صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
یکشنبه، 28 دی 1399 - 13:15   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  توقف فعالیت پایگاه تحلیلی - خبری ایران بالکان (ایربا)
  لاوروف:غرب نباید برای بلاروس تصمیم بگیرد
  ‌ترکیه اردوغان و آرزوهای بزرگ
  روایت‌های دختر شهید سلیمانی از پدر
  عکس/اردوغان و همسرش با سگشان لبلبی
  زلزله کرواسی و توییت سفیر ایران در زاگرب
  نمایش ترکی در سواحل روسی
  چشم‌انداز یونان برای احیای گردشگری
  گریگوری راسپوتین؛ قدیس یا شیطان
  تعطیلی نیروگاه هسته‌ای اسلوونی
  زلزله در کرواسی
  وقوع زلزله شدید در کرواسی
  روسیه یک دیپلمات بلغارستان را اخراج کرد
  پهنه ایران فرهنگی
  همکاری های آموزشی دانشگاه گلیشیم با ایران
- اندازه متن: + -  کد خبر: 34416صفحه نخست » کتابخانه ایربادوشنبه، 1 دی 1399 - 08:51
فرهنگ مردمی آثار مولوی
حیات نعمت سمرقندی
  

فرهنگ مردمی آثار مولوی عنوان کتابی است از حیات نعمت سمرقندی که از سوی انتشارات لوح‌ فکر منتشر شده است.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از اعتماد، کتاب عنوان فرعی طولانی دارد که گویای موضوع اصلی‌اش است: «کلمه، تعبیرات، ترکیبات و افاده‌های زبان زنده گفت‌وگوی فارسی دری-تاجیکی مردم خراسان و ماوراء‌النهر در آثار مولانا جلال‌الدین بلخی». آن‌طور که ویراستاران کتاب نیز توضیح داده‌اند، نویسنده در این کتاب معتقد است که این کلمه‌ها و ترکیبات در آثار مولوی از اصطلاحات رایج در سمرقند است و در دیباچه کتاب نیز توضیحاتی در این زمینه داده است.

ویراستاران کتاب، هدف از نوشته‌شدن این کتاب را بیان معنی واقعی واژه‌هایی دانسته‌اند که در «مثنوی» آمده؛ اما در فرهنگ‌های فارسی نظیر «فرهنگ معین» یا «فرهنگ عمید»، یا به آنها اشاره‌ای نشده یا معنایی جز آنچه مد‌نظر مولوی بوده، آمده است. برای نمونه، در کتاب به کلمه «گاج» اشاره شده که در سمرقند به معنی ساده‌دل و نادان به کار می‌رود. آنها می‌گویند که این کلمه در آثار مولوی هم اشاره شده از‌جمله در این بیت: «این قضا را هم قضا داند علاج/ عقل خلقان در قضا گیج است و گاج». با‌این‌حال در برخی نسخه‌ها به جای کلمه گاج که در این بیت دیده می‌شود، واژه‌های «کاج» و «گیج» آمده است.

حیات نعمت سمرقندی بر‌اساس اشعار مولوی می‌گوید او باید در سمرقند رشد کرده و سپس به بلخ رفته باشد. ویراستاران کتاب به یکی از رباعی‌های مولانا اشاره کرده‌اند که او در آن سمرقند را چنین وصف کرده است: «عشقت صنما چه دلبری‌ها کردی/ در کشتن بنده ساحری‌ها کردی/ بخشی همه عشقت به سمرقند دلم/ آگاه نه‌ای چه کافری‌ها کردی»؛ آنها درباره رباعی نوشته‌اند: «توجه فرمایید به سمرقند دلم گفتن مولانا که هیچ‌یک از شاعران حتی زاده سمرقند، این شهر فردوس‌مانند را به این درجه چون مولوی، صمیمانه و با مهر و محبت سرشار ستایش نکرده‌اند». آنها همچنین درباره ویرایش این کتاب نوشته‌اند: «لازم به ذکر است بسیاری از واژه‌هایی که استاد حیات نعمت در مجموعه خود آورده بودند، به همان مفهوم در فرهنگ‌های فارسی آمده بود؛ بنابراین آن واژه‌ها را حذف کردیم. البته هیچ اثری خالی از عیب نیست؛ به‌ویژه آنکه ما در ویرایش این اثر به استاد دسترسی نداشتیم و تنها با مراجعه به مثنوی معنوی و دیوان شمس تبریزی و فرهنگ‌های معین و عمید این کتاب را ویرایش کردیم».

ویراستاران اثر، به صورت کوتاه نویسنده کتاب را هم معرفی کرده‌اند. بر‌اساس توضیحات آنها، حیات نعمت سمرقندی، چامه‌سرای زبان اهل سمرقند و رئیس مرکز فرهنگی تاجیکان ازبکستان در سمرقند است. او در کودکی به معلولیت دچار می‌شود. «پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، وی یک هفته تمام در مرکز شهر سمرقند برای زبان فارسی گرسنه‌نشینی کرد و مجله پارسی‌زبان آواز سمرقند ارمغان همین دوره است. او و چند نفر از چهره‌های فرهنگی ازبکستان برای انتشار روزنامه‌ای در سمرقند کوشش بسیار کردند تا سرانجام پس از مدتی دولت وقت ازبکستان به او و همراهانش اجازه داد اولین روزنامه فارسی را با خط سیریلیک به نام آواز سمرقند منتشر کنند. پس از تظاهرات سال 1991 میلادی تاجیکان سمرقندی و گرفتن بنایی در مرکز شهر و تبدیل آن به مرکز فرهنگی تاجیکان حیات نعمت، ریاست آن را بر‌عهده گرفت و در این مدت خدمات بسیاری به زبان و فرهنگ فارسی کرد و برنامه‌های فرهنگی و گاهی سیاسی در آن برگزار کرد. او حدود سه دهه رئیس مرکز فرهنگی سمرقند بود تا زمانی که او را از این مرکز که محل اقامتش هم بود، بیرون راندند.

بنای این مرکز فرهنگی که در محله قوش حوض قرار داشت و یکی از بناهای تاریخی ثبت‌شده در یونسکو بود، تخریب شد و به جای آن مهمان‌خانه‌ای بنا شد. او می‌گوید در جریان بسته‌شدن این مرکز حدود چهل روز در خانه زندانی بوده، چهل روزی که بر او آسان نگذشته است. حیات نعمت ساکن سمرقند است اما پیوسته بین ازبکستان و تاجیکستان در رفت‌و‌آمد است چون امروزه وزارت فرهنگ تاجیکستان، محلی در مهمانخانه وحدت در اختیار او قرار داده و این شاعر معترض سمرقندی در اتاق ویژه خود چند ماهی در سال مشغول پژوهش و نوشتن شعرهای تازه خود است». شعرهای حیات نعمت سمرقندی عمدتا شعرهای اعتراضی است و او امروز به‌عنوان یکی از روشنفکران مبارز تاجیک در آسیای میانه و روسیه شناخته می‌شود. اگرچه سال‌ها است که انتشار آثارش در ازبکستان ممنوع است.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار