صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
سه شنبه، 24 مهر 1397 - 00:24   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  قهرمانی تنیسور صرب در مسترز شانگهای
  صربستان حریف رومانی 10 نفره نشد
  برلین و بهبود آینده میراث فرهنگی اروپا
  نسخه ای خطی در شرح حال شعرای نامی عثمانی
  خلاصه بازی اسلواکی و جمهوری چک
  پلوودیو و ماترا پایتخت های فرهنگی اروپایی 2019
  رونمایی از پایگاه اینترنتی مجله «پرلا» آلبانی
  انتشار کتاب دا به زبان ترکی استانبولی در استانبول
  بزرگداشت حافظ در صربستان
  آغاز هفته فیلم اروپایی در خانه هنرمندان ایران
  صربستان در برابر ایرانی‌ها سختگیرتر می‌شود؟
  همکاری فرهنگی کرواسی و آذربایجان
  کرواسی باید مانژوکیچ را فراموش کند؟
  برتری یک گله نروژ مقابل اسلوونی
  ۱۱ پناهجو در یونان در آتش سوختند
- اندازه متن: + -  کد خبر: 28475صفحه نخست » یادداشتشنبه، 15 اردیبهشت 1397 - 09:14
ترکیه کشوری مسلمان در دنیای مدرن
احمد رحیمی
  

اسلا گرایان در ترکیه برای دورانی طولانی هدف تعرضات جریانات افراطی سکولار در آن کشور قرار داشته اند. در کشوری که برداشت ها از اسلام به شکلی قابل توجه متنوع است، انتساب نگرشهای جزمی به اسلام گرایان نیز به وفور مشاهده می شود.  

خانم دکتر البایراک یک کارشناس جامعه شناختی دین و استاد دانشکده الهیات در دانشگاه مرمره استانبول در گفتگویی با ماهنامه کریتر(Kriter) ارگان اندیشکده پژوهش های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی (SETA) می گوید: متعاقب کودتای 1997 در ترکیه که مسلمانان را هدف قرار داده بود، این کشور از مجرای بازیابی خود تصویری واضح در این زمینه که در دوران مدرن چگونه می توان به عنوان کشوری با هویت اسلامی باقی ماند، منعکس ساخت. این روند در برابر نیروهای افراط گرا که دین را ملعبه خود ساخته اند، قرار می گیرد.

وی می گوید ترکیه مفهوم " مدرنیسم واحد اثبات گرا" را به چالش کشید، بر آن تفوق یافت و الگویی ناظر به "پیشگیری از ایجاد شکاف بین زهاد و سکولار ها و زنان محجبه و زنانی که روسری ندارند " ارائه نمود. از این جهت ترکیه الگویی مهم در این زمینه که مسلمانان می توانند با برداشت ها و سلائق خود در دنیای مدرن زندگی کنند، ارائه می دهد.

از منظر وی این امر عمدتا در دوران مدیریت حزب توسعه و عدالت و به لطف شکل گیری یک دمکراسی عرف گرا در آن کشور تحقق یافته است. تحت رهبری اردوغان "سکولاریسم اقتدار گرا" با "سکولاریسم دمکراتیک" جایگزین شد و تغییرات اجتماعی رویکردی "سطح به رأس" یافت. به جای یک قرائت انحصاری، دیکته شده و غرب گرایانه از دمکراسی، یک محیط سیاسی- اجتماعی کثرت گرا که تجربه تاریخی و فرهنگی- اجتماعی را مورد توجه قرار می دهد، ظاهر گردید که برخوردی باز با رویکردهای جایگزین مدرنیته  دارد.

وی اضافه می کند نهایتاً صلح بین دولت ومردم استقرار یافت، معضل تقسیم جامعه به دو قطب متعارض محو گردید و حکومت یک اقلیت بی اعتناء، با مدیریتی سیاسی جایگزین شد که پذیرای کل جامعه است. ترکیه سابق و به تعبیر دقیق تر نخبگان حاکم، الگویی فرانسوی از ایده های مبتنی بر لائیسم در ذهن داشتند و البایراک می گوید این امر به دور شدن آنها از میراث عثمانی کمک کرده است. " اسلام مؤلفه بنیادی دولت عثمانی بشمار می رفت و پشت کردن به  آن میراث، به طور خاص نفی نگرش نهادگرایانه نسبت به اسلام تلقی می شد. با این حال نسخه فرانسوی لائیسم از زاویه ای تبعیض آمیز به مسلمانان می نگرد. به همین سبب  البارایک بر این باور است که "ایدئولوژی سکولاریسم اقتدارگرا " به شکلی فزاینده در کانون سیاست های ترکیه جای گرفت و نخبگان کوشیدند تا تبعیض سیستماتیک مبتنی بر این ایدئولوژی را مشروعیت بخشند.

 وی الگوهای جایگزین نسخه فرانسوی لائیسم  مانند مدل ایالات متحده را مورد اشاره قرار داده و اظهار می دارد کشور اخیر در کنار تضمین آزادی های دینی، با احداث یک دیوار بین دین و دولت، آن دو را از یکدیگر جدا می کند، اما این الگوهای جایگزین براحتی توسط نخبگان سکولار در ترکیه نادیده گرفته شدند. این خط مشی مبتنی بر مخاصمه با دین، در طول دهه ها به تعمیق شکاف بین دولت و مردم منجر شد.

البایراک، تحمیل قرائت اذان به زبان ترکی (درزمان آتاتورک) و  توصیف گاه و بیگاه هر چیز مرتبط با دین را به عنوان ارتجاعی و تاریخ گذشته، تلاش هایی بیرحمانه در جهت امحاء مظاهر اسلامی در میان مسلمانان توصیف می کند. چنین روندی می تواند به نا آرامی های اجتماعی درکشوری با اکثریت مسلمان منتج شود.

  امروزه روند سریع تغییردر حوزه مذهب، به ظهور طبقات و گروههای اجتماعی مختلف اعم از طیف های رادیکال تا سنت گرایان  منجر گردیده است که از همزیستی در کنار یکدیگر بهره مند هستند. برای ماسیمو اینترویگن ( Massimo Introvigne) جامعه شناس ایتالیایی که تئوری مارکت دینی را ابداع نمود ترکیه به دلیل قلت گروههای فرا لیبرال و یا به شدت رادیکال، با سایرکشورهای اسلامی متفاوت است. ادراکات اعتدال گرایانه بخش اعظم جامعه ترکیه، فاصله زیادی با دیدگاههای غیرمتجانس  گروههای متفرع دارد.   

با این وجود، تغییرات پرسرعت در سال های اخیر که در نتیجه گسترش شبکه های اجتماعی و فناوری های ارتباطی حاصل شده است، ترویج دیدگاههای این گروهها را تسهیل نموده است. دربحبوجه شکاف فزاینده نسل ها، جوانان به طور ویژه در برابر گروههای رادیکال که در زمینه بکارگیری تکنولوژی برای ترویج عقاید خود مهارت دارند، آسیب پذیرهستند. به علاوه تلاش هایی در زمینه تشدید منازعات مبتنی بر حساسیت های مذهبی در جریان است. البایراک این مسائل را نگرانی هایی عمده  درترکیه تلقی می کند.

 وی می گوید ایده ها و گفتمان هایی که زمانی منحصراً به پیروان وفادار گروههای درحاشیه اختصاص داشت، درحال حاضر از مجرای شبکه  اینترنت به جریاناتی متعارف مبدل شده اند. از این جهت افراد و جمعیت هایی  که 10 یا 20 سال قبل  آنچنان شناخته شده نبودند،  از سلفی ها تا نافیان حدیث و فرقه "عدنان اکتار" اکنون  تیتر رسانه ها را شکل می دهند و هواداران و مخالفان آنها دررسانه های اجتماعی با حرارت در گیر لفاظی علیه یکدیگر هستند.  گفتمان این گروهها تعمداً یا به طور ناخواسته در خدمت ذهنیتی قرار دارد که تلاش می کنند مسلمانان را به عنوان جمعیتی  که  با روندهای فاجعه باری همانند داعش ارتباط دارند، معرفی کنند. این در حالی است که این گروهها علیه تمام جریانات اسلامی که  مشی آنان را مورد حمایت قرار نمی دهند، به ادبیات  تکفیری  متوسل می شوند.

در خصوص "خطبای رسانه ای" که با تکیه بر برداشت های خود از اسلام، تلاش های می کنند  خشونت علیه زنان را توجیه نمایند و به همین سبب ناخشنودی عموم را برمی انگیزند، وی می گوید: گروههای مذهبی یا کسانی که خود را به عنوان "تنها نمایندگان حقیقت" توصیف می کنند، باید این گونه ذهنیات را رها کنند. لازم  است سازوکارهایی برای حمایت از آزادی گروهها و جمعیت های دینی و در عین حال مداقه نسبت به آن دسته از فعالیت های آنها که با دین ارتباطی ندارند، ایجاد گردند. جامعه مدنی نیز باید فعالیت های این گروهها را تحت نظارت قرار داده و هشدارهای لازم را صادرنماید. رهبران این گروهها نباید با تکیه بر نگرش های جزم گرایانه، دیدگاههای خود را جهان شمول بپندارند. آنها از این که شبکه های رسانه ای را یک میدان نبرد تلقی نموده پرهیز کنند  و برای انتقال مفاهیم مذهبی به توده ها،  ادبیاتی متفاخر و عاری از لفاظی های مشاجره انگیزبکار گیرند. این چیزی است که قرآن، پیامبر(ص) را بدان توصیه می کند: مردم را با خردورزی و رهنمودهای دلپذیر به راه پروردگارت فراخوان و به  شایسته ترین وجه با آنان مناظره کن.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  همکاری فرهنگی کرواسی و آذربایجان
  صربستان در برابر ایرانی‌ها سختگیرتر می‌شود؟
  نسخه ای خطی در شرح حال شعرای نامی عثمانی
  پلوودیو و ماترا پایتخت های فرهنگی اروپایی 2019
  برلین و بهبود آینده میراث فرهنگی اروپا
  آغاز هفته فیلم اروپایی در خانه هنرمندان ایران
  رونمایی از پایگاه اینترنتی مجله «پرلا» آلبانی
  بزرگداشت حافظ در صربستان
  قهرمانی تنیسور صرب در مسترز شانگهای
  خلاصه بازی اسلواکی و جمهوری چک
  انتشار کتاب دا به زبان ترکی استانبولی در استانبول
  صربستان حریف رومانی 10 نفره نشد
  ۱۱ پناهجو در یونان در آتش سوختند
  آزادی کشیش امریکایی و تشکر ترامپ از اردوغان
  کرواسی باید مانژوکیچ را فراموش کند؟
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار