صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
سه شنبه، 4 اردیبهشت 1397 - 18:15   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  چشم‌های سنگی
  قهرمانی بانوان ایرانی در مسابقات قبرس
  منجی در اسلام و مسیحیت
  تحویل میگ های بلاروس به صربستان
  انیمیشن «آدم خانگی» به آلبانی می رود
  آتن برای سربازانش با ترکیه معامله‌ای نمی‌کند
  ترکیه همچنان "گولن" را مقصر می‌داند
  درخواست اسرائیل از روسیه چه بود؟
  ضبط سمفونی امام رضا (ع) در اوکراین
  یک هفته با ادبیات چک و ایران
  ترجمه ترکی عثمانی به فارسی در دوره ناصری
  عکس/ هیئت فرهنگی اسلواکی در تهران
  عکس/ زنان کرواسی با لباس سنتی
  حیرت کارگردان مقدونیه ای از سینمای ایران
  ترکیه در مسیر اقتصاد ۲ تریلیون دلاری
- اندازه متن: + -  کد خبر: 26865صفحه نخست » یادداشتشنبه، 15 مهر 1396 - 08:31
پراگِ غیرواقعی آن سال‌ها
رضا غیاث
  

در بهار ١٩٤٢ حکومت تبعیدی چکسلواکی در لندن، تصمیم می‌گیرد تا با ترور راینهارد هایدریش؛ فرمانده نیروهای گشتاپو در پراگ، آسایش را به این شهر بازگرداند، اما نیمی از اعضای نهضت مقاومت چک، با این ترور مخالفت می‌کنند؛ آنها معتقدند لندن درک درستی از اوضاع داخلی پراگ ندارد.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از شرق، این اعتقاد در مورد فیلم‌ساز انگلیسی فیلم آنترپوید نیز صادق است. تصویری که «شان الیس» از پراگِ آن سال‌ها ارائه کرده دور از واقعیت یا به بیان دیگر غیرتاریخی است؛ سربازان فداکار، معشوقه‌های وفادار، بناهای پرشکوه پراگ و آلمانی‌های بی‌دست‌وپا به‌قدری برای الیس جذاب بوده‌‌اند که به‌کلی فراموش کرده مشغول بازسازی یک واقعه مهم تاریخی است. ازاین‌رو همانند ترور ناموفق راینهارد از سوی سربازانی که از لندن آمده‌اند، دستاورد کارگردان انگلیسی فیلم نیز موفقیت چندانی به‌همراه ندارد. مهم‌ترین اشکال، به نحوه اقتباس از یک رویداد مهم تاریخی برمی‌گردد. اگر هدف حکومت تبعیدی، ترور قطعی راینهارد است، پس چرا دو سرباز ناشی و نابلد را روانه پراگ می‌کند؟ در توجه به اسناد تاریخی این واقعه، دلایل نابلدی آن دو سرباز مشخص است، اما در فیلم آنترپوید نه استنادی به این اسناد شده است و نه در غیاب این مورد، رویکرد فراتاریخی مستدلی دیده می‌شود.

البته الیس سعی کرده با طراحی دو پیرنگ عاشقانه، برای نقاط ضعف یان و یوزف (مأموران اجرای ترور) توجیه دراماتیک داشته باشد. این دو نفر در مسیر تحقیقات میدانی‌شان، به همکاران زن خود علاقه‌مند می‌شوند، اما هرچقدر که یان به عشق ماریه معتقد است، برعکس یوزف تنها راه رسیدن به موفقیت را ردشدن از عشق لنکا می‌داند. در روز واقعه، یوزف که مسئول شلیک مستقیم به راینهارد است، با مسلسل خالی پا به میدان می‌نهد و درمقابل یان که ترسو معرفی شده و بی‌اعتقاد به هرگونه ترور، با پرتاب نارنجک به سوی راینهارد، نیمی از عملیات را به موفقیت می‌رساند و همه اینها احتمالا برای اثبات این معناست که شرط پیروزی در نبرد، کشیدن خط بطلان بر نیروی عشق نیست، بلکه یک سرباز واقعی، یک عاشق تمام‌عیار نیز هست. فرض که چنین رهیافت رمانتیکی درست باشد، اما این چه ارتباطی به ترور راینهارد دارد؟! چنین مفهومی را با هر داستان دیگری هم می‌شد منتقل کرد. سؤال اصلی این است که نقش اقتباس از یک رویداد تاریخی اینجا دقیقا چیست؟ جز اینکه بهانه‌ای شده است برای تضمین توجه بیننده به فیلمی پادرهوا؟ هنگامی که رویکرد فیلم‌ساز در اقتباس، چیزی در این حدود باشد، مشخصا تاریخ نیز به دکوری خوش‌رنگ‌ولعاب بدل می‌شود و تمامی اجزای آن - به سودای ساختن پیامی غیرتاریخی- ساحتی دروغین به خود می‌گیرند. مدام صحبت از این است که سراسر شهر آرام نیست و گشتاپو همه‌جا حضور دارد و چنین است و چنان، اما قهرمانان خوش‌تیپ داستان - با وجود نداشتن اوراق هویت- از هرکجا که دلشان بخواهد به هرکجای دیگری رفت‌وآمد می‌کنند و در این میانه کمترین مانعی مزاحمشان نیست. حتی برای هرچه غلیظ‌‌‌ترشدن پیام رمانتیک مذکور، اصلی‌ترین موانع قهرمانان فیلم؛ یعنی نیروهای گشتاپو، مدام احمق جلوه داده می‌شوند. دم‌دستی‌ترین مثالش، صحنه ورود نابهنگام گشتاپو به آن کافه کذایی است که لِنکا (معشوقه یوزف) با انداختن فنجانی به روی زمین، به‌راحتی نظر مأمور گشتاپو را هنگام بازرسی نقاط پنهان کافه (محل اختفای یوزف و یارانش) عوض می‌کند! از اینها گذشته فیلم می‌توانست بعد از ترور راینهارد، با همین ساختار نصفه و نیمه و پیام مدنظرش تمام شود، اما الیس برای تأدیب کامل یوزفِ بی‌اعتقاد به عشق، یک نیمه بسیار ضعیف‌تر دیگر به آن سنجاق کرده است. در ابتدای این نیمه، ماریه (معشوقه یان) خبر می‌آورد که نیروهای گشتاپو در خیابان لنکا را کشته‌اند (اما ماریه توانسته است فرار کند؛ شاید به این خاطر که همچون یان به عشق معتقد است). یوزف خود را مسبب تمام این مصائب می‌داند و از اینجا به‌بعد مجبوریم کلی کشت‌وکشتار و ارعاب و وحشت را تحمل کنیم تا به پالایش روانی یوزف در آن صحنه رؤیایی پایان کار برسیم.

مسیر رسیدن به این پایان واقعا عذاب‌آور است. در اسناد تاریخی مربوط به پناه‌گرفتن تیم ترور راینهارد در کلیسای معروف پراگ، آمده است یوزف و تعداد کم یارانش به مدت شش ساعت در برابر قوای بی‌شمار آلمانی شجاعانه جنگیدند. بازسازی این قسمت در فیلم - که می‌توانست یکی از جذاب‌ترین بازسازی‌های تاریخ سینما باشد- خسته‌کننده‌تر از هر قسمتی شده است. الیس نه توان این را دارد که همانند متخصصان هالیوودی، نبردی خوش‌ریتم و متنوع ارائه دهد (همه یاران یوزف مشابه هم یا می‌جنگند یا می‌میرند یا خودکشی می‌کنند) و نه توانسته با نمایش غیرمتعارفِ خشونت آشکار این نبرد، به خوانشی انتقادی از مقوله قرن‌بیستمی جنگ برسد. البته هدف فیلم‌ساز - با توجه به جزئیات این صحنه- گرایش به هر دو گزینه بوده، اما در عمل به هیچ‌یک نرسیده است و علت نیز - همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد- مشخص است؛ بلاتکلیفی فیلم‌ساز در رویکردش به اقتباس از یک واقعه مهم تاریخی و در نهایت مخاطب می‌ماند و حیرتش از بعضی واکنش‌های نامعقول؛ در بعضی نظرسنجی‌ها، آنترپوید به‌عنوان یکی از بهترین‌های ٢٠١٦ معرفی شده است، اما دلایل و معیار چنین انتخاب‌هایی هرگز بر ما معلوم نخواهد شد.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  ترکیه در مسیر اقتصاد ۲ تریلیون دلاری
  حضور فعال ایران در نمایشگاه کتاب سارایوو
  ترجمه ترکی عثمانی به فارسی در دوره ناصری
  یک هفته با ادبیات چک و ایران
  حیرت کارگردان مقدونیه ای از سینمای ایران
  حمله به سفارت فرانسه در یونان
  حضور ایران در نمایشگاه کتاب مجارستان
  هشدار پلیس روسیه به هواداران انگلیسی
  عکس/ هیئت فرهنگی اسلواکی در تهران
  ظریف: اروپا آمریکا را در برجام نگه دارد
  ادامه جنگ دیپلماتیک آمریکا و روسیه
  عباس کیارستمی: سوره زلزال تکانم داد
  روز فرهنگی ایران در اسلواکی برگزار شود
  عکس/ زنان کرواسی با لباس سنتی
  درخواست اسرائیل از روسیه چه بود؟
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار