صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
دوشنبه، 29 مهر 1398 - 13:29   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  «قصه‌های مجید» در صربستان رونمایی می شود
  «معمای عمر خیام» در بلغارستان منتشر شد
  حمله هکرهای روسیه و ایران به 20 کشور!؟
  گفتگوی پوتین و مرکل درباره سوریه و اوکراین
  بزرگداشت حافظ در بلاروس
  عزاداری بوشهری در لهستان
  استقبال لهستانی ها از ستاره ایرانی
  اولگا توکارچوک: ادبیات باید تأمل‌برانگیز باشد
  مخالفت فرانسه با عضویت آلبانی و مقدونیه در اتحادیه اروپا
  سفیر ایران در مراسم درگذشت علی عزت بگوویچ
  2 برنز حاصل تلاش تکواندوکاران ایرانی در صوفیا
  تظاهرات یونانیان علیه نظام سرمایه داری
  پاسپورت دیپلماتیک
  توافق 13 ماده‌‌ای ترکیه و آمریکا
  نخست‌وزیر مجارستان، مهاجران و توسل به زور
- اندازه متن: + -  کد خبر: 31647صفحه نخست » یادداشتشنبه، 30 شهریور 1398 - 17:24
مشکلات حزب عدالت و توسعه ترکیه
احمد مرجانی نژاد
  

رجب طیب اردوغان و عبدالله گل، شاگردان مرحوم پروفسور نجم الدین اربکان، رهبر اسلامگرایان ترکیه  بودندکه بعدها با تاسیس حزب عدالت و توسعه به افراد شاخص حزب مذکور تبدیل شدند. حزب عدالت و توسعه ( آ.ک.پ) به رهبری رجب طیب اردوغان،  از سال ۲۰۰۲.م، اداره امور جمهوری ترکیه را در دست دارد. اوج دوران شکوفایی شعارهای حزب عدالت و توسعه طی سال های  2002   تا  2010 .م  بود، آنان توانستند با رونق اقتصادی، تورم را مهار ، بیکاری را تا حد قابل ملاحظه ای کاهش، رفاه عمومی جامعه را ارتقاء دهند. بعد ها ،حزب عدالت و توسعه با وارد نمودن برخی از مولفه های لیبرالیسم به گفتمان عدالت خواهی اسلامی و ترکیب آن با قرائتی اخوانی از اسلام، راهی جدید در پیش گرفتند تا هم هویت سنتی ترکیه را بازتعریف کنند و هم برمشکلات  اجتماعی و اقتصادی غلبه کنند. این حزب با ترکیب چند هویت به ظاهر متناقض، پس ازپیروزی در نوامبر 2002، به حزبی تبدیل شد که به  لحاظ مذهب محافظه کار، در سیاست داخلی خواهان توسعه دموکراسی، در سیاست خارجی، اروپاگرا ،منطقه گرا و در اقتصاد، طرفدار اقتصاد بازار است.

معضلات داخلی
در پی بروز تضاد فکری و اجرایی درون حزبی، در آبان ماه  سال 1394 ه.ش، «بولنت آرینچ »و«حسین چلیک» که از اعضای ارشد حزب عدالت و توسعه بودند،  به  اتهام ارتباط با جریان «گولنیسم» از حزب کنار گذاشته شدند. «یاشار یاکیش»  اولین وزیر امور خارجه حزب حاکم عدالت و توسعه و یکی از موسسان حزب مذکور نیز طی دیماه  همان سال، از حزب مذکورکناره گرفت . البته کمی قبل از آن نیز «عبدالطیف شنر» معاون نخست وزیر و « دنگیر میر محمد فرات» معاون حزب که هر دو از موسسین حزب بودند، در اعتراض به سیاست های اردوغان استعفا دادند. دومینوی ریزش افراد شاخص عدالت و توسعه ، طی درگیری اردوغان با رهبر معنوی، یاور قبلی اش، «فتح الله گولن» که در دوران حکومت نظامی به اتهام اشاعه ارتجاع، به محاکم نظامی فراخوانده شده بود ولی با مجوز مداوای پزشکی به آمریکا گریخت، ادامه یافت و در سیر تحولات بعدی ،کم کم زمزمه های تاسیس حزب جدید را بر سر زبانها انداخت. «علی باباجان» مغز اقتصادی حزب حاکم، پس از مدتها کشمکش  سرانجام در سال2019.م، استعفای رسمی خود از حزب را اعلام کرد و دلیل آنرا اختلافات عمیقی در اصول، ارزش‌ها و مواضع با این حزب بیان نمود. و سپس به طور علنی اعلام کرد که یک حزب سیاسی جدید تشکیل خواهد داد. ضمن آن که«احمد داووداوغلو»  از چهره های محبوب ، مغزمتفکر حزب عدالت و توسعه در حوزه سیاست خارجی، طراح افزایش عمق استراتژیک ترکیه در منطقه ، سیاست تنش صفر با همسایگان، سیاست نوعثمانی گری ترکیه، نخست وزیر اسبق، نزدیکترین فرد به اردوغان، طی سال جاری( 2019.م) از عضویت حزب استعفا ءکرد . لازم به ذکر است که وی  قبل از استعفاء از حزب ، پرونده اش به دلیل انتقاد از سیاستهای حزب حاکم  با درخواست اخراج به کمیته انضباطی حزب ارجاع شده بود.  هم چنین گفته می شود که « عبدالله گل» ، رییس جمهور اسبق ترکیه ، یار نزدیک و سابق اردوغان نیز در آستانه استعفاء از حزب عدالت و توسعه است.استعفای این افراد از حزب در اصل خالی شدن بدنه حزب از نیروهای اصلی آن که ستون فقرات حزب را تشکیل داده اند محسوب می شود.

اختلاف اردوغان – احمد داود اوغلو، ابتدا پس از انتخابات سراسری 2015 .م، شروع شد، داوود اوغلو معتقد بود چون حزب حاکم  نتوانسته اکثریت کرسی های پارلمان را بدست آورد، به این معنی است که مردم نظام ریاستی را نمی خواهند. چنین اظهار نظری خط قرمز اردوغان بود. در انتخابات ژوئن همان سال، داود اوغلوعقیده داشت که باید یک دولت ائتلافی با حضور سایر احزاب تشکیل شود، اما اردوغان چنین خواسته ای را نپذیرفت و ترجیح داد رقبا ء را به شیوه های دیگری از میدان خارج کند. هم چنین داود اوغلو دو سال پیش نیز اعلام کرد: "اردوغان خود شخصا دستور ساقط کردن جنگنده سوخوی 24 روسی را صادر کرده بود تا بدین طریق بحران های موجود را عمدتاً متوجه تصمیمات دیگران کند." از سویی، آقای اردوغان در یکی از سخنرانی های اخیر خود افراد جدا شده از حزب عدالت و توسعه را خائن نامید و این افراد را به تلاش برای تجزیه کشور متهم کرد. وی  برای مهار این افراد تهدید نمود:"برخی اطلاعات جزئی (شخصی)  این افراد که در اختیار حزب قرار دارد را در وقت مناسب افشاء خواهد نمود".  البته  چند روز پس از آن داود اوغلو، رئیس جمهور ( اردوغان)  را به باد انتقادات شدیدی گرفت و خظاب به وی گفت: " من اگر برخی از ابعاد موضوع مبارزه با ترور را برملا سازم ٬ خیلی‌ها از شدت شرم نخواهند توانست به صورت مردم نگاه  کنند،  تحت عنوان اجرای روند مذاکرات صلح٬ نظم ترکیه را از بین بردند و در فاصله دو انتخابات سال 2015 .م، وقایع مهمی روی داد که همگی جای تامل و بررسی دارند." ( اشاره به شکست ملموس احزاب کرد از جمله «حزب دموکراتیک خلق ها» و از دست دادن 21 کرسی در مجلس، دستگیری 9 تن از جمله «صلاح الدین دمیر تاش » رهبر حزب مذکور) ، هم چنین  اخیرا در مراسمی به مناسبت هیجدهمین سالگرد تاسیس حزب عدالت و توسعه ، داود اوغلو، تهدید کرد :" همه به زودی خواهند فهمید که سال 2015 .م، (  هفت ژوئن تا  اول نوامبر ۲۰۱۵ ) خطرناک‌ترین و سخت‌ترین دوران‌های سیاسی در تاریخ ترکیه بوده است."  
بعد از تظاهرات گسترده مردمی در سال ۲۰۱۳ م. و سپس رسوایی های مالی برخی منسوبین بلندپایه حزب مذکور، اختلاف نظر جدی رهبران حزب، بویژه اردوغان، با « فتح ا.. گولن» ، روحانی ، رهبر معنوی جماعت وابسته به سعید نورسی، مجاهد کرد تبار دوران استقلال ترکیه، و درگیری با طرفدارانش ( نورجی ها) ، تحت عنوان سیاسی « فتوجیلر» حزب حاکم را وارد مرحله جدیدی در حیات سیاسی ترکیه نمود. برخلاف روند دوران قبلی که حزب حاکم از آرامش و حمایت گسترده عمومی و هواداران اش برخوردار و حاکم بلامنازع صحنه سیاست ترکیه بود، طی دوران جدید، بخشی از طرفداران اش راه خود را از حزب جدا کردند.کودتای نظامی ناموفق روز  ۱۵ جولای ۲۰۱۶ ، نقطه عطفی در تاریخ دوران معاصر ترکیه، محسوب می گردد، در کودتای نافرجامی که ادعا می گردد با موافقت آمریکا، توسط گولن و مریدان نفوذی اش در ارگان های رسمی ترکیه ، ترتیب داده شده بود، اردوغان به یاری مردم و بهره مندی از فضای مجازی توانست آن را خنثی نماید. البته، این واقعه نشان داد که دوران کودتاهای نظامی در ترکیه سپری شده و مردم ترکیه به حدی از رشد اجتماعی دست یافته اند که با تحدید کنندگان آزادی و تهدید گران نظامی، به مقابله خواهند پرداخت.

 اگر چه رخدادهای متعاقب کودتای مذکور، ضربه ای جدی به نفوذ و قدرت گولن و دارو دسته اش وارد ساخت، اما بخش قابل ملاحظه ای از جامعه ترکیه و تفکرات عقیدتی آنان که به حزب عدالت و توسعه نزدیک بود، به دلیل ضربه های جدی ناشی از کودتای مذکور ،اقدامات شتابزده دولت در بعد از کودتا، بستری وسیع برای ناراضیان دولت حزب حاکم ( عدالت و توسعه) پدید آورد. یکی از جدی ترین تبعات کودتای مذکور ، تغییر نظام حکومتی ترکیه از پارلمانی به ریاستی بود. اردوغان ( نخست وزیر) و حزبش  به پشت گرمی حمایت مردمی پس از کودتا ، نظام حکومتی را تغییر و نظام ریاستی را در این کشور حاکم کردند و خود نیز  به عنوان اولین رییس جمهور در نظام جدید ، معرفی شد.

 میزان افزایش نارضایت های ناشی از اقدامات حزب عدالت و توسعه در سال های اخیر به طور عمده در آخرین انتخابات سراسری شهرداری های ترکیه نمایان شد و در این انتخابات کنترل بخش عمده کلان شهرهای ترکیه که پیش از این در حاکمیت حزب عدالت و توسعه بود از اختیار این حزب خارج شد. کلان شهر استانبول که قریب به یک چهارم از جمعیت ترکیه را در خود جای داده  و از موقعیتی منحصر بفرد برخوردار است، به دست حزب رقیب ( حزب جمهوریخواه خلق) افتاد. در عُرف سیاسی ترکیه گفته می شود هر حزبی که در انتخابات  شهرداری ها پیروز شود در انتخابات عمومی کشور نیز برنده خواهد شد. در انتخاباتی هم که در ماه مارس 2019.م، برگزار شد « اکرم امام اوغلو)  نامزد حزب جمهوریخواه خلق تنها با اختلاف ۱۳ هزار رای از نامزد حزب عدالت و توسعه، بینالی ( بن علی) ییلدریم،  که آخرین نخست وزیر نظام پارلمانی بود و برای شرکت در انتخابات از ریاست مجلس استعفا کرده بود، پیروز شد.  اگر چه با اما و اگرهای حزب عدالت و توسعه و اصرار در برگزاری مجدد انتخابات در کلان شهر استانبول برای انتخاب شهردار ، انتخابات تجدید شد، اما  برخلاف پیش بینی حزب عدالت و توسعه، اکرم امام اوغلو،  این بار با اختلاف ۸۵۰ هزار رای در انتخابات پیروز شد.این سنگین ترین شکست حزب عدالت و توسعه در طول سالهای گذشته بود و برخی ناظران سیاسی این شکست را به عنوان نقطه آغازی برای  سقوط حزب عدالت و توسعه ارزیابی می کنند.

تبعات کودتای ۲۰۱۶ .م، ترکیه منحصر به حزب حاکم نگردید، زیرا علاوه بر حزب عدالت و توسعه، که در آستانه انشعاب قرار گرفته است، حزب حرکت ملی، به رهبری « باغچه لی» موتلف و شریک حزب حاکم  نیز از این کودتا نصیب خود را گرفت . با آغاز تشتت و تفرقه در این حزب ، حزب جدید ی تحت عنوان « حزب خوب» به رهبری خانم« مرال آک شنر » تاسیس و فعال گردید.   
مشکلات  سیاست خارجی

 در پی تشدید درگیری های نظامی ارتش ترکیه با مبارزین مسلح کرد ( حزب کارگران کردستان و اقمارش) و نیز اقدامات خشن دستگاه حاکمیت در قبال متهمان به کودتای ناموفق نظامی، انتقادهای متحدین سنتی غربی ترکیه از دولت آنکارا ، تشدید یافت . در حال حاضر آنکارا با اتحادیه اروپا و نیز آمریکا روابطی گرمی ندارند. مذاکرات عضویت ترکیه با اتحادیه اروپا در حال حاضر عملا متوقف می باشد. هم چنین  به دلیل سوق گرایشات آنکارا به شرق( روسیه- چین- ایران) و نیز خرید سیستم های دفاع هوایی موسوم به « اس ۴۰۰ » از مسکو، سیاست های  متغیر ترکیه درقبال مسائل  سوریه، حکومت اردوغان در تیررس اتهامات غرب، بویژه تحریم های آمریکا قرار گرفته است. سیاست های دوگانه حزب حاکم و اردوغان در سوریه، از معضلات مهم در سیاست خارجی آنکارا است. ترکیه که سیاست خود در سوریه را بر مبنای سرنگونی دولت قانونی بشار اسد در یک مدت زمان بسیار کوتاه استوار کرده بود، اینک ، پس از اقتدار دولت دمشق، معضل اجتماعی و اقتصادی  حاصل از حدود سه و نیم میلیون پناهجوی سوری که در این کشور اقامت گزیده اند را عنوان می کند و از آن رنج می برد. در صورت عدم حل این مسئله در کوتاه مدت، معضل مذکور ابعاد بسیار جدی تری خواهد یافت و حتی امکان دارد صلح اجتماعی در ترکیه را به چالش بکشاند. از سویی موضوع تشکیل حکومت فدراتیو کردهای سوریه، درگیری های نظامی اکراد سوری با نیروهای نظامی و امنیتی ترکیه، مسئله تصرف «  ادلب » ، اصرار ترکیه به ایجاد یک خط حائل در مرزهای خود با سوریه تحت عنوان « ایجاد مناطق امن» در حاشیه مرزهای ترکیه- سوریه، برمشکلات آنکارا با همسایگان، اتحادیه اروپا، بویژه با واشنگتن، افزوده است. چنان چه  طی روزهای اخیر، آقای اردوغان، به دفعات تاکید کرده و گفته است که :" ترکیه تاب تحمل موج جدید پناهجویان سوری را ندارد، ترکیه تاکنون برای پناهجویان سوری ۵۰ میلیارد دلار هزینه کرده و اگر غربی ها( اتحادیه اروپا و آمریکا ) در زمینه ایجاد منطقه امن ، با ترکیه همکاری نکند، راسا اقدام به این کار خواهد کرد."

روابط ترکیه با عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز که در سالهای نه چندان دور بسیار گرم بود در حال حاضر به سردی گراییده است، روابط با عربستان ، بویژه پس از قتل جمال قاشقچی روزنامه نگار عربستانی  در استانبول( سرکنسولگری سعودی ها) ، در سطح وسیعی تخریب شد.

 جمع بندی
مسایل اقتصادی، از مهم ترین و اساسی ترین مسایل هر کشوری ، بویژه جمهوری ترکیه به شمار می رود. در حال حاضر اقتصاد ترکیه ، شکوفایی سالهای نخستین حاکمیت حزب عدالت و توسعه را ندارد ، برخی کارشناسان اقتصادی از وجود یک بحران جدی اقتصادی که فعلا از سوی دولت آنکارا ، با ابزارهای مختلف تحت کنترل قرار گرفته  است،  سخن به میان می آورند. برخی سیاستمداران بر این باورند که دوران طلایی برای حزب عدالت و توسعه به پایان رسیده است، تنگناهای اقتصادی اخیر ترکیه ، از معضلات جدی جامعه ترکیه و پاشنه آشیل حکومت اردوغان ، ارزیابی می گردد. از سویی سه جریان از درون حزب عدالت و توسعه ، باعث تضعیف حزب مذکور شده اند. این رقابت درون حزبی بین « آلبایراک»، داماد اردوغان- « بلال اردوغان»، پسر اردوغان ، « سویلو جو لار» ، وزیر کشور ترکیه ، ادامه دارد. اگر چه در حال حاضر، محبوبیت( کاریزماتیک) آقای اردوغان که محصول میراث دوره جمهوریت، بویژه عصر طلایی حزب عدالت و توسعه است، هم چنان  کارساز می باشد، اجرای سیاست های هم زمان « تمایل به تداوم مناسبات با غرب ، سوق نسبی به شرق » ، غرور ملی وافر، اعتماد به نفس حداکثری، اسلام گرایی اخوانی، مدیریت معقول بحران ها، از مزیت های انحصاری آقای رجب طیب اردوغان ، است.  
 

   
  

نظرات کاربران: 1 نظر (فعال: 1 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
مرتب سازی بر حسب ( قدیمیترین | جدیدترین | بیشترین امتیاز | کمترین امتیاز | بیشترین پاسخ | کمترین پاسخ)
احمد
|    | 1398/6/31 - 15:49 |     0     0     |
سلام و سپاس موفق و سربلند باشید


نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  بزرگداشت حافظ در بلاروس
  سفیر ایران در مراسم درگذشت علی عزت بگوویچ
  استقبال لهستانی ها از ستاره ایرانی
  توافق 13 ماده‌‌ای ترکیه و آمریکا
  پاسپورت دیپلماتیک
  2 برنز حاصل تلاش تکواندوکاران ایرانی در صوفیا
  تظاهرات یونانیان علیه نظام سرمایه داری
  اولگا توکارچوک: ادبیات باید تأمل‌برانگیز باشد
  عزاداری بوشهری در لهستان
  مخالفت فرانسه با عضویت آلبانی و مقدونیه در اتحادیه اروپا
  گفتگوی پوتین و مرکل درباره سوریه و اوکراین
  حمله هکرهای روسیه و ایران به 20 کشور!؟
  «قصه‌های مجید» در صربستان رونمایی می شود
  «معمای عمر خیام» در بلغارستان منتشر شد
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار