صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
یکشنبه، 19 مرداد 1399 - 05:36   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  طریقت خواجگان نقشبندیه و هفت پیر
  آمار صعودی مبتلایان به کرونا در بوسنی
  واکنش ترکیه به توافق دریایی مصر و یونان
  سیاست آمریکا مقابل ایران
  افزایش خرید خانه توسط ایرانی ها در ازمیر
  صربستان از چین موشک‌ خریداری می کند
  محدودیت‌ آمد و شد از رومانی و بلغارستان به ایتالیا
  عکس/ بیسرا تورکوویچ وزیرخارجه بوسنی
  آوردگاه سرنوشت لوکاشنکو
  رقیب بیرانوند در بلژیک اهل کرواسی است
  وقوع انفجاری مهیب و گسترده در بیروت
  عکس/اولین نماینده با حجاب در پارلمان صربستان
  سنگرهای بتونی آلبانی و کلاهبرداریهای پراگ
  تاکید وزیر خارجه بوسنی بر مناسبات با ایران
  افلاطون
- اندازه متن: + -  کد خبر: 33577صفحه نخست » یادداشتشنبه، 4 مرداد 1399 - 15:43
نماز جمعه در ایاصوفیا
اسماعیل شمس
  

۹۷ سال پیش در چنین روزی (۲۴ جولای ۱۹۲۳) که سوم مرداد امروز ماست، معاهده لوزان در شهر لوزان سوییس میان نمایندگان ترکیه به ریاست عصمت اینونو از یک طرف و کشورهای انگلستان، فرانسه، ایتالیا، ژاپن، یونان، رومانی، بلغارستان، پرتغال، بلژیک و یوگسلاوی به امضا رسید.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از اعتماد، این معاهده بندهای زیادی درباره سرنوشت ترکیه به عنوان وارث اصلی عثمانی داشت و به جنگ جهانی اول در آن سرزمین پایان داد. همچنین مرزهای جدید جمهوری ترکیه را در مرده ریگ امپراتوری عثمانی مشخص کرد. با وجود این مهم‌ترین فایده معاهده لوزان برای ترکیه این بود که به رویای تشکیل دولت کردستان در قلمرو عثمانی که در متن قرارداد سور (۱۹۲۰) پیش‌بینی شده بود، پایان داد و بخش اصلی جغرافیای آن دولت روی کاغذ را به جغرافیای ترکیه اضافه کرد. بخش‌های دیگرش هم البته مانند گوشت قربانی بین ارمنستان و دولت‌های تازه‌تاسیس عراق و سوریه که محصول قرارداد سایکس پیکو بودند، تقسیم شده بود. لوزان سند تاسیس جمهوری ترکیه و به رسمیت شناختن آن به عنوان یک کشور مستقل و دارای حاکمیت و مرزهای مشخص با یک ملت، یک زبان و یک مذهب است. آتاتورک این توافقنامه را دفع سوء قصدی خطرناک علیه ملت ترک خواند که از قرن‌ها پیش برای نابودی آن تدارک دیده شده و با عهدنامه سور کامل شده بود.

با وجود اینکه تمام هویت ترکیه کنونی به معاهده لوزان گره خورده است، رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه، چندین بار امضاکنندگان معاهده لوزان را به خیانت متهم کرده است. او هر سال در سالگرد انعقاد معاهده لوزان از جوانان ترکیه می‌خواهد آن را مطالعه کنند، چرا که باید اشتباهات گذشته را بدانند. به اعتقاد او در سال ٢٠٢٠ نباید بر مبنای منطق ١٩٢٣ حرکت کرد. اردوغان می‌گوید: «وقتی همه‌چیز در جهان عوض شده ما نمی‌توانیم در موقعیتی که آن زمان قرار گرفتیم، باقی بمانیم. مساحت ترکیه (عثمانی) از دو میلیون متر مربع در سال ١٩١٤ در عرض ٩ سال تا معاهده لوزان به ٧٨٠ هزار کیلومتر مربع رسیده است. ما از سرزمین‌های خود دفاع نکردیم. وضعیتی به اجبار ایجاد شد و آن را پذیرفتیم و در آن گرفتار شدیم. این ناعادلانه است و دیگر حاضر نیستیم به پذیرش آن ادامه دهیم. هدف کسانی که کشورمان را گرفتار معاهده لوزان کردند، این بود که تاریخ هزار ساله امپراتوری عثمانی و سلجوقیان به فراموشی سپرده شود.»

به نظر می‌رسد بزرگ‌ترین اقدام اردوغان برای مبارزه با معاهده لوزان و دفن میراث آتاتورک تغییر کاربری کلیسا و موزه ایاصوفیا و تبدیل دوباره آن به مسجد است. سلطان محمد فاتح پس از تصرف استانبول پایتخت امپراتوری بیزانس و مرکز مسیحیت شرق (ارتدوکس) در سال ۱۴۵۳م، کلیسای ایاصوفیا را که نماد پیوستگی دین و دولت مسیحیان شرق بود به مسجد تبدیل و خطبه خلافت را در آنجا قرائت کرد.

آتاتورک یک قرن پیش با تبدیل مسجد ایاصوفیا به موزه به غرب مسیحی اطمینان داد که دولت جمهوری ترکیه راه عثمانی، یعنی همان دشمن بزرگ اروپا را نخواهد رفت، اما اردوغان با تبدیل دوباره آن به مسجد و بی‌محلی به اعتراض همگانی در غرب اعم از پاپ و پادشاه و پارلمان به آن دوران خاتمه داد. او امروز با برگزاری نخستین نماز جمعه در ایاصوفیا پس از یک قرن و درست در سالگرد معاهده لوزان به دنیا به صراحت پیام داد که دوران جمهوری آتاتورک به پایان رسیده و دوران احیای خلافت آل عثمان به رهبری سلطان رجب طیب اردوغان آغاز شده است.

از نظر اردوغان پایان لوزان، به معنای تلاش برای بازگشت به مرزهای عثمانی و فراتر از آن مرزهای سلجوقیان در هزار سال پیش است. در این چند سال افزون بر ایاصوفیا، ملازگرد در شمال شرق ترکیه هم به معبد اردوغان تبدیل شده است، همان جایی که سلطان آلب ارسلان سلجوقی در ۴۶۳ق امپراتور بیزانس را شکست داد. احیای عثمانی برای اردوغان به مثابه توسعه قلمرو در غرب ترکیه و احیای سلجوقی به مثابه اعلام حضور در شرق ترکیه و پیوند دادن قلمرو فرزندان جوان ترک به میهن پدران آنان در جغرافیای توران کهن است.

سال‌ها پیش که اردوغان آرزوی تبدیل ایاصوفیا به مسجد را می‌کرد، بسیاری تحقق این خواسته را با وجود امریکا و روسیه و اروپا محال می‌دانستند، اما سلطان وعده‌اش را عملی کرد و همزمان به اعتراض پاپ و پوتین و ترامپ اهمیتی نداد. حرف‌های اردوغان و خطیبان او را باید جدی گرفت. او هرجا که مجال یافته و قدرت داشته است حرف‌هایش را عملی کرده و به اعتراض‌های مردم کشورش و جهانیان هرگز گوش نداده است. خطبه امروز را بشنوید که ممکن است فردا بسیار دیر باشد.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  واکنش ترکیه به توافق دریایی مصر و یونان
  آمار صعودی مبتلایان به کرونا در بوسنی
  طریقت خواجگان نقشبندیه و هفت پیر
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار