالعه این کتاب و نیز دو کتاب تاریخی مذکور را توصیه می کنم. مضافا توصیه می کنم کتاب " اروپا مولود قرون وسطی" را علاوه بر دانشجویان دانشگاه ها، طلاب حوزه های علمیه و دانشجویان معارف دینی هم حتما مورد مطالعه و بحث و تحقیق قرار دهند که دیدگاه ها و اندیشه های نوین، عالمانه و کاملا متفاوتی را منتقل می کند.

ممکن است در مورد ویژگی های کتب تاریخی مذکور اطلاعات بیشتری ارائه نمایید. هدف مولفان این کتاب ها چیست؟

اواخر دهه هشتاد و اوایل دهه نود میلادی و در بحبوبه تحولات سیاسی- انقلابی اروپای شرقی پنج ناشر بزرگ و ممتاز اروپای غربی از جمله از ممالک فرانسه و انگلستان و آلمان با سرمایه گذاری و تشکیل یک گروه از مورخان برجسته اروپایی و غیر اروپایی در صدد تنظیم و تدوین تاریخ اروپا از جنبه های بسیار متنوع و از منظری کاملا نوین، محققانه و علمی بر آمدند.
 در این ابتکار بیش از بیست مورخ برجسته، مجموعه بررسی های تاریخی پیرامون قاره اروپا را در سلسله کتاب هایی که هریک در زمینه ها و عناوین مختلف می باشند در یک کار مشترک به دست طبع سپرده و یا در دست تالیف دارند. عنوان کلی این ابتکار « احداث اروپا» یا « اروپا ساخته می شود» می باشد. سرپرستی گروه مذکور نیز بر عهده "ژاک لوگوف" مورخ مشهور فرانسوی است که خود در این راستا چند کتاب نوشته است که از جمله همین کتاب "اروپا مولود قرون وسطی" است. اینجانب همانگونه که اشاره کردم تاکنون سه کتاب از این گروه را به فارسی برگردانده ام و امیدوارم کاری را که اهمیت زیادی برای دانش پژوهان علوم تاریخی و اجتماعی دارد ، ادامه دهم. کتاب دیگر بااهمیت از این مجموعه « تاریخ روابط اروپا و اسلام» از آغاز ظهور اسلام تاکنون نوشته یک مورخ ایتالیایی است که در دستور کار آتی بنده قرار دارد.

از شما تشکر می کنیم و برایتان آرزوی موفقیت داریم.

من هم از شما سپاسگزارم.

گفتگو: محمود فاضلی – ایران بالکان (ایربا)