صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
سه شنبه، 24 مهر 1397 - 01:38   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  قهرمانی تنیسور صرب در مسترز شانگهای
  صربستان حریف رومانی 10 نفره نشد
  برلین و بهبود آینده میراث فرهنگی اروپا
  نسخه ای خطی در شرح حال شعرای نامی عثمانی
  خلاصه بازی اسلواکی و جمهوری چک
  پلوودیو و ماترا پایتخت های فرهنگی اروپایی 2019
  رونمایی از پایگاه اینترنتی مجله «پرلا» آلبانی
  انتشار کتاب دا به زبان ترکی استانبولی در استانبول
  بزرگداشت حافظ در صربستان
  آغاز هفته فیلم اروپایی در خانه هنرمندان ایران
  صربستان در برابر ایرانی‌ها سختگیرتر می‌شود؟
  همکاری فرهنگی کرواسی و آذربایجان
  کرواسی باید مانژوکیچ را فراموش کند؟
  برتری یک گله نروژ مقابل اسلوونی
  ۱۱ پناهجو در یونان در آتش سوختند
- اندازه متن: + -  کد خبر: 28454صفحه نخست » یادداشتسه شنبه، 11 اردیبهشت 1397 - 10:32
بالکان میدان رویارویی روسیه و غرب
ابراهیم سبزواری
  

بالکان، گذرگاهی بزرگ برای انتقال گاز از روسیه به اروپاست؛ جایی که غرب و روسیه دارای منافع ژئوپلیتیک فراوانی بوده و برای کنترل بر این گذرگاه مهم همواره با یکدیگر در رقابت اند.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از ایرنا، کشورهای منطقه بالکان غربی که برخی به عضویت پیمان آتلانتیک شمالی در آمده اند، مانند کروواسی، اسلوونی، آلبانی و مونته نگرو و برخی مانند مقدونیه که برای پیوستن به این پیمان نظامی تلاش می کنند، همه آنها در جهت منافع خود، خواهان روابط نزدیک شدن به غرب و روسیه هستند.

کشورهای بالکان غربی که بیشتر برای منافع اقتصادی و استاندارد بالای زندگی تمایل دارند به عضویت در اتحادیه اروپا در آیند، سعی دارند که بیشتر خود را به غرب نزدیک کنند.
روسیه نیز در این عرصه سعی دارد با استفاده از اهرم گاز، اروپا و کشورهای بالکان غربی را به طرف خود بکشاند. با وجود تلاش روسیه برای نفوذ در کشورهای بالکان، اما شاهد آن هستیم که مونته نگرو در سال گذشته به عضویت ناتو در آمد و چنین راهی را مقدونیه در حال طی کردن است.

در هر حال، کشورهای منطقه بالکان غربی به گاز روسیه نیاز دارند و در شرایطی که یک سوم گاز اروپا توسط شرکت روسی گاز پروم تأمین می شود، نمی توانند تنها به اتحادیه اروپا و آمریکا نگاه داشته باشند.

صربستان که به لحاظ مساحت و جمعیت، بزرگترین کشور میان جمهوری های برآمده از یوگسلاوی سابق است، با داشتن سیاست بیطرفانه نظامی، با روسیه، آمریکا و اتحادیه اروپا روابط خوبی دارد اما به دلایل مذهبی و راوبط سنتی، بیشتر ترجیح می دهد وسایل و تجهیزات نظامی خود را از روسیه تأمین کند.

در همین حال، صربستان با حمایت نکردن از سیاست تحریم غرب علیه مسکو و همچنین اخراج نکردن دیپلمات های روسیه در ارتباط با مسمومیت جاسوس سابق روسیه در انگلیس، وفاداری خود را به مسکو ثابت کرد.

از طرف دیگر، باید به این نکته نیز اشاره کرد که فدراسیون روسیه از حاکمیت و تمامیت ارضی صربستان بویژه در مسأله کوزوو در تمامی نهادهای بین المللی و شورای امنیت سازمان ملل متحد قاطعانه حمایت می کند.

خاطر نشان می شود؛ آلبانیایی تباران کوزوو در سال 2008 به طور یکجانبه از صربستان اعلام استقلال کردند و صربستان با ادعای اینکه کوزوو استان جنوبی آن محسوب می شود، استقلال آن را قبول ندارد.

منافع رقابتی روسیه و غرب در بازار گاز بالکان موجب افزایش اهمیت راهبردی این منطقه از اروپا شده است و در این پیوند، غرب به خاطر محدودیت خط لوله گاز در بالکان برای انتقال گاز روسیه از این مضیقه استفاده کرده و به همین خاطر است که از دیگر پروژه ها برای انتقال گاز از منطقه بالکان به اروپا حمایت می کند.

در زمان حاضر مجارستان با در اختیار داشتن مخازن گاز، تأمین کننده گاز روسیه برای کشورهای بالکان است اما پیرو مذاکراتی که بین مسکو و آنکارا انجام شده، صربستان بخاطر روابط نزدیک با روسیه در پروژه خط لوله گاز «جریان ترکیه» که از منطقه بالکان می گذرد، شرکت دارد و این خط لوله از طریق بلغارستان وارد صربستان می شود. با تکمیل این پروژه، صربستان جانشین مجارستان در تأمین گاز روسیه برای کشورهای منطقه خواهد شد.

از طرف دیگر، اتحادیه اروپا و آمریکا از خط لوله «ترانس آدریاتیک گاز» که گاز جمهوری آذربایجان را از طریق ترکیه به یونان و آلبانی و سپس به مونته نگرو، بوسنی و هرزگوین و کرواسی می رساند، حمایت می کند.

با این اوصاف، می توان گفت که منطقه بالکان، افزون بر اینکه یک منطقه راهبردی سیاسی است، یک گذرگاه بااهمیت برای غرب و روسیه به لحاظ اقتصادی نیز به شمار می رود.
هفت کشور بالکان (آلبانی، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، کرواسی، کوزوو، مقدونیه و مونته نگرو) توافق نامه ای را تحت عنوان توسعه مشترک خط لوله گاز در ماه می 2017 امضا کردند که وابستگی به گاز روسیه را کاهش دهند.

از سوی دیگر، روسیه نیز در اکتبر سال 2016 توافق نامه ای با ترکیه برای ساخت خط لوله گاز «جریان ترکیه» امضا کرده است که گاز روسیه را از زیر دریای سیاه به طرف اروپا انتقال می دهد.
نفوذ سیاسی روسیه بر بالکان غربی عمدتاً بر سه ستون استوار است؛ مهمترین ستون،موقعیت بارز این کشور به عنوان عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل با داشتن حق وتو است، مسکو با چنین امتیازی می تواند از حقوق کشورهای بالکان در شورای امنیت دفاع کند و هرگونه قطعنامه علیه این کشورها که در تضاد با منافع سیاسی و اقتصادی روسیه باشد را وتو کند.
دومین ستون روسیه را می توان وابستگی تاریخی، فرهنگی و سیاسی این کشور با ملت و کشورهای جنوب شرقی اروپا دانست که دارای مذهب ارتدکس هستند.

سومین ستون مهم روسیه در این منطقه از اروپا را اهمیت رشد اقتصادی برای کشورهای بالکان غربی تشکیل می دهد و مسکو بر این تصمیم است که حتی با کشورهای بالکان غربی که عضو ناتو و یا اتحادیه اروپا هستند و یا اهتمام به عضویت در این سازمان نظامی دارند، روابط خوبی داشته باشد.

از دیگر سو، روسیه افزون بر اینکه پیشرو تأمین کننده انرژی برای کشورهای بالکان غربی است، برای دولت های این منطقه نیز به عنوان سرمایه گذار و شریک تجاری محسوب می شود. با این حال روسیه بخاطر گسترش نفوذ آمریکا، همواره خود را در معرض تهدید در منطقه جنوب شرقی اروپا می بیند.

آمریکا پس از دوره جنگ سرد و در طول دوران درگیری های فروپاشی یوگسلاوی سابق،حضور سیاسی خود را در منطقه بالکان غربی از طریق روابط سیاسی و امنیتی دوجانبه و عضویت در ناتو گسترش داده و تقریباً حضور ژئواستراتژیک خود را در منطقه مستحکم کرده است.

کارشناسان راهبردی روسیه، تقویت قدرت و گسترش ناتو در جنوب شرقی اروپا را بخشی از طرح بزرگ واشنگتن برای محاصره مسکو تصور می کنند.

در مقابل، روسیه نیز تلاش می کند نفوذ خود را در جامعه بین المللی افزایش داده و در همین راستا با توجه به سه فاکتور و برگ برنده روسیه در بالکان که پیش تراشاره شده، تاکنون در تحقق منافع خود موفق بوده است.

بخشی از جمعیت منطقه بالکان غربی و برخی نخبگان سیاسی و فرهنگی این منطقه، روسیه را به دلایل ایدئولوژیکی جایگزین بهتر از ائتلاف اروپا-آتلانتیک برای خود می دانند.

صربستان بدون کمک روسیه در شورای امنیت سازمان ملل نمی تواند ادعا کند که کوزوو در چارچوب حقوق بین الملل، بخشی از قلمرو خود است؛ از طرف دیگر صرب های بوسنی و هرزگوین نیز اگر بدون کمک روسیه بمانند، قادر نخواهند بود هویت قومی خود را در آن کشور حفظ کنند.

بنابر این، روسیه از این فرصت استفاده کرده و به کمک های سیاسی خود به صربستان و صرب ها ادامه می دهد تا بتواند نفوذ و تأثیر قابل توجه خود را بر منطقه بالکان غربی حفظ کند.

شبه جزیره‌ 728 هزار کیلومتر مربعی بالکان در جنوب شرق اروپا از شرق به دریای سیاه و دریای اژه، از غرب به دریای یونان و دریای آدریاتیک، از جنوب به دریای مدیترانه و شمال به کوه‌های آلپ دینار و آلپ ترانسیلوانی و جلگه مجارستان مرزبندی می‌شود.

یونان، آلبانی، بلغارستان، مجارستان، بوسنی هرزگوین، کرواسی، اسلوونی، مقدونیه، صربستان، مونته‌نگرو، رومانی و بخش اروپایی ترکیه در این منطقه قرار دارند.

از نگاه بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران، بالکان یک منطقه جدید برای جنگ سرد بین غرب و روسیه محسوب می شود.

دغدغه بسیار مهم روسیه، گسترش حضور ناتو در منطقه بالکان غربی و عضویت برخی کشورهای بالکان غربی در این پیمان نظامی است و چنین مسأله ای باعث شده که مسکو روابط خود در حوزه های مختلف با کشورهای این منطقه را روز به روز توسعه دهد و در همین ارتباط، اهدای شش فروند میگ 29 روسیه به صربستان را می توان ازجمله بسته های انگیزشی نام برد.

از طرف دیگر، به رغم شرکت مونته نگرو در تحریم های غرب علیه روسیه، اما می بینیم که ولادیمیر پوتین پیروزی 'میلو جوکانویچ' رهبر حزب دموکراتیک سوسیالیست در انتخابات اخیر ریاست جمهوری در مونته نگرو را تبریک گفت.

این امر نشان می دهد که بالکان غربی برای مسکو از اهمیت بسیاری برخوردار است.

چهار کشور اسلوونی، کرواسی، آلبانی و مونته نگرو که از کشورهای منطقه بالکان غربی به شمار می روند به ترتیب در سالهای 2004، 2009 (آلبانی و کرواسی) و 2017به ناتو ملحق شدند.

در منطقه بالکان غربی همچنین مقدونیه تلاش دارد وارد این پیمان شود اما صربستان که دارای سیاست بیطرفانه نظامی است، حاضر به ورود در هیچ سازمان نظامی نشده است.

از سوی دیگر، تلاش بوسنی و هرزگوین برای ورود به ناتو بخاطر صرب های بوسنی که روابط نزدیک با روسیه دارند، تا کنون ناکام مانده است.

بالکان غربی یکی از سه منطقۀ فرعی یا یکی از سه حوزه جغرافیایی منطقه بالکان است که در مقایسه با دو حوزه دیگر از جهات بسیاری، منحصر به ‌فرد است. این منطقه مرکب از کشورهای صربستان، مونته‌نگرو، کرواسی، مقدونیه، بوسنی و هرز‌گوین، آلبانی و اسلوونی با اقلیم کوزوو است که مساحتی بالغ ‌‌بر 264 کیلومتر مربع و جمعیتی حدود 27 میلیون نفر دارد.

مساحت سواحل دریای آدریاتیک یعنی کشورهای آلبانی، کرواسی و مونته‌نگرو در غرب تا کوه‌های بالکان در شرق را شامل می‌شود.

مرز بالکان غربی با اتحادیه اروپا نیز در جنوب به یونان، در شمال به اسلوونی و مجارستان و در شرق به رومانی و بلغارستان محدود می‌شود.

از بالکان غربی به نام یوگسلاوی سابق نیز یاد می‌شود؛ به‌ عبارتی، وجه مشخصه یوگسلاوی سابق ترکیبی از ملیت‌ها، ادیان، اقوام، فرهنگ‌ها و زبان‌های مختلف است که به موزائیک اقوام و ملل مشهور است.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  همکاری فرهنگی کرواسی و آذربایجان
  صربستان در برابر ایرانی‌ها سختگیرتر می‌شود؟
  نسخه ای خطی در شرح حال شعرای نامی عثمانی
  برلین و بهبود آینده میراث فرهنگی اروپا
  پلوودیو و ماترا پایتخت های فرهنگی اروپایی 2019
  آغاز هفته فیلم اروپایی در خانه هنرمندان ایران
  رونمایی از پایگاه اینترنتی مجله «پرلا» آلبانی
  بزرگداشت حافظ در صربستان
  قهرمانی تنیسور صرب در مسترز شانگهای
  خلاصه بازی اسلواکی و جمهوری چک
  انتشار کتاب دا به زبان ترکی استانبولی در استانبول
  صربستان حریف رومانی 10 نفره نشد
  ۱۱ پناهجو در یونان در آتش سوختند
  کرواسی باید مانژوکیچ را فراموش کند؟
  آزادی کشیش امریکایی و تشکر ترامپ از اردوغان
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار