صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
شنبه، 25 مرداد 1399 - 08:15   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  آزادی صدها نفر از زندان‌های بلاروس
  ترکیه روابط خود را با امارات تعلیق می‌کند
  آذربایجان و شاهنامه
  نسخۀ آنلاین لغت نامۀ دهخدا رونمایی شد
  ترکیه به فرانسه هشدار داد
  دیدار سفیر ایران در بوسنی با باقر عزت بگوویچ
  تجمع زنان بلاروسی با دسته‌های گل علیه خشونت
  افزایش تنش‌ها با ترکیه؛ مانور فرانسه و یونان
  اسکوچیچ سرمربی تیم ملی می‌ماند
  مناسبات ایران و بلغارستان
  ادبیات ایران دریایی گرم و فریبنده است
  انتشار ترکی استانبولی «قصه ما مثل شد»
  واکنش برانکو به اظهارات سخنگوی سپاهان
  مختارنامه برای مردم بوسنی زیرنویس شد
  ضرورت گسترش زبان و ادبیات فارسی در بوسنی
- اندازه متن: + -  کد خبر: 32689صفحه نخست » یادداشتچهارشنبه، 14 اسفند 1398 - 11:04
حق داریم کافکا بخوانیم؟
روبرت صافاریان
  

این روزها در حال خواندن برخی قصه‌های فرانتس کافکا هستم به ترجمه علی‌اصغر حداد؛ کتابی که جدیدترین چاپش امسال منتشر شد. کتاب ارزشمندی است در بیش از ۶۵۰ صفحه شامل همه داستان‌های کوتاه، تمثیل‌ها و حکایت‌هایی که کافکا نوشته است.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از ایران، آنچه ارزش این مجموعه را افزون‌تر می‌سازد این است که همه داستان‌ها از آلمانی به زبان فارسی روشن و منزهی ترجمه شده‌اند. بد نیست بدانید که ترجمه رمان کوچک «مسخ» نیز که در زمان حیات خود کافکا به‌صورت کتاب مستقلی منتشر شده بود، در این کتاب گنجانده شده است.

همان طور که از فهرست کتاب برمی‌آید، نیمی از نوشته‌های کتاب در زمان حیات کافکا منتشر نشده‌اند. او اساساً قصد انتشار آنها را نداشته است. تعداد قابل‌توجهی از آنها آشکارا ناتمام هستند. همانند دو رمان مشهور او محاکمه و قصر (که البته جزو این مجموعه نیستند). خواننده احتمالاً می‌داند که او از دوست صمیمی خود ماکس برود خواسته است همه دستنوشته‌هایش را نابود کند، اما ماکس برود به خواست او عمل نکرده و بعد از مرگش این دستنوشته‌ها را منتشر کرده است. و اکنون اینها جزئی از گنجینه ادبیات جهان هستند و در میلیون‌ها نسخه به زبان‌های مختلف ترجمه شده و در همه‌ جا خوانده می‌شوند. نوشته‌هایی که نویسنده‌شان نمی‌خواست کسی آنها را بخواند.

پرسش اکنون این است: کار ماکس برود از نظر اخلاقی کار درستی بود؟ آیا ما حق داریم نوشته‌هایی را بخوانیم که نویسنده‌شان دوست نداشته به دست غیر برسد؟

پرسش دشواری است. محروم کردن جهانیان از خواندن قصه‌هایی چون «آموزگار دهکده» (ص ۳۶۸) و «گراکوس شکارچی» (ص ۴۱۳) حقیقتاً حیف می‌بود. اما خواندن این نوشته‌ها در عین حال نوعی استراق‌سمع است. نوعی دید زدن پنهانی. دیدن آدمی در هیأتی که خودش دوست نداشته کسی او را در آن هیأت ببیند. یک جور تجاوز به حریم خصوصی انسانی دیگر که آشکارا اکراه داشته است از انتشار نوشته‌هایی که هنوز آنها را کامل نمی‌دانسته یا موضوع آنها را خصوصی‌تر از آن می‌دانسته که در اختیار دیگران قرار دهد. نویسنده‌ها و فیلمساز‌هایی که عوض شدن یک کلمه از رمان یا فیلم‌شان را به معنی زیرورو شدن محتوای آن تلقی می‌کنند، چطور به خود حق می‌دهند نوشته‌هایی را بخوانند که هنوز در مرحله پیش‌نویس بوده‌اند؟
اما چنان داریم از حریم خصوصی صحبت می‌کنیم که گویی درباره آدم زنده و حی‌وحاضری داریم صحبت می‌کنیم. واقعیت این است که کافکا در سال ۱۹۲۴ از جهان رفت و آنچه بر او و نوشته‌هایش می‌گذرد دیگر کوچک‌ترین اهمیتی نمی‌تواند برایش داشته باشد. موضوع حریم خصوصی هم در زمانی که ماکس برود می‌خواست درباره نوشته‌های دوستش تصمیم بگیرد، آن اهمیت و موضوعیتی را نداشت که امروز دارد. تصویری که از کافکا بر اساس نوشته‌های منتشر نشده در زمان حیات او ساخته می‌شود، کافکایی است امروزی. کما اینکه درباره نویسندگانی چون شکسپیر، هیچ اطمینانی نیست که اصلاً شکسپیری وجود داشته و آیا آن شکسپیر تاریخی نویسنده همه نمایشنامه‌هایی است که امروز به‌نام او شناخته می‌شوند و آیا او اگر می‌دانست که قرار است نمایشنامه‌هایش به این گستردگی منتشر شوند آیا دلش نمی‌خواست قدری آنها را ویراستاری کند.

یک تردید دیگر هم هست. شاید هم کافکا بدش نمی‌آمده آثارش منتشر شوند. دست کم مردد بوده است در نابود کردن آنها. و گرنه می‌توانست در زمان حیات خود همه دستنوشته‌هایش را از ماکس برود بگیرد و به‌دست خودش نابود کند. شاید قصد نابود کردن آثارش یک خواست لحظه‌ای بوده و خواست عمیق‌تر همین بوده باشد که نوشته‌هایش حتی به همین صورت ناتمام منتشر شوند. خواست انتشار یک نوشته، میل نویسنده به اینکه دیگران، حتی بعد از مرگش، آثارش را بخوانند، میلی مبهم و غیرمنطقی است، در افتادن با مرگ مطلق است، نیل به جاودانگی، که وسوسه‌اش دست از سر منزوی‌ترین نویسندگان برنمی‌دارد. پس شاید ما با خواندن آثار کافکا چندان هم خلاف میل او عمل نمی‌کنیم.

حتی شاید این نوشته‌های ناتمام، تصویر واقعی‌تری از کافکا ترسیم می‌کنند. بالاخره بخشی از کار ویرایش نهایی نویسنده به منظور پنهان کردن خود واقعی‌اش است، به منظور ارائه تصویری شسته‌روفته‌تر از خودش. نوشته نیمه‌کاره نوشته‌ای است که فرصت دخل‌ و تصرف نهایی در آن از نویسنده سلب شده است.

پاسخ آسانی وجود ندارد. می‌ماند صرفاً این هشدار که خواننده بداند با چگونه نوشته‌هایی طرف است. کتاب را که می‌خوانید به این پرسش هم بیندیشید.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  افزایش تنش‌ها با ترکیه؛ مانور فرانسه و یونان
  اسکوچیچ سرمربی تیم ملی می‌ماند
  تجمع زنان بلاروسی با دسته‌های گل علیه خشونت
  ترکیه به فرانسه هشدار داد
  دیدار سفیر ایران در بوسنی با باقر عزت بگوویچ
  آذربایجان و شاهنامه
  آزادی صدها نفر از زندان‌های بلاروس
  نسخۀ آنلاین لغت نامۀ دهخدا رونمایی شد
  ترکیه روابط خود را با امارات تعلیق می‌کند
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار