صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
دوشنبه، 19 آذر 1397 - 02:58   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  قصبه
  دیدار مقام اوکراینی با سفیر ایران
  دیدار رئیسان اتاق های بازرگانی ایران و روسیه
  مخالفت آمریکا با فروش اف۱۶ به کرواسی
  تصادف اتوبوس در لهستان ۴۵ کشته و زخمی داد
  افزایش نیروهای نظامی مجارستان در کوزوو
  صوفیا و ساخت نیروگاه خورشیدی در قزاقستان
  هشدار نسبت به تشکیل ارتش در کوزوو
  فیلم فرهادی، بهترین فیلم جشنواره صربستان
  روسیه خط لوله انتقال گاز را به یونان می رساند
  چالش‌‌های ترجمه در داستان‌‌های پاموک
  تقدیر روحانی از مواضع ترکیه
  بازیگر زن ایرانی روی فرش قرمز جشنواره یونانی
  پناهجویان وکودکان تنها
  عکس/ گسترش کشت زعفران در بلغارستان
- اندازه متن: + -  کد خبر: 29081صفحه نخست » یادداشتچهارشنبه، 10 مرداد 1397 - 16:53
دمکراسی در ترکیه همچنان نفس می کشد
احمد رحیمی
  

متعاقب پیروزی رجب طیب اردغان در انتخابات اخیر ریاست جمهوری ترکیه (سوم تیرماه 7 ) سیستم ریاستی رسماً در آن کشور استقراریافت. آقای اردوغان و هواداران وی سیستم ریاستی را مناسب ترین نوع حکومت درآن کشور تلقی می کنند زیرا اعتقاد دارند با وجودی که از اولین روزهای شکل گیری جمهوری ترکیه، سیستم پارلمانی برآن کشور حاکم بوده است، رأی دهندگان ترکیه به جای احزاب سیاسی و یا دکترین آنها در واقع به رهبران رأی داده اند.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) در سیستم پارلمانی اهمیت و جایگاه رهبران لزوماً از شخصیت آنها ناشی نمی شود. بعلاوه در مقایسه با سیستم ریاستی، سیستم پارلمانی کند تر و سنگین ترحرکت می کند. با این وجود سیستم ریاستی زمینه های مساعدتری برای ظهور"فرهنگ پیشوا" فراهم می سازد. مفهومی که ماکس وبر آنرا "اقتدارکاریزماتیک" توصیف می کند زیرا در این سیستم نامزدهای رهبری شخصاً وارد عرصه رقابت گردیده و شکل گیری الگویی را تسهیل می کنند که مفهوم  "اقتدارکاریزماتیک" را تبلور می بخشد.

وبر می گوید: " کاریزما باید خصیصه ای ذاتی و فوق العاده تلقی شود که از طریق سخت کوشی حاصل نخواهد شد."  به همین دلیل مفروض این است که رهبر کاریزماتیک واجد نوعی قدرت استثنایی و معنوی است.

سیستم ریاستی واجد بعد دیگری هم هست. شکل گیری دو جریان اصلی سیاسی در پروسه انتخابات، به رقابت بین دو رهبر که از بالاترین ظرفیت جذب آراء برخوردارند، منتج می شود.  در چنین وضعیتی رهبران احزاب سیاسی کوچکتر به طور طبیعی یکی از آن دو را  مورد حمایت قرار خواهند داد. به همین سبب در پروسه پیش از انتخابات، ائتلاف حزب عدالت و توسعه با حزب حرکت ملی و ائتلاف حزب جمهوری خلق با حزب خوب و حزب سعادت طبیعی تلقی می گردید.

در ارتباط با کابینه جدید ترکیه، شانزده وزیر معرفی شده توسط اردوغان، مشاورانی تلقی می شوند که در کارکردهای مرتبط با هر وزارتخانه، وی را یاری خواهند نمود. این امر خصیصه سیستم ریاستی تلقی می شود. از این جهت اجرای تصمیمات متخذه توسط وزراء منوط به تصویب آنها توسط رئیس جمهور خواهد بود.

وظایف پارلمان ترکیه با کارکرد کنگره نمایندگان در ایالات متحده قابل مقایسه خواهد بود. تدوین و تصویب قوانین و عنداللزوم تحقیق و بازجویی از عملکرد رئیس جمهور (درصورت نیل به حد نصاب قانونی) از جمله اختیارات پارلمان بشمار می روند.

براساس اصلاحات به عمل آمده در قانون اساسی ترکیه که در 16 آوریل سال 2016 ( 28 فروردین ماه  95) به همه پرسی گذاشته شد، رئیس جمهور ترکیه رئیس دولت تلقی می شود و او در این مقام، جمهوری ترکیه و اتحاد آن کشور را نمایندگی می کند. این مفهوم صراحتاً در اصل هشتم که جایگزین اصل یکصدو چهارم آن قانون گردیده، انعکاس یافته است. او مسئولیت اجرای قانون اساسی و کارکرد منظم و هماهنگ نهادهای کشور را به عهده دارد.

نخستین واکنش اتحادیه اروپا در قبال نتایج انتخابات ترکیه، توسط خانم فدریکا موگرینی نماینده عالی آن اتحادیه درحوزه سیاست خارجی و امنیتی اتخاذ شد اما موضعگیری وی اشاره ای به نتایج انتخابات و یا ابراز تبریک در بر نداشت. به جای آن گزارش اولیه هیئت های نظارت سازمان همکاری و نظارت اروپا بر انتخابات 24 جون مورد اشاره قرار گرفته بود. هیئت های نظارت مزبور در ارزیابی خود اعمال تضییقات نسبت به آزادی بیان و اجتماعات را برجسته ساخته و منافع ناشی از پرداختن به  آسیب هایی همچون نقض حاکمیت قانون و رعایت حقوق بنیادی شهروندان در ترکیه را مورد تأکید قرار داده است. گزارش همچنین درخصوص پیامدهای سیستم جدید ریاستی برای دمکراسی ترکیه هشدار می دهد.

اتحادیه اروپا سیستم جدید ریاستی ترکیه را غیر دمکراتیک تلقی نموده و ابراز نگرانی نموده است که این سیستم می تواند به حکومت فردی در آن کشور منتج گردد. با این حال اتحادیه برای ارزیابی چگونگی بازگشت ترکیه به مسیر دمکراسی، احتمالاً نوعی سیاست صبر و انتظار را در ماههای آتی در قبال آنکارا در پیش خواهد گرفت. عدم تمدید وضعیت اضطراری در ترکیه ممکن است ارسال یک سیگنال مثبت توسط آنکارا تلقی گردد اما اتحادیه اصلاحات قابل توجهی را انتظار دارد. آزادی ناراضیان دستگیر شده و التزام به گسترش آزادی های سیاسی از جمله انتظارات اتحادیه بشمار می روند.

 گرم شدن روابط با بروکسل و درگیر شدن در گفتگوهای الحاق منوط به تحقق این انتظارات است اما هنوز روشن نیست که  ارتقاء تعاملات با اتحادیه اروپا در اولویت های برنامه سیاست خارجی دولت جدید آقای اردوغان چه جایگاهی دارد.

نهایتاً، نگرانی ها در این زمینه که سیستم ریاستی ترکیه توأم با شخصیت کاریزما و اقتدارگرای آقای اردوغان دمکراسی در ترکیه را به عقب خواهد راند همچنان پابرجا هستند، اما نظام چند حزبی، جامعه مدنی مستمراً روبه توسعه و طبقه متوسط پویای ترکیه در کنار توسعه ارتباطات در جهان مدرن، مجاری تنفس در فضای دمکراتیک را همچنان باز نگاه خواهند داشت هر چندکیفیت و عیار دموکراسی در یک مقطع تاریخی ممکن است کاهش یابد. در کنار این عوامل الزام به مراجعه به صندوق های رأی برای تصاحب کرسی ریاست جمهوری، مجال مانور قدرت فردی در ترکیه را در سطحی قابل پیش بینی محدود خواهد ساخت.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  تقدیر روحانی از مواضع ترکیه
  سایه فوق ستاره کرواسی روی مسی
  چالش‌‌های ترجمه در داستان‌‌های پاموک
  روسیه خط لوله انتقال گاز را به یونان می رساند
  مورخ ترکیه و جایگاه خاص ادبیات ایران
  گردهمایی دانشجویان ایران‌شناسی در بلغارستان
  امنیت بالکان غربی مهمترین اولویت ناتو است
  پناهجویان وکودکان تنها
  افزایش نیروهای نظامی مجارستان در کوزوو
  عکس/ دیدار مارشال تیتو با صدام حسین
  هشدار نسبت به تشکیل ارتش در کوزوو
  معافیت ایران از کاهش تولید نفت
  عکس/ گسترش کشت زعفران در بلغارستان
  صوفیا و ساخت نیروگاه خورشیدی در قزاقستان
  ترکیه حمله تروریستی چابهار را محکوم کرد
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار