صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
جمعه، 28 شهریور 1399 - 21:10   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  تسلیم استوارنامه سفیر جدید ایران در بوسنی
  لهستان: اروپا یک میلیارد یورو به بلاروس کمک کند
  تیم دیناموی زاگرب؛ بدون لیگ قهرمانان
  راه‌اندازی کرسی زبان فارسی در بلگراد
  خروج کامل نظامیان کرواسی از افغانستان
  درخواست اروپا از سازمان ملل: نظارت بر بلاروس
  سفیر آمریکا در مجارستان استعفا داد
  ژیژکی که بلند می‌اندیشد
  جنجال در مراسم مذهبی یهودیان در اوکراین
  وام یک و نیم میلیارد دلاری روسیه به بلاروس
  گوریتسا: دلفی مهاجمی در سراسر زمین است
  مقطع سرنوشت ساز روابط اتحادیه اروپا و ترکیه
  آلمان ۱۵۰۰ پناهجوی جزایر یونان را می‌پذیرد
  عمل جراحی رئیس جمهوری سابق کرواسی
  موفقیت سینمای ایران در جشنواره ونیز
- اندازه متن: + -  کد خبر: 33655صفحه نخست » گزارشیکشنبه، 19 مرداد 1399 - 07:46
نقد و طنز در رمان‌های میلان کوندرا
علیرضا محمودی ایرانمهر
  

«میلان کوندرا» به گمان کسانی که با ادبیات سروکار دارند، بزرگترین نویسنده‌ و میراث‌دارِ سنت رمان‌نویسی اروپاست. خودِ نویسنده هم بارها اشاره کرده که بزرگترین میراث اروپا را غیر از «مدرنیته»، خلق رمان می‌داند و در کتابش با عنوان «رمان» معتقد است که همزمان با پیدایش رنسانس در اروپا که زندگی و نگاه انسان را به هستی، جهان و تمامی مفاهیم بنیادین زندگی و هستی عوض کرد، رمان هم همزمان با مدرنیته در اروپا زاده شد. به همین جهت کوندرا پیدایش «دن کیشوت» را برابر می داند با دوره‌ای که انسان به شناخت خودش از هستی دست پیدا می کند و با «دن کیشوت» به خلق اسطوره انسان مدرن می پردازد. در این فرآیند چند عامل بزرگ دخیل است که یکی از آنها «نقد» است و دیگری «طنز».

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از کافه کاتارسیس،کوندرا خودش را به نوعی میراث‌دار نقد و طنز در رمان می داند و چنانچه می‌بینیم در تمامی آثارش در کنار «رمان سازی» و «ادبیات‌سازی مدرن» توجه بسیاری نیز به این دو عامل دارد. یکی از موضوعاتی که کوندرا در آثارش به شدت با آنها درگیر است مسئله حیات «اجتماعی» و «سیاسی» انسان است. به ویژه شکلی از حیات انسان در نیمه دوم قرن بیستم از آغاز انقلاب روسیه و بعد از جنگ جهانی دوم که امروزه از آن با عنوان «کمک‌های توتالیتاریسم» یاد می‌شود.

در چنین شرایطی انسان در مقابل خود با یک قدرتِ مطلقِ مشخص روبرو نیست؛ بلکه این قدرت در تاروپود زندگیش تنیده شده است. رمان «شوخی» را مثال می زنم که در داستان به دلیل شوخی مرد با معشوقه‌اش، یک زندگی نابود می‌شود و این دقیقا جامعه و حاکمیتی را نشان می‌دهد که قادر به درک طنز نیست و شوخی را یک خطر قلمداد می کند. دلیلش اینست که در چنین حاکمیتی همه چیز به‌طور مطلق «سیاه و سفید» معنا می شود و شوخی یک امر نسبی و خاکستری است.

 شوخی کردن در این داستان کوندرا در یک رابطه عاطفی و جنسی شکل می گیرد و حتی خصوصی‌ترین روابط بین افراد هم زیرذره بین قرار می‌گیرد و درنهایت کاراکتر داستان، بخاطر این شوخی مجازات هم می شود. «شوخی» یکی ازمعروف‌ترین داستان های کوندراست و این موتیف در بیشتر آثارش تکرار شده است. ردپای شوخی و خنده را در دیگر آثار کوندرا هم می توان دید؛ مانند خنده و فراموشی.

به راحتی می‌توان دید که چگونه شخصیت‌های داستان در مقابل هم قرار می‌گیرند و اینکه چطور در چنین جوامعی که «ایدئولوژی محوری» برتمامی ابعاد زندگی‌شان اثر دارد، خنده و شوخی و طنز و هرنوع نسبیت و حالت مدارا، غیرقابل تحمل می‌شود. به نوعی می‌توان گفت داستان‌های کوندرا به قربانی شدن انسان در جوامع توتالیته می‌پردازد. البته به غیر از آثار متأخر که این نقد را فراتر از جوامع اروپای شرقی و مرکزی می‌دانست. چراکه در بیست سال گذشته این جوامع رو به اضمحلال رفتند و نویسنده هم به مسئله دیگری پرداخت.

رمان «آهستگی» به زندگی انسان در جامعه‌ای بزرگتر و فراگیرتر در گذار از مدرنیته می‌پردازد. این داستان توجه به مفهوم کلیدی «لذت» و «آهستگی» است که در شتاب زندگی ماشینی از زندگی انسان رخت برمی‌بندد و رنگ می‌بازد. لذتِ صفتِ آهستگی که ما به راحتی آن را از دست می‌دهیم. (البته عده‌ای این رمان را در جریان رمان‌های پست مدرن قلمداد می‌کنند. از آنجا که با این نوع اسم‌گذاری‌ها مخالف هستم، دسته‌بندی این رمان را هم در چنین جریانی تایید نمی‌کنم. معتقدم آثار کوندرا فراتر از این نامگذاری‌هاست و اگر بخواهیم به مفاهیم فلسفی پست مدرن اشاره کنیم، نوعی شالوده شکنی در مفهوم بنیادین آن وجود.)

«آهستگی» داستان انسان مدرنی است که لذت‌جویی از زندگی، محور هستی آن است و هرنوع ارزش دیگری را در پرانتز قرار می‌دهد. با این حال لذت را فدای سرعت می‌کند و همین مسئله باعث می‌شود کیفیت لذت در تمامی ابعاد زندگی از او سلب شود. کوندرا به دقت این مسئله را در «آهستگی» واکاوی می‌کند. این چنین است که «آهستگی» تنها مسئله انسانِ درگیر با «توتالیتاریسم» نیست بلکه مرتبط با کل هستی است و هرآنچه که زندگی ماشینی را می‌سازد. نگاه منتقدانه‌ای در این رمان وجود دارد که ما را به لحظه‌ای تامل و بهره‌مند شدن از لذت «آهستگی» فرا می‌خواند.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  راه‌اندازی کرسی زبان فارسی در بلگراد
  تیم دیناموی زاگرب؛ بدون لیگ قهرمانان
  لهستان: اروپا یک میلیارد یورو به بلاروس کمک کند
  تسلیم استوارنامه سفیر جدید ایران در بوسنی
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار