صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
سه شنبه، 12 فروردین 1399 - 23:39   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  اردوگاه‌ پناهجویان در انتظار انفجار بمب ساعتی
  آمار جدید قربانیان کرونا در ترکیه
  استقبال آمریکا از الحاق آلبانی به اتحادیه اروپا
  کارت پستال‌هایی از گور
  لوکاشنکو: ایستاده بمیریم بهتر است!
  درخواست لژیونرهای ایران در کرواسی از هموطنان
  افزایش شمار مبتلایان به کرونا در جمهوری چک
  واکنش ستاره های روسیه به تعویق المپیک
  لهستانی ها و گزینه‌های تیم ملی والیبال ایران
  مشکل کامیون‌های ایرانی در مرز رومانی
  بسته ای برای کاهش بحران کرونا در صربستان
  از سرگیری صادرات گاز ایران به ترکیه
  عضویت مقدونیه شمالی در ناتو
  سفارت ایران در اوکراین بیانیه ای صادر کرد
  فیفا و توقف لیگ فوتبال بلاروس
- اندازه متن: + -  کد خبر: 32414صفحه نخست » گزارششنبه، 5 بهمن 1398 - 16:26
ژئوپلتیک ترکیه در بالکان
سعید عابدپور
  

ترکیه برمبنای نظریه احیای میراث عثمانی، درخصوص تقویت پایه‌های دولت، بسط اقتصاد و نفوذ در سیاست‌های منطقه بالکان تلاش می‌کند.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از اعتماد، پان ترکیسم پیش‌تر به عنوان نظریه اصلی دولت ترکیه در زمان قدرت‌مداری کمالیست‌ها مطرح بود ولی اکنون پان ترکیسم در خدمت نظریه خلافت عثمانی جدید است. بعد از تثبیت قدرت اردوغان و تغییرات قانون اساسی به نفع حضور و تداوم بیشتر او در صحنه سیاسی ترکیه؛ سیاست خارجی ترکیه آمیزه‌ای از پان ترکیسم، اسلام‌گرایی و احیای عثمانی است.

پان ترکیسم در مناطقی که جمعیت ترک وجود دارد مانند چین، روسیه، آسیای میانه، قفقاز، عراق و سایر مناطق با رنگ اسلامی و گرایش‌های اسلام‌گرایانه در خدمت بسیج گروه‌های مختلف موردنیاز ترکیه در جبهه‌های نبرد است. گزارش‌های بسیاری از حضور ایغورهای مسلمان، چچن، تاتار، ترکمن و ده‌ها گروه دیگر ترک در بین شبه نظامیان مورد حمایت ترکیه وجود دارد.

در بالکان حضور ترکیه متفاوت‌تر از خاورمیانه است. مهم‌ترین سیاست ترکیه در بالکان حمایت از احزاب و گروه‌های مسلمان، احیای میراث عثمانی، ایجاد نهادهای نوین ترکیه و نفوذ در گفتمان سیاسی و دینی است. مجموعه‌ای از اقدامات در زیر چتر شاخه اخوان‌المسلمین ترکیه به رهبری اردوغان و تلاش مداوم برای به‌کار‌گیری نخبگان و احزاب سیاسی بالکان به عنوان ابزار سیاست خارجی ترکیه. ترکیه برای ایفای چنین نقشی تجربه تاریخی را پشت‌سر دارد. بسیاری از مسلمانان بالکان و حتی نخبگان از تجربه مثبت عثمانی سخن می‌گویند و حضور ترکیه امری طبیعی و ناشی از پیوندهای تاریخی ارزیابی می‌شود. در پشت این پیوندهای طبیعی و تاریخی البته حمایت هنگفت مالی، سیاسی و اقتصادی ترکیه وجود دارد. ترک‌ها البته اکتفا به ارتباط خاص با مسلمانان بالکان نمی‌کنند و ارتباطات قوی اقتصادی و سیاسی با دشمنان سابق و دوستان لاحق خود، صرب‌ها، مقدونیه‌ای‌ها، کروات‌ها و مونته‌نگرویی‌ها دارند.

ارتباط ترک‌ها با مسلمان‌ها و غیرمسلمان‌ها را باید این‌گونه ارزیابی کرد که ترکیه در صربستان و کرواسی سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی چند میلیاردی می‌کند و در بوسنی و کوزوو و سایر مناطق مسلمان‌نشین حضور فرهنگی و سیاسی دارد. در بستر ساختاری، ارتباط ژئوپلیتیکی ترکیه-امریکا، ترکیه عهده‌دار نقش و تاثیرات امریکایی در بالکان بود، ولی این نقش در حال تغییر است و ترکیه خواهان نقش مستقل در بالکان است. عثمانی‌ها در بالکان در دو جبهه تخاصم با جهان ارتدوکس و کاتولیک بودند.

ترکیه اکنون متحد روسیه و جهان ارتدوکس است و البته همچنان در ناتو حضور دارد و با شادی به دنبال ایجاد نوع موازنه در سیاست خارجی بین شرق و غرب است. ترکیه همچنین شریک خوب اقتصادی برای جهان کاتولیک، از جمله کرواسی است. به‌نظر نمی‌رسد ترکیه به دنبال بسیج سیاسی و نظامی مردم مسلمان بالکان برای جنگ‌های شمال آفریقا باشد ولی در خاورمیانه بحث متفاوت است. تمامی تلاش ترکیه در شمال عراق و سوریه درواقع بازگشت به دوره عثمانی و سلطه بر مناطق شمالی سوریه و شمال عراق است.

مساله از دست دادن موصل و حلب در اواخر دوره عثمانی در ذهن بسیاری از سیاستمداران ترکیه به عنوان یک شکست تلقی می‌شود و نگاهشان به این مناطق توام با نگاه نوستالژیک است. تفاوت سیاست خاورمیانه‌ای و بالکانی ترکیه را باید نوعی تناقض در سیاست خارجی این کشور ارزیابی کرد. اگر ترکیه در بالکان با دشمنان قسم‌خورده عثمانی یا عوامل تجاوز به بوسنی‌وهرزگوین مانند صربستان و کرواسی روابط مناسب اقتصادی و سیاسی دارد، چرا این سیاست در خاورمیانه تعقیب نمی‌شود؟ البته این تناقض به زمان عثمانی‌ها بازمی‌گردد.

عثمانی‌ها در قرن هجدهم و نوزدهم میلادی با مسلمانان مناطق تحت سلطه خود به عنوان خودی برخورد می‌کردند و هیچ‌گاه حاضر نبودند تا مشابه امتیازات و تخفیف‌هایی که به غیر مسلمانان می‌دهند به مسلمانان بدهند. نمونه آن عطای خودمختاری به صربستان، مونته‌نگرو، بلغارستان و غیره و سپس پذیرش استقلال این مناطق بود. ولی ترک‌های عثمانی نه تنها تقاضا برای خودمختاری مناطق مسلمان چون فلسطین، شام، بوسنی‌وهرزگوین، آلبانی و غیره را رد کردند، بلکه با شدت هر چه تمام‌تر جنبش‌های خودمختاری و استقلال‌طلبانه مسلمان‌ها را سرکوب کردند. نتیجه مشخص است. مناطق با اکثریت جمعیت مسلمان مانند فلسطین و بوسنی تبدیل به مستعمره کشورهای غربی شدند و کشورهای مسیحی باقی‌مانده از سرزمین‌های عثمانی به نسبت عاقبتی خوش یافتند.

تمامی مناطق بالکان در گسترش نفوذ اقتصادی، فرهنگی و سیاسی ترکیه مهم‌اند. برای ترک‌ها نقش فرهنگی و سیاسی در بوسنی‌وهرزگوین، کوزوو، آلبانی و مقدونیه مهم‌تر از نقش اقتصادی است. در صربستان و کرواسی نقش اقتصادی ترکیه مهم است. بالکان پلی برای ورود به اروپای غربی است. ترکیه می‌تواند در ساختار دینی، فرهنگی و اقتصادی بالکان تاثیرات مهمی بگذارد. با تغییر روابط ترکیه-امریکا، حضور ترکیه در بالکان تغییر کرده است. ترکیه سعی می‌کند به شیوه‌های مختلف سیاسی، دینی، تبلیغی فرهنگی و آموزشی در بین مسلمان‌ها محبوبیت و نفوذ خود را بالا ببرد. دانشگاه‌های ترکیه با اعطای بورسیه‌های تحصیلی، سازمان دیانت با اعطای کمک‌های مالی قابل‌توجه به نهادهای دینی، سازمان تیکا با صرف میلیون‌ها دلار برای احیای میراث عثمانی و کمک در ساخت بناهای آموزشی و دینی جدید و حمایت‌های اقتصادی و از همه مهم‌تر ارتباطات پنهان و آشکار شبکه اخوانی ترکیه در بالکان از جمله اقدامات این کشور در بین مسلمان‌ها است.

هر چند ارتباطات مسلمان‌ها با ترکیه مفید است، اما این جریان حاکم بر ترکیه است که ارتباطات سیاسی مسلمان‌ها با سایرین را رقم می‌زند. احزاب و رهبران مسلمان در پیروی از ترکیه غلو می‌کنند و ترک‌ها نیز خواستار هماهنگی بیشتر و مطابقت با سیاست‌های خود هستند. چنین وضعیتی برای مسلمانان بالکان مخرب است. به عنوان نمونه ارتباط جریان حاکم مسلمان بوسنیایی با اتحادیه اروپا ضعیف است. در هر صورت مسلمانان بوسنیایی در اروپا زندگی می‌کنند و نمی‌توانند سیاست خود را به ترکیه یا عربستان پیوند بزنند. عده‌ای این مساله را ناشی از روحیه تمامیت‌خواهانه ترک‌ها ارزیابی می‌کنند. نقش دیگر ترک‌ها در عرصه سیاست مسلمانان بالکان تقویت ارتباطات عثمانی و ترکی‌گرایی و تاکید بر هویت اسلامی دوره عثمانی است.

این مساله در تکوین هویت‌های سیاسی مستقل مسلمانان آلبانی، بوسنی، مقدونیه و مونته‌نگرو تاخیر ایجاد می‌کند. حفظ هویت مستقل سیاسی و دینی باید مساله اصلی مسلمانان این مناطق باشد. حفظ این هویت بستگی به تعامل مناسب با همسایگان مسیحی و همچنین اتحادیه اروپا دارد. پیش‌تر مسلمانان بالکان به مدت بیش از 400 سال هویت خود را به عثمانی پیوند زدند و نهایتا به خاطر همین برچسب عثمانی مورد نسل‌کشی و قتل‌عام گسترده قرار گرفتند، در حالی که عثمانی‌ها بالکان را ترک کرده بودند و اجازه تشکیل دولت‌های خودمختار را به مسلمانان بالکان نداده بودند. این حادثه نباید دوباره تکرار شود.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  پا به پای کافکا در پراگ
  کارت پستال‌هایی از گور
  ابراز همدلی شاعر اهل کرواسی با مردم ایران
  Arnavutluk’ta doğal felaket durumu
  مبتلایان کرونا در ترکیه بیش از ۱۰ هزار نفر
  سفارت ایران در اوکراین بیانیه ای صادر کرد
  عضویت مقدونیه شمالی در ناتو
  قدردانی ایران از آنکارا برای ارسال هدایای طبی
  از سرگیری صادرات گاز ایران به ترکیه
  فیفا و توقف لیگ فوتبال بلاروس
  لوکاشنکو: ایستاده بمیریم بهتر است!
  مشکل کامیون‌های ایرانی در مرز رومانی
  درخواست لژیونرهای ایران در کرواسی از هموطنان
  لهستانی ها و گزینه‌های تیم ملی والیبال ایران
  افزایش شمار مبتلایان به کرونا در جمهوری چک
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار