صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
پنجشنبه، 16 مرداد 1399 - 10:04   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  افزایش خرید خانه توسط ایرانی ها در ازمیر
  صربستان از چین موشک‌ خریداری می کند
  محدودیت‌ آمد و شد از رومانی و بلغارستان به ایتالیا
  عکس/ بیسرا تورکوویچ وزیرخارجه بوسنی
  آوردگاه سرنوشت لوکاشنکو
  رقیب بیرانوند در بلژیک اهل کرواسی است
  وقوع انفجاری مهیب و گسترده در بیروت
  عکس/اولین نماینده با حجاب در پارلمان صربستان
  سنگرهای بتونی آلبانی و کلاهبرداریهای پراگ
  تاکید وزیر خارجه بوسنی بر مناسبات با ایران
  افلاطون
  صادرات ایران به یونان ۷۰ درصد کاهش یافت
  روسیه از پیمان مالیاتی با قبرس خارج می‌شود
  سودای مدیترانه‌ای ترکیه
  کاهش ۹۰ درصدی صادرات ایران به ترکیه
- اندازه متن: + -  کد خبر: 33475صفحه نخست » یادداشتسه شنبه، 17 تیر 1399 - 07:31
ادب عاشقی مولانا
بخشعلی قنبری
  

در طول تاریخ معلمانی بودند که در مکتب خویش درس عشق به شاگردان‌شان آموخته‌اند. یکی از این معلمان مولانا جلال‌الدین محمد بلخی است که شاگردانی را پرورش داد صاحب نفس به‌گونه‌ای‌که پس از طی مراحلی، نه تنها خود مولانا به چنین شاگردانی افتخار می‌کرد بلکه به آنها ارادت می‌ورزید. صلاح‌الدین زرکوب و سلطان ولد و حسام‌الدین چلبی ازجمله این دسته از شاگردان مولانا هستند که در خلق و بسط و گسترش اندیشه‌ها و مثنوی مولانا از هیچ کوششی دریغ نکردند. اگر امروز مثنوی بر تارک فرهنگ بشری ایستاده است مدیون شاگردی‌های نقادانه و مشفقانه این دسته از شاگردان مولاناست. از منظر حضرت مولانا، جنون قبل از عقل از آن زمین‌گیران و جنون بعد از عقل ویژه آسمانیان است. این جنون وقتی برای شخص رخ می‌دهد از زمان فراتر می‌رود به‌گونه‌ای‌که گذر عمر و بال بودن سن معنای خود را پاک از دست می‌دهد و شخص به جای آداب‌دانی روزمره آداب تازه‌ای را می‌آموزد که البته در تب و تاب عوام مردم نیست و آنان نمی‌توانند این جنون را درک کنند و اگر خیلی اهل انصاف باشند از کنار او رد می‌شوند و می‌گویند ما این رفتارها را درک نمی‌کنیم اما اگر از این اندازه انصاف بهره‌مند نباشند به‌زعم او را مجنونی همانند سایر مجانی می‌پندارند درحالی که نمی‌دانند او عقل دوراندیش را سخت آزموده است و پای در وادی قلب نهاده که در آنجا چون طینت آدم مخمر می‌کنند آداب دیگری جاری و ساری است.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از اعتماد، روش مولانا در بیان نظرات به ‌گونه‌ای است که همه‌چیز را از زبان دیگران بیان می‌کند و کم‌تر جایی البته با ضمیر اول شخص سخن می‌کند و اتفاقا یکی از آنها نسبت دادن جنون و دیوانگی بر خویشتن و با فعل و ضمیر اول شخص است. این نوع بیان نشان می‌دهد که همه‌چیز مثنوی خود مولانا و اگر بخواهیم برای سخنان او مصداقی بیابیم جز او را نمی‌توان مصداق تمام‌عیار سخنانش دانست. برای اینکه آداب جنون در سلوک عملی مولانا را دریافته باشیم نقلی نمادین از رفتار او با حسام‌الدین را می‌آوریم که البته می‌توان این‌گونه رفتارها را در زندگی او پیدا کرد. با عنایت عشق ویژه مولانا به حسام‌الدین (683 -622 ق.) که هجده سال از مولانا کوچک‌تر است، می‌توان رفتارهای شگفتناکی را به مولوی در تعامل با حسام‌الدین در نظر آورد که در اینجا به یک مورد از آنها اشاره می‌کنیم. بیان این مطلب می‌توان اثبات کند که در عشق آداب رایج جایگاه چندانی ندارد و عاشق براساس جهان‌نگری خود با دیگران به‌ویژه با معشوق خود رفتار می‌کند. «در تاریخ آورده‌اند که روزی حسام را بیماری سختی به خود مشغول داشتی و مولانا را خبر از آن نبودی لیک در دیداری به هم داشتندی حسام‌الدین اشارتی بدان کردی و مولانا نیک درک نکردندی که عمق درد حسام‌الدین تا کجا بودندی زیرا حسام‌الدین آدم درونگرایی بودی و درد خویش جز به اشارت نگفتندی و مولانا نیز برخلاف حسام‌الدین برون‌گرا بودی و درک او در امور دیگر بود و هماره در اندیشه شهود و شخصیتی داشت عظیم شعودی و هماره کلیات را دیدندی تا جزییات و حسام‌الدین نیز حسی بود و جزیی‌نگر.

این خلاف‌آمد باعث شدندی تا در اوقاتی مولانا حسام‌الدین راد و مرادش را نیک درک نکردندی و همین امر باعث شدی تا حسام‌الدین ملالی در روح خود یافتندی و در یکی از این روزها بر مولانا تند شدندی که تو مرا و دردم را ندیدندی و من به استغاثه کردمی و خدا به جا تو بر من لطف‌های کردی و تو نشیمن کردی بر رخت راحتی‌ات غافل از آنکه حسامت در درد سوزیدندی! قضا را مولانا درک بکردی که نزدیک بودی حسام‌الدین ذات‌الریه بکردی و نفس تنگ گشته و بالا نیامدی! و حسام برای مدتی سلام مولانا جواب ندادی تا اینکه مولانا بر حسام‌الدین نوازش‌ها کردی تا دل وی آرام بکردی و حسام‌الدین مولانا را هژده بهار از وی بزرگ بودندی به حضور پذیرفتندی! روزها گذشتی و جلال‌الدین برای دیدار یار به محلت وی شدندی لیک در همه گام نهادی تا بر حضور حضرت عشق سجده کردندی لیک هر چه زیادی گشتندی و حسام‌الدین نایافت بودی و جلال‌الدین زار و نزار مسکینانه به مسکن خویش برگشتندی و آن روز ناله‌ها کردی و به درگاه خدا استغاثه نمودی و از او خواستندی که توفیق زیارت حسام‌الدین که از او هژده کوچک بودندی نایل آمدندی! او در آن روز همه را گشتندی و ساعت‌ها از سرودن مثنوی غافل بودندی لیک تا عشق زیارت نکردندی مرکب در درونش خشکیدن گرفتی تمام! خدای تعالی استغاثه حسام‌الدین بشنید و اجابت کردی! چون جلال‌الدین به آستانه بارگاه حسام‌الدین پا نهادی سر از پا نشناختی در میان مردمان به پای حسام‌الدین افتادی و بوسه‌ها بر پای وی زدندی و مردم تعجب‌ها کردندی! لیک ندانستندی که عشق این کند بل بیش از نیز کند!  القصه مولانا را در دیدار حسام‌الدین جنون‌ها دست دادندی و در جا این ابیات بر زبان جاری ساختندی و این همه را نثار حضرت عشق حسام‌الدین تقدیم کردندی و با بلند صدایی به عالم و آدمیان نهیب دادندی که عشق را آدابی دیگر است و این آداب را آداب جنون گفتندی: ‌ای حسام از عشق تو گشتم چو موی / ماندم از قصه تو قصه من بگوی// بس فسانه عشق تو خواندم به جان / تو مرا که افسانه گشتستم بخوان.»

تصور می‌شود با آوردن این داستان می‌توان به تمایز اخلاق و آداب عاشق آن هم اخلاق و آداب عاشقی چون مولانا پی برد که با آن علم و دانش و دارایی معنوی چسان در برابر حسام‌الدین راد سر تعظیم فرود می‌آورد و سلسله تدبیر را می‌درید و بی‌محابا از جنونش سخن می‌گفت. اگر مولوی بر پای شاگرد خود بوسه می‌زند دلیلی بر ذلت او نیست بلکه نشان از توانمندی عشق دارد و دریغا که حسام‌الدین هم خود در برابر جلال‌الدین به هیچ می‌انگارد تا جایی که این بوسه‌ها سر سوزنی رعونت در وی ایجاد نمی‌کند و در تواضع با استاد خود هماوردی‌ها می‌کند!

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  سنگرهای بتونی آلبانی و کلاهبرداریهای پراگ
  تاکید وزیر خارجه بوسنی بر مناسبات با ایران
  روسیه از پیمان مالیاتی با قبرس خارج می‌شود
  صادرات ایران به یونان ۷۰ درصد کاهش یافت
  افلاطون
  وقوع انفجاری مهیب و گسترده در بیروت
  افزایش خرید خانه توسط ایرانی ها در ازمیر
  عکس/اولین نماینده با حجاب در پارلمان صربستان
  عکس/ بیسرا تورکوویچ وزیرخارجه بوسنی
  صربستان از چین موشک‌ خریداری می کند
  رقیب بیرانوند در بلژیک اهل کرواسی است
  محدودیت‌ آمد و شد از رومانی و بلغارستان به ایتالیا
  آوردگاه سرنوشت لوکاشنکو
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار