صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
جمعه، 27 مهر 1397 - 04:39   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  کاشت نهال دوستی ایران و بوسنی در سارایوو
  قربانی جدید رسانه‌ها
  اهمیت جدایی کلیساهای ارتودوکس روسیه و اوکراین
  روابط کلیسای ارتودوکس روسیه با قسطنطنیه قطع شد
  وزیر صرب خواهان اخراج سفیر آمریکا شد
  جنگنده سوخو در اوکراین سقوط کرد
  افتتاح مرکز اسلامی درشهر اوگام کروآسی
  Yeni Şafak:Cemal Kaşıkçı işkenceyle katledildi
  محکومیت آتش سوزی کلیسایی در ویسوکو
  اردوغان معامله سه طرفه را بُرد
  سقوط سهام بانک‌ها در ترکیه و توافق محرمانه با واشنگتن
  آموزش زبان فارسی در دانشگاه آتاتورک ارزروم
  گردشگران صربستان در ورود به ایران ویزا می گیرند
  موضوع گفت‌وگوهایمان شر و گناه بود
  پیش بینی سی ان ان از قتل جمال خاشقجی
- اندازه متن: + -  کد خبر: 27509صفحه نخست » گزارشچهارشنبه، 6 دی 1396 - 10:11
چهره‌ی مسیح در ادب فارسی
قمر آریان
  

 ۲۵ دسامبر، سال‌روز تولد حضرت مسیح علیه‌السلام است. یکی از جامع‌ترین و بهترین آثاری که به نقش حضرت مسیح در ادبیات فارسی پرداخته‌است «چهره‌ی مسیح در ادبیات فارسی» نوشته‌ی زنده‎یاد «دکتر قمر آریان» است. این اثر که چاپ اول آن سال ۱۳۶۹ منتشر شده‌است، در‌حقیقت رساله‌ی دکتری ایشان بوده‌است که بعد به‌صورت کتاب، منتشر شده‌است.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از شهرستان ادب؛ در این کتاب، نویسنده ابتدا مسیح را در قرآن، انجیل، روایات و تحقیقات جدید بررسی می‌کند و سپس وارد نقش حضرت مسیح در شعر فارسی می‌شود. از رودکی تا قاآنی به ذکر نمونه‌هایی از الفاظ و معانی مربوط به مسیحیت در شعر شاعران مختلف، می‎پردازد:

دل ترسا همی‌داند کز او کیشش تبه گردد

لباس سوگواران زان قبل پوشد همی ترسا (کسایی)

بازآوری به احسان، جان رمیده از تن

احسان توست گویی همچون دم مسیحا (معزی)

زهد ورز اقتدا به عیسی کن

طلب او را و ترک دنیا کن

آن شنیدی که از سر سوزی

گفت عیسی به همرهان روزی

زین جهان دل به طمع بردارید

مهر او جمله کینه انگارید (سنایی)

دگر نسازدم آب و هوای این گلشن

که آب خضر و دم عیسوی کند ضررم (نظامی)

عیسی مرده زنده کرد ، دید فنای خویشتن

زندۀ جاوید تویی، شمس من و خدای من (مولوی)

طبیب راه نشین درد عشق نشناسد

برو به دست کن این مرده دل مسیح دمی (حافظ)

به گفتۀ  قمر آریان «خاقانی» هم به علت آن که مادرش مسیحی بوده است و هم به علت تبحری که در تاریخ ملل و مذاهب داشته است، بیشتر از سایر شاعران فارسی زبان، از آیین مسیح و عقاید و مناسک نصاری در شعرش یاد کرده است و ترکیبات و تشبیهات و استعارات و تلمیحات زیادی مربوط به مسیح در اشعارش دارد:

اوست عیسی و من حواری او

که حیاتم دهد به حسن جوار

مسیح وار پی راستی گرفت آن دل

که بازگونه روی داشت چون خط ترسا

چون مریم از عصمتکده رفته مسیحش آمده

نخل کهن زو نو شده، وز نخل خرما ریخته

و در بخش دیگری از کتاب نیز، نمونه‎هایی از تأثیر حضرت مسیح، در کتب نثر فارسی می‎آورد؛ از کتب تاریخ بلعمی، شرح تعرف، کشف المحجوب، آثار ناصرخسرو، کیمیای سعادت، مجمل التواریخ و القصص، کشف الاسرار، اسرارالتوحید، مرصاد العباد و...

برای مثال در گلستان سعدی آمده است:

«در انجیل آمده است که‌ای فرزند آدم، اگر توانگری دهمت مشتغل شوی به مال و گر درویش کنمت، تنگدل نشینی.»

و یا در انسان کامل عزیز الدین نسفی:

«ای درویش! عیسی کلمه است، و عیسی مانند آدم است. پس آدم هم کلمه باشد. اما عیسی کلمۀ گفته است که از دهان جهان به آسمان جان می‎رود، و آدم کلمۀ نوشته است که از آسمان جان به هندوستان مداد می‎آید.»

و در بخش‎های بعدی کتاب، قبل از نتیجه گیری، فرهنگی از لغات و اصطلاحات آیین مسیحیت را که وارد ادبیات فارسی شده است، می‎آورد و در ذیل هریک نمونه‎هایی از کاربرد آن لغت یا اصطلاح در شعر فارسی؛ مانند دم عیسی، دیر مسیحا، روح القدس، رشته‌ی مریم، روزه‌ی مریم، زکریا، سوزن عیسی، صومعه و ...

برای مثال در توضیح «نخل مریم» آورده است:

اشارت به شاخه نخلی است که به موجب قرآن مریم هنگام در زایمان از آن به فرمان الهی رطب چید: و هزی الیک بجذع النخله تساقط علیک رطبا جنیا

زین روی چون کرامت مریم به باغ عمر

از نخل خشک خوشه خرما برآورم (خاقانی)

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  اردوغان معامله سه طرفه را بُرد
  اهمیت جدایی کلیساهای ارتودوکس روسیه و اوکراین
  سقوط سهام بانک‌ها در ترکیه و توافق محرمانه با واشنگتن
  روابط کلیسای ارتودوکس روسیه با قسطنطنیه قطع شد
  محکومیت آتش سوزی کلیسایی در ویسوکو
  قربانی جدید رسانه‌ها
  کاشت نهال دوستی ایران و بوسنی در سارایوو
  وزیر صرب خواهان اخراج سفیر آمریکا شد
  آموزش زبان فارسی در دانشگاه آتاتورک ارزروم
  افتتاح مرکز اسلامی درشهر اوگام کروآسی
  Yeni Şafak:Cemal Kaşıkçı işkenceyle katledildi
  جنگنده سوخو در اوکراین سقوط کرد
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار