صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
جمعه، 28 شهریور 1399 - 23:32   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  سخنان جدید رهبر مخالفان دولت بلاروس
  انتقال پناهجویان موریا یک هفته پس از آتش‌سوزی
  تسلیم استوارنامه سفیر جدید ایران در بوسنی
  لهستان: اروپا یک میلیارد یورو به بلاروس کمک کند
  تیم دیناموی زاگرب؛ بدون لیگ قهرمانان
  راه‌اندازی کرسی زبان فارسی در بلگراد
  خروج کامل نظامیان کرواسی از افغانستان
  درخواست اروپا از سازمان ملل: نظارت بر بلاروس
  سفیر آمریکا در مجارستان استعفا داد
  ژیژکی که بلند می‌اندیشد
  جنجال در مراسم مذهبی یهودیان در اوکراین
  وام یک و نیم میلیارد دلاری روسیه به بلاروس
  گوریتسا: دلفی مهاجمی در سراسر زمین است
  مقطع سرنوشت ساز روابط اتحادیه اروپا و ترکیه
  آلمان ۱۵۰۰ پناهجوی جزایر یونان را می‌پذیرد
- اندازه متن: + -  کد خبر: 33828صفحه نخست » یادداشتشنبه، 15 شهریور 1399 - 22:13
درس‌هایی از ژیژک برای ما
گروه گزارش و تحلیل
  

به بهانه‌ انتشار کتاب «پاندمی: کرونا دنیا را تکان می‌دهد»، نوشته اسلاوی ژیژک، ترجمه نوید گرگین، نشر شب‌خیز، چاپ اول، 1399.

آنچه مطالعه این اثر را برای ایرانیان ضروری می‌کند، صرف نام و آوازه اسلاوی ژیژک نیست. ژیژک در تحلیل و تبیین‎اش از پاندمی کرونا و راه‌حلی که برای آن ارائه می‌دهد، دقیقا روی نقطه‌ای انگشت گذاشته که بحران بزرگ زیست جمعی ماست. او در این اثر بازگشت به گونه‌ای کمونیسم جنگی و مداخله دولت در اقتصاد آزاد و بازار به‌منظور تأمین ضروریات و اولویت‌های زیستی و بهداشتی شهروندان، یعنی برقراری نوعی تأمین اجتماعی قدرتمند در ابعاد وسیع بین‌المللی را پیشنهاد می‌کند؛ پیشنهادی که قواعد سودجویانه بازار را که در این شرایط وخیم تنها به سود اقویاست -‌یک داروینیسم اجتماعی هار‌- معلق می‌کند.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از شرق، حال پرسش اساسی این است که شرایط سیاسی و اقتصادی ایران تا چه حد مستعد و پذیرای چنین طرحی است؟ بی‌شک این سخن درستی است که مخاطب ژیژک در اینجا بیش از همه دولت‌ها هستند، اما اگر در کشورهایی با سابقه سوسیال‌دمکراسی یا جامعه مدنی و دولت رفاه و تأمین اجتماعی نسبتا نیرومند، پیشنهادهای ژیژک بیشتر امکان عملی‌شدن دارند، در کشورهایی مانند ایران چه؟ یک همکاری گسترده در ابعاد ملی و بین‌المللی برای مقابله با کرونا هم نیازمند شرایطی دموکراتیک و شفاف است که اعتماد میان دولت‌ها و ملت‌ها را برقرار کند و هم جامعه مدنی‌ای قوی که بر دولت نظارت کند. در حال حاضر چنین شرایطی در کشور ما مفقود است. در فقدان چنین بسترهایی، زمینه برای برخی اتفاقات فراهم است. دولت رفاه و تأمین اجتماعی در ایران ناکارآمد است. دخالت دولت به سود طبقات پایین جامعه که بیشتر از طبقات بالای جامعه در معرض اثرات ویرانگر کرونا قرار دارند، ناچیز و تقریبا صفر است. در چنین زمینه‌ای نیاز به یک نظارت در ابعاد وسیع آن وجود دارد. ژیژک در فصل جذابی از کتاب که تعریضی نیز به کتاب مراقبت و تنبیه میشل فوکو دارد، رسیدن به شرایطی بهتر را فقط در چارچوب چنین امری ممکن می‌داند. در چنین بدیل کمونیستی‌ای که فاجعه کرونا شرایط ذهنی و عینی تحقق آن را امروزه بیش از پیش فراهم کرده و مغاک پرنشدنی سرمایه‌داری را عیان کرده، دولت‌ها و ملت‌ها باید در ابعاد بین‌المللی دست به همکاری با هم بزنند. همان‌گونه که ژیژک درباره رژیم‌های توتالیتر با دیکتاتوری حزبی قوی‌ای مثل چین می‌گوید، باید فضا برای نقل‌و‌انتقال درست اخبار موثق فراهم باشد.

در واقع دولت‌هایی همچون چین باید از شدت سانسور و ارعاب خود بکاهند یا آن را کلا حذف کنند و در عوض تبدیل به دولت‌هایی مقتدر شوند؛ از این جهت که بیش از پیش به آنچه منافع عام بشریت مربوط می‌شود، بپردازند. این البته نافی وظایف دولت‌های غربی نیست. کشورهای سرمایه‌داری غربی نیز در معرض وظایف خطیری قرار دارند. کرونا فاجعه‌ای است که عدم کفایت دولت-ملت‌های فعلی جهان و سرمایه‌داری جهانی در تأمین امنیت، زیست و سلامت اکثریت انسان‌ها را بیش از پیش عیان کرد. ترک‌ها و شکاف‌های ایدئولوژیک در دفاعیات معمول نظریه‌پردازان سرمایه‌داری و لیبرالیسم دیگر مثل قبل رفو نخواهد شد. اما به ایران برگردیم؛ از ژیژک چه چیزی برای کنترل بهتر اوضاع کنونی می‌توان آموخت؟ مسلما وظایف شهروندان برای حفظ فاصله‌گذاری جسمی (و نه اجتماعی) که ژیژک در قالب آموزه عشق مسیحی آن را صورت‌بندی کرده، همچنان به‌ جای خود باقی است. اما متأسفانه بخش دیگری از حل معضل به ضعف دیرینه دولت در ایران برمی‌گردد، ناکارآمدی‌اش در تأمین چیزی به نام منافع عام، گریز ساختاری‌اش از تحت نظارت واقع‌شدن که مصداق بارزش را در این چند ماه شاهد بودیم. دولت به هر علت قادر نیست نیازهای طبقات پایین جامعه در تأمین امنیت زیستی و بهداشتی و غذایی آنها را در این شرایط وخیم فراهم کند. گروه‌ها و صنف‌های در معرض خطر همچنان بدون پشتوانه به حال خود رها شده‌اند. شرایط وخیم اقتصادی، فاجعه کرونا را برای آنها مصیبت‌بارتر خواهد کرد. گویا دولتمردان ایرانی هنوز به‌طور جدی متوجه نشده‌اند که به قول مارتین لوترکینگ، همه سوار یک قایق هستیم. مهم‌تر از همه اینکه دولت در ایران مانعی ساختاری به نام شناسایی منافع عام و کلی دارد. چنین مانعی باعث می‌شود دولت نتواند در جهتی گام بردارد که ژیژک در کتاب خود وظایف خطیر دولت‌ها در شرایط کنونی می‌داند. از این حیث، کتاب «پاندمی: کرونا دنیا را تکان می‌دهد»، فقط تأملات فلسفی-روانکاوانه فیلسوف اسلونیایی در باب کرونا نیست؛ این کتاب چون آینه‌ای شرایط فعلی زیست سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ما ایرانیان و معضلات دیرپای‌مان را نیز به ما بازمی‌تاباند.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  تیم دیناموی زاگرب؛ بدون لیگ قهرمانان
  لهستان: اروپا یک میلیارد یورو به بلاروس کمک کند
  تسلیم استوارنامه سفیر جدید ایران در بوسنی
  انتقال پناهجویان موریا یک هفته پس از آتش‌سوزی
  سخنان جدید رهبر مخالفان دولت بلاروس
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار