صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
پنجشنبه، 6 آذر 1399 - 18:14   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  واکنش تند مقامات مجارستان به سخنان جورج کلونی
  روابط امریکا و ترکیه در دوره پسا بایدن
  بوسنی و گسترش همه جانبه مناسبات با ایران
  مسلمانان سنجاک صربستان و روز مبارزه با فاشیسم
  کرونا و افزایش بازارهای کریسمس در بلغارستان
  لهستان هنوز منتظر نتیجه انتخابات آمریکا است
  غرامت هواپیمای اوکراینی از صندوق توسعه
  ورود واکسن روسی کرونا به مجارستان
  کشف الهه ۴۲۰۰ساله در ترکیه
  تله ناتو برای روسیه
  عکس/ روزهای کرونایی در ترامواهای کرواسی
  عکس/ مراسم تشییع اسقف اعظم صربستان
  محدودیت‌های کرونایی سختگیرانه در اوکراین
  تداوم اعتراض‌ها در بلاروس و بازداشت معترضان
  تمام جذابیت داستان‌نویسی
- اندازه متن: + -  کد خبر: 34225صفحه نخست » کتابخانه ایرباپنجشنبه، 29 آبان 1399 - 18:47
شهرهای مرزی ایران و بیزانس در دوره ساسانی
پرویز حسین طلائی و علی اکبر مسگر
  

در اواسط سلسله اشکانی (ح 92 پ. م ) و در زمان مهرداد دوم (123- 87 پ. م)، قدرت جدیدی به نام روم با ایران هم مرز شد که ردپای این دولت را در مناسبات حکومت ایران تا اواخر دوره ی ساسانی می توان مشاهده کرد. از زمانی که این دو قدرت دوره باستان با یکدیگر ارتباط برقرار کردند، رقابت و  درگیری‌های مداوم آن ها نیز بر سر دست یابی به متصرفات یکدیگر آغاز شد.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) با بررسی و تجزیه و تحلیل منابع یونانی - رومی و منابع شرقی که اطلاعاتی از این درگیری ها به دست می دهند؛ می‌توان به اهداف، انگیزه ها و منافع ایران و روم پی برد. در ابتدا، حاصل این درگیری ها در زمان اشکانیان، قرار گرفتن رودخانه ی فرات، اما نه به طور ثابت، به عنوان مرز میان این دو دولت بود؛ اما امپراتوری روم به خاطر دست یابی به منافع ژئوپلیتیک، اقتصادی، تجاری و سیاسی بیشتر و رسیدن به متصرفات اسکندر، در صدد تصرف مناطق ارشمند میان دجله و فرات، بین النهرین، قفقاز و آسیای صغیر بودند که در زمان تراژان (98-117م ) تا حدودی محقق شد.

تراژان پس از فتح بین النهرین، مرز شرقی امپراتوری روم را از فرات به دجله تغییر داد. جانشینان وی به خاطر حفاظت از مناطق متصرفی در برابر حملات اشکانیان، به سیستم دفاعی روی آوردند و شروع به ایجاد استحکامات و قلاعی در مرزهای خود در شرق نمودند. با روی کار آمدن سلسله ساسانی در سال 224 میلادی، رومی ها و درادامه بیزانسی ها (اوایل قرن چهارم به بعد) هم چنان به سیاست دفاعی خود در این دوره ادامه دادند. گرچه امپراتوران بیزانس در مواقعی که اوضاع را مساعد می یافتند، به تأسی از اقدامات و افتخارات اسکندر در گذشته، سرزمین های غربی ایران را مورد تعرض قرار می دادند؛ اما آن ها جدا از تقویت چند باره استحکامات شهرهای مرزی، با انتقال پایتخت امپراتوری از غرب به شرق، مرکز ثقل سیاست خارجی خود را به مرزهای ایران نزدیک کردند.

ساسانیان نیز از همان ابتدا، پس از سر و سامان دادن امور داخلی، در قبال مرزهای غربی امپراتوری سیاست تهاجمی در پیش گرفتند. در این رابطه منابع کلاسیک یونانی - رومی  و منابع شرقی از باز پس گیری متصرفات پیشین هخامنشی توسط ساسانیان سخن به میان آورده اند؛ به هر حال، پذیرفتن این سخن محتاج اثبات این فرضیه است که ساسانیان از سلسله هخامنشیان آگاهی داشته اند. جدا از پذیرش یا رد این نظر که در میان مورخان و محققان، موافقین و مخالفین خاص خود را دارد، بایستی گفت که ساسانیان نمی خواستند بیزانسی ها پایگاهی در سرزمین های شرق فرات و آسیای صغیر داشته باشند. بنابراین از اهداف اصلی سیاست خارجی ایران و بیزانس در دوره ساسانی، دست یابی و تصرف سرزمین های مورد نظر بود؛ تا آن جا که در روابط دو قدرت بزرگ دوره باستان، روابط خصمانه بیشتر از روابط مسالمت آمیز برجسته می نماید.

برای ایران و بیزانس در دوره ساسانی، شهرهای مرزی به عنوان یک ضرورت از اهمیت ویژه ای برخوردار بود؛ نتیجه این وضعیت را می توان در تقویت و ایجاد استحکامات شهرهای مرزی و نیز استقرار و حضور دائم نیروهای نظامی در مناطق مذکور مشاهده کرد. شهرهای مرزی و کشمکش های ایران و بیزانس بر سر تسلط آن ها، در برگیرنده بخش عمده ای از مناسبات این دو قدرت در دوره ساسانی است، چنان که هر گونه مطالعات درباره مناسبات ایران و بیزانس، بدون پرداختن به شهرهای مرزی غیر ممکن می نماید؛ چرا  که از دست رفتن چنین شهرهایی در دوره ساسانی به تغییر عمده در توازن قدرت منطقه منتهی می شد.

در این کتاب هشت شهر مرزی که در ارمنستان، آسیای صغیر، بین النهرین و سوریه واقع شده اند، مورد بررسی قرار گرفته است. انتخاب این شهرها از سوی دیگر به خاطر اهمیت ژئوپلیتیکی این شهرها بوده که کانون اصلی درگیری های ایران و روم را شکل داده بودند. بنابراین بررسی وضعیت شهرهای مرزی ایران و بیزانس در دوره ساسانی که مورد نزاع دو دولت در مناطق غربی، شمال غربی و جنوب غربی بوده و تحلیل و ارزیابی کارکرد آن ها ضرورت پیدا می کند. مطالب این کتاب در چهار فصل «ارمنستان، آسیای صغیر، بین النهرین وسوریه» تنظیم شده است.

شهرهای مرزی ایران و بیزانس در دوره ساسانی
پرویز حسین طلائی و علی اکبر مسگر
ناشر: نگارستان اندیشه
چاپ اول: 1398/ تعداد صفحه: 230

محمود فاضلی

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  مسلمانان سنجاک صربستان و روز مبارزه با فاشیسم
  بوسنی و گسترش همه جانبه مناسبات با ایران
  روابط امریکا و ترکیه در دوره پسا بایدن
  لهستان هنوز منتظر نتیجه انتخابات آمریکا است
  واکنش تند مقامات مجارستان به سخنان جورج کلونی
  کرونا و افزایش بازارهای کریسمس در بلغارستان
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار