صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
یکشنبه، 28 دی 1399 - 13:43   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  توقف فعالیت پایگاه تحلیلی - خبری ایران بالکان (ایربا)
  لاوروف:غرب نباید برای بلاروس تصمیم بگیرد
  ‌ترکیه اردوغان و آرزوهای بزرگ
  روایت‌های دختر شهید سلیمانی از پدر
  عکس/اردوغان و همسرش با سگشان لبلبی
  زلزله کرواسی و توییت سفیر ایران در زاگرب
  نمایش ترکی در سواحل روسی
  چشم‌انداز یونان برای احیای گردشگری
  گریگوری راسپوتین؛ قدیس یا شیطان
  تعطیلی نیروگاه هسته‌ای اسلوونی
  زلزله در کرواسی
  وقوع زلزله شدید در کرواسی
  روسیه یک دیپلمات بلغارستان را اخراج کرد
  پهنه ایران فرهنگی
  همکاری های آموزشی دانشگاه گلیشیم با ایران
- اندازه متن: + -  کد خبر: 34383صفحه نخست » کتابخانه ایربادوشنبه، 24 آذر 1399 - 19:26
هولوکاست ویکتوریایی
محمد قلی مجد
  

دکتر محمدقلی مجد محقق ایرانی مقیم ایالات متحده آمریکاست متولد 1324است. تحصیلاتش را در دانشگاه‌های سن اندریو (1970) و منچستر (1975) و کرنل (1978) با درجه دکترا به پایان برد و سپس در دانشگاه‌های مختلف آمریکا، از جمله دانشگاه پنسیلوانیا، تدریس کرد. در این سال‌ها مقالات متعددی از مجد در نشریاتی چون مجله آمریکایی اقتصاد کشاورزی، مجله مطالعات دهقانی، مجله بین‌المللی مطالعات خاورمیانه، مطالعات خاورمیانه، و مجله خاورمیانه انتشار یافته است. دکتر مجد از سال 1999 به‌طور تمام وقت به تحقیق و تألیف در حوزه تاریخ معاصر ایران اشتغال دارد. کتاب‌های «سیاست تقسیم اراضی محمدرضا پهلوی، ایران دوران رضاشاه، غارت آثار باستانی ایران و قحطی بزرگ و نسل‌کشی در ایران- 1917–1919» مهم‌ترین آثار اوست.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از سازندگی، مجد چهره‌ای آشنا در تاریخ‌نگاری مستند به وِیژه در دوره قاجار و پهلوی است و تاکنون بیشتر آثار او به فارسی ترجمه شده و مورد استقبال قرار گرفته‌اند. کتاب «هلوکاست ویکتوریایی» تازه‌ترین اثر اوست که موضوع قحطی عظیم سال‌های 1290 تا 1286ه.ق در عهد ناصری را بررسی می‌کند . این اثر گامی نو در این عرصه است و تاکنون درآثاری که به بررسی رویدادهای عهد ناصری می‌پردازد، کمتر به آن پرداخته شده است.

در یک دوره 75 ساله از 1869 تا 1944 میلادی ایران دچار سه قحطی شد که جان 25 میلیون نفر را گرفت. در حالی که در فاصله 1950 -1850 جمعیت جهان بیش از دو برابر شد، جمعیت ده الی دوازده میلیونی ایران در سال 1944 رقم یازده میلیون نفر گزارش شده در سال 1841 تغییری نکرده بود. کمتر کشوری را می‌توان یافت که رشد جمعیت یک سده آن در اثر قحطی نابود شده باشد. قحطی بزرگ 1873-1869 که جان دوازده میلیون ایرانی یا دو سوم جمعیت را گرفت، جایی در صفحات کتاب‌های تاریخ ندارد. قحطی ایران پیشگام قحطی‌های بزرگ در چین، هند، و شمال آفریقاست. سال‌ها پیش از هلوکاست‌های اواخر دوران ویکتوریا، هلوکاست مشابهی در ایران رخ داده بود.

کل آثاری که در غرب در باره این موضوع نوشته شده، سه مقاله علمی دو مقاله دیگر است که در آنها اشاراتی غیر مستقیم صورت گرفته است. در این مقالات اگرچه پذیرفته شده که قحطی تمام کشور را در خود فرو برده اما اتفاق نظر درباره آغاز، مدت، شمار قربانیان و دلایل بروز قحطی بزرگ وجود ندارد.

پژوهش حاضر ظاهرا اولین کتابی است که باره به زبان انگلیسی منتشر می‌شود. مبنای این کتاب سفرنامه‌های اروپایی و آمریکایی، از جمله سفرنامه‌های مقامات انگلیسی که به واسطه مشاغل رسمی خود به ایران سفر کرده‌اند، گزارش‌های دیپلمات‌های انگلیسی، گزارش‌های روزنامه تایمز لندن و نیویورک تایمز، اسناد ایرانی و گزارش‌ها و مکاتبات میسیونرهای آمریکایی است که خود شاهد قحطی بوده‌اند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که با نگاهی محافظه‌کارانه باید گفت دوازده میلیون نفر از جمعیت هجده میلیون ایران از میان رفته‌اند یا مهاجرت کرده‌اند. اندوه بارتر این‌که به‌خاطر بستن مرز روسیه و ترکیه عثمانی به روی ایرانیان در ژوئیه 1871، اکتریت عظیم این دوازده میلیون نفر تلف شده‌اند. دست کم تا 1910 طول کشید تا ایران جمعیت خود را در سال 1869 را بازیابد. ایران تقریبا شرایط عادی خود را بازیافته بود که قحطی بزرگ 1919-1917 بار دیگر ایران را در خود فرو می‌برد.

به نوشته نویسنده مقامات انگلیسی و بسیاری از ایرانیان، خشکسالی را دلیل بروز قحطی می‌دانند. «ماژور اولیور سنت جان» مدیر دفتر کمپانی تلگراف انگلیس و ایران در تهران، درباره ریشه‌های قحطی می‌نویسد:«افزایش و پیشرفت قحطی در ایران به‌طور خلاصه به این دلایل است. از زمستان 4-1863، بارش‌ها، مگر تنها در سال 6-1865، به طور معمول کمتر از میانگین بوده است. دریاچه‌ها، چشمه‌ها و قنات‌ها هر تابستان در سراسر کشور پایین و پایین‌تر رفته‌اند. با این حال، برداشت محصولات عموما خوب و فراوان بوده‌اند. در طول زمستان ششم، یعنی 70-1869، به ندرت برف و باران در روستاها آمد.» در 25 اکتبر1871 در نشست در لندن به دعوت کمیته امداد قحطی ایران، مقاله‌ای پخش شد که در 26 اکتبر 1871 در روزنامه تایمز نیز به چاپ رسید.

متن کتاب بیشتر از آن که حاوی حرف‌های مولف آن باشد، دربردارنده متونی در باره این واقعه تلخ و به شدت طولانی در اسناد، نامه‌ها، روزنامه‌ها، خاطرات و کتاب‌های هم عصر آن دوره تاریک است. به گفته محمد کریمی (مترجم کتاب) برگردان ادبیات ویکتوریایی به زبان امروز چندان ساده نبوده و تلاش کرده است تا حد ممکن پیچیدگی‌های متن صد و اندی قبل بریتانیا و آمریکا را برای مخاطب امروز ساده کند. در جای جای این اثر از افراد، موسسات و وقایعی نام برده شده که چون موضوع کتاب نبوده‌اند در متن به آنها پرداخته نشده است، اما به گمان مترجم ضرورت داشت مختصر شرحی درباره آنها در حاشیه متن اصلی کتاب گنجانده شود و تلاش کرده است تا حد ممکن برای همه این موارد توضیحاتی از منابع مستند در دسترس باشد. مواردی نیز برگرفته از تصاویر نسخ خطی درپانویس‌ها گنجانده شده است. بخشی که به عنوان تصاویر در انتهای کتاب آمده، در نسخه انگلیسی نیست و این بخش با هماهنگی نویسنده در انتهای کتاب افزوده شده است.


هلوکاست ویکتوریایی
دکتر محمد قلی مجد
مترجم: محمد کریمی
انتشارات: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران
نوبت اول: 1398
تعداد صفحه: 242
قیمت: 39 هزار تومان

محمود فاضلی

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار