صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
چهارشنبه، 25 تیر 1399 - 02:00   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  کشمکش برای کناره‌گیری نخست‌وزیر بلغارستان
  گفت‌وگوی ولیعهد ابوظبی با نخست وزیر یونان
  توییت ظریف در سالروز قتل عام سربرنیتسا
  انتقاد روسیه از تصمیم ترکیه درباره ایاصوفیه
  ارجاع جسد قاضی منصوری به دادگاهی در رومانی
  پیروزی "دودا" در انتخابات ریاست جهوری لهستان
  مذاکرات تازه رهبران صربستان و کوزوو
  ارمنیان و انقلاب مشروطه ایران
  شریعتی در ترکیه
  آینده لهستان در گرو انتخابات ریاست جمهوری
  تمایل اوکراین برای خرید پهپادهای ترکیه
  پلیس صربستان ۷۱ معترض را بازداشت کرد
  یاد شهدای ایرانی جنگ بوسنی
  توقف صادرات گاز روسیه به ترکیه
  محدودیت‌های تازه یونان در مرز بلغارستان
- اندازه متن: + -  کد خبر: 32707صفحه نخست » گزارششنبه، 17 اسفند 1398 - 17:26
قدرت بی‌قدرتان
واتسلاو هاول
  

"قدرت بی‌قدرتان" نوشته‌ی واتسلاو هاول  جستاری با موضعِ ایدئولوژی و نسبت آن با آزادی است. هاول، سیاستمدار و نمایشنامه‌نویسِ اهلِ چک این مقاله را در سال ۱۹۷۸ در حالی‌ می‌نویسد که در منزلش توسط عده‌ای از ماموران پلیس تحت نظرِ امنیتی بود.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از شهر کتاب، ماموران امنیتی مقابل هرادتسک، خانه‌ی روستاییِ هاول در شمالِ بوهم که او و همسرش اولگا در آن زندگی‌ می‌کردند پست دیده‌بانی دائمی ساخته بودند و از آن‌جا حرکات و رفت‌وآمدهای هاول را کنترل می‌کردند. در طولِ مدتِ حصر هاول جستار «قدرت بی‌قدرتان» و مقاله‌ی «پدیده‌های بازداشت و مراقبت در خانه» را می‌نویسد. جستارِ هاول تاثیر عمیقی بر اروپایِ شرقی می‌گذارد به نحوی که زبیگنیف بویاک از فعالان جنبش همبستگی می‌نویسد که نوشته‌ی هاول شوری تازه به جانِ کارگرانِ لهستان در خط تولید کارخانه‌ها انداخت. آنچه هاول در این جستار بیان می‌کند در زمینه‌ی نقشِ مردم در فرایندِ دیکتاتوری، بعدها در موفقیت‌های جنبش همبستگی و منشور ۷۷ موثر می‌آید. اما هاول چگونه افقی تازه بر مقاومت و پایداری اروپای شرقی در اواخر دهه‌ی هفتاد می‌‌گشاید؟ هاول با تبیین مفهومِ پساتوتالیتاریسم و نقشِ ایدئولوژی در عملکردهایِ قدرت در یک نظام پساتوتالیته، شرح می‌دهد که چگونه نظام‌های دیکتاتوریِ دگرگون‌شده یا مدرن، مشروعیت خود را از مردم کسب می‌‌نماید و در حالی‌که وانمود می‌کند هر لحظه با مردم است با دستانی پوشیده در دستکشِ ایدئولوژیکی مردم را لمس و زندگیِ آن‌ها را آکنده از جعل و دروغ می‌سازد. در چنین نظامی، مردم صدا دارند، سخن می‌گویند و به‌ظاهر در سرنوشت خویش نقش دارند، به شرطی که با صدایی سخن بگویند که نظام قادر به شنیدن آن باشد.

یعنی آنچیزی را بگویند که نظام می‌خواهد بشنود. تمامی تفسیرهای چنین نظامی از واقعیت‌‌های جامعه، تحت الشعاعِ منافعِ ساختارِ نظام (قدرت) است. هاول همچنین توضیح می‌دهد که در یک نظامِ پساتوتالیته که مصداقِ آن را اروپایِ شرقی گرفته است، حیاتِ سیاسی معنای سنتی‌اش را از دست داده و به‌جایِ آن‌که ایدئولوژی در خدمتِ قدرت باشد، آرام آرام این قدرت است که در خدمت ایدئولوژی قرار گرفته و حتی قدرت را بدل به یک ابزار می‌نماید. روشن است که در چنین نظامی مردم فرصتی برای ابراز علنیِ عقایدشان ندارند و هرگونه تلاش برای زیستن در دایره‌ی حقیقت دگراندیشی یا اپوزسیون تلقی می‌گردد و طغیان بر علیه یکسان‌سازیِ جامعه و اقتصاد محسوب می‌گردد. از این رو ایدئولوژی شیوه‌ای فریبنده و غلط انداز برای ارتباط با جهان است که به انسان‌ها توهمِ هویت و اخلاق‌مداری می‌دهد. اما در واقع راهی است برای نفی اخلاق و هویت و منبع چیزی فرا-شخصی و عینی که به انسان‌ها امکان می‌دهد وجدانِ خود را فریب داده و عقیده‌ی شخصیِ خویش را پنهان نگه دارند. به این ترتیب هاول با تبیین الگوی عمل در نظام‌ پساتوتالیتر، به این سوال پاسخ می‌دهد که چرا دولت چکسلواکی از همان آغاز با منشور ۷۷ و جنبش همبستگی مقابله نمود و آن را به‌طور مشخصی دگراندیشی یا اپوزسیون تلقی کرد. چرا که هر گونه تلاش برای زیستن در دایره‌ی حقیقت و پرهیز از دروغ و جعل طغیان به حساب می‌آید. اما هاول با ترسیم مرزهای حقیقت و زیستن در محدوده‌ی آن، به نوعی شیوه‌ی رسیدن به آزادی را پیش‌گویی می‌کند. او می‌نویسد هر شهروندی با صدایِ خود و نه صدایی که نظام قادر به شنیدنِ آن باشد بایستی سخن بگوید. و این سخن گفتن، از بیانِ خواسته‌های کوچک آغاز می‌شود. خواسته‌هایی که «حیات مستقلِ معنوی، اجتماعی و سیاسی» فرد فردِ انسان‌ها را در جامعه رقم می‌زند.

فرشته نوبخت

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  مذاکرات تازه رهبران صربستان و کوزوو
  انتقاد روسیه از تصمیم ترکیه درباره ایاصوفیه
  ارمنیان و انقلاب مشروطه ایران
  توییت ظریف در سالروز قتل عام سربرنیتسا
  ارجاع جسد قاضی منصوری به دادگاهی در رومانی
  پیروزی "دودا" در انتخابات ریاست جهوری لهستان
  گفت‌وگوی ولیعهد ابوظبی با نخست وزیر یونان
  کشمکش برای کناره‌گیری نخست‌وزیر بلغارستان
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار