صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
سه شنبه، 4 اردیبهشت 1397 - 17:56   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  چشم‌های سنگی
  قهرمانی بانوان ایرانی در مسابقات قبرس
  منجی در اسلام و مسیحیت
  تحویل میگ های بلاروس به صربستان
  انیمیشن «آدم خانگی» به آلبانی می رود
  آتن برای سربازانش با ترکیه معامله‌ای نمی‌کند
  ترکیه همچنان "گولن" را مقصر می‌داند
  درخواست اسرائیل از روسیه چه بود؟
  ضبط سمفونی امام رضا (ع) در اوکراین
  یک هفته با ادبیات چک و ایران
  ترجمه ترکی عثمانی به فارسی در دوره ناصری
  عکس/ هیئت فرهنگی اسلواکی در تهران
  عکس/ زنان کرواسی با لباس سنتی
  حیرت کارگردان مقدونیه ای از سینمای ایران
  ترکیه در مسیر اقتصاد ۲ تریلیون دلاری
- اندازه متن: + -  کد خبر: 26809صفحه نخست » یادداشتیکشنبه، 2 مهر 1396 - 09:24
روابط ترکیه و اقلیم کردستان، پس از همه‌پرسی
محمدعلی دستمالی
  

در حالی که تنها یک روز به برگزاری همه‌پرسی جدا شدن اقلیم کردستان از عراق فرصت باقی مانده، اعتراضات، تهدیدات و اتمام حجت با سران اقلیم به اوج خود رسیده و شاید در این میان، تهدیدات مداوم ترکیه، رساتر و جدی‌تر از دیگران است.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از اعتماد، رجب طیب اردوغان رییس‌جمهور ترکیه در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، بخش مهمی از فرصت خود را به ضرورت حفظ تمامیت ارضی عراق و محکوم کردن همه‌پرسی اقلیم اختصاص داد. تنها چند ساعت پس از این سخنان، اردوغان در دیدار یک ساعته خود با دونالد ترامپ در مورد خواست اقلیم کردستان برای جدایی از عراق، صحبت کرد.

اردوغان به محض پایان دیدار با ترامپ به ترکیه بازگشت تا در نشست شورای عالی امنیت ملی شرکت کرده و در مورد واکنش‌های آنکارا به برگزاری همه‌پرسی، تصمیم‌گیری کند. اما پس از نشست سه‌ساعته این شورا و همچنین پس از جلسه دوساعته هیات دولت، نهایتا تنها به بیان این جملات اکتفا شد که ترکیه تدابیر و تصمیماتی گرفته و در فرصت مناسب، آنها را نشان خواهد داد.

تمام این برخوردها و موضع‌گیری‌های هرچند ساعت یک بار مسوولان عالیرتبه ترکیه علیه همه‌پرسی اقلیم کردستان در حالی است که اتفاقا سران کرد اقلیم، انتظار داشتند که از سوی ترکیه مورد حمایت و تایید قرار بگیرند!  نیچیروان بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کردستان دو سال پیش در گفت‌وگو با بی. بی. سی نیز اعلام کرده بود که در صورت قدم برداشتن اقلیم در مسیر استقلال و جدا شدن از عراق، امید آنها به حمایت ترکیه خواهد بود. به عبارتی روشن، هم نخست وزیر و هم دیگر سران اقلیم، بارها به شکل مستقیم و غیرمستقیم به این موضوع اشاره کرده بودند که اگر اربیل بخواهد دولت کردی تشکیل دهد، مخالفت جمهوری اسلامی ایران بسیار تند و قاطعانه خواهد بود و امیدی به کسب رضایت و تایید تهران نیست اما احتمال حمایت ترکیه از این پروژه وجود دارد. اما حالا در میدان عمل، شاهد این هستیم که علاوه بر ایران، ترکیه نیز در مقام مخالف به میدان آمده و در هفته‌های اخیر، روزی نبوده که دست کم سه مقام عالیرتبه ترکیه، علیه برگزاری رفراندوم، موضعی اتخاذ نکنند.

در برابر این تابلوی سیاسی، دو سوال مهم برجسته می‌شود: ١. آیا مخالفت‌های مداوم و مکرر ترکیه، حقیقی و لایتغیر است؟ ٢. مهم‌ترین نگرانی‌های ترکیه در مورد اقلیم کردستان عراق کدامند؟در پاسخ باید گفت: نیت‌خوانی و تلاش برای پی‌بردن به کنه نیات و تفکرات سران ترکیه یا سران دیگر کشورها، کار دشوار و بی‌حاصلی است و نمی‌توان با تکیه بر برخی فرضیات مبتنی بر سناریوهای امنیتی، چنین پنداشت که مثلا بین آنکارا و اربیل، توافق پنهانی و نانوشته‌ای وجود دارد یا خیر. اما در مورد این موضوع می‌توان به روشنی نظر داد که در سالیان گذشته و در رویدادهای سیاسی داخلی و خارجی مرتبط با ترکیه، اردوغان و همراهان او، بارها نشان داده‌اند که بر اساس اصل عمل‌گرایی و سنجیدن آنی منافع و مصالح، توان و امکان آن را دارند که اگر به جمع‌بندی تازه‌ای برسند، مسیر دیگری در پیش رو گرفته و موضع پیشین خود را تغییر دهند. در پاسخ به سوال دوم نیز باید گفت: نگرانی‌های ترکیه در مورد همه‌پرسی، طیفی از مسائل سیاسی و امنیتی را دربرمی‌گیرد که مهم‌ترین سرفصل‌های آنها عبارتند از: الف) اهمیت ویژه به مساله کرکوک و ترکمان‌ها و استفاده از این کارت مهم به عنوان نمادی از احساسات و اقدامات ملی‌گرایانه حزب عدالت و توسعه. ب) در روز جمعه و در شرایطی که ذهن همه، روی مساله همه‌پرسی اقلیم کردستان عراق زوم کرده بود، کردهای وابسته به پ.ک.ک در شمال سوریه، به شکل غیرقانونی و دفاکتو، انتخابات شهرداری‌های مناطق کردنشین را برگزار کردند.

این انتخابات نابهنگام، نه‌تنها ترس و هراس اردوغان و ملی‌گرایان ترکیه را بیشتر و عمیق‌تر کرد، بلکه موجب تقویت این باور شد که همه‌پرسی اقلیم بر کردهای منطقه نیز تاثیر می‌‌گذارد. ج) آنکارا به اختلافات عمیق بین حزب دموکرات کردستان به رهبری مسعود بارزانی و پ. ک. ک به رهبری عبدالله اوجالان، بسیار دلخوش و امیدوار است و می‌داند که جهان‌بینی و اهداف این دو جریان، کاملا ضد هم هستند. اما در هفته‌های اخیر، پ.ک.ک علیه همه‌پرسی اقلیم کردستان اقدامی نکرد و این گمان نزد اردوغان تقویت شد که اگر همه‌پرسی بر مبنای سازش جریانات کردی برگزار شود، پ.ک.ک در کرکوک ریشه می‌دواند و بارزانی هم توان مقابله با چنین وضعیتی ندارد. روابط ترکیه و اقلیم کردستان، پس از همه‌پرسی در حوزه‌های سیاسی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعی، برای ترکیه، سود و منفعت فراوان دارد و برای ترکیه یک بازار مصرف بزرگ است و دور نیست در آینده‌ای نزدیک میزان صادرات کالا و خدمات مهندسی ترکیه به اقلیم، از مرز پانزده میلیارد دلار در سال، بگذرد. همچنین اقلیم کردستان، برای فعالیت‌های اطلاعاتی و امنیتی ترکیه، فضایی مهیا و سودمند است. بنابراین اگر با وجود تمام تهدیداتی که از سوی ترکیه صورت گرفته، همه‌پرسی در روز دوشنبه برگزار شود، سقف تحریم‌ها و فشارهای اعمال شده از سوی آنکارا علیه اقلیم کردستان، در حد غیرقابل تحملی نخواهد بود.

در مقطع کنونی، ترکیه از تمام کارت‌های خود برای منصرف کردن اقلیم، استفاده می‌کند اما در آینده و در زمانی که به شکل جدی، پای امنیت مرزها و مساله ترانزیت انرژی و پایبندی به توافقنامه پنجاه ساله نفتی اربیل – آنکارا به میان بیاید و در معادلات مرتبط با رقابت بین ترکیه و ایران، امتیازات جدیدی برای ترکیه به وجود بیاید، تغییر موضع و تغییر رویکرد، اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. اگر چه مجلس ملی ترکیه، مجوز ورود ارتش ترکیه به عراق و سوریه را تمدید کرده اما ناگفته پیداست که هر گونه اقدام نظامی ترکیه علیه اقلیم کردستان، نه تنها دور از ذهن و دردسرساز است، بلکه در عمل به نفع کردها خواهد بود و باعث خواهد شد که منتقدین ترکیه و حامیان کردها، بیشتر شوند. بنابراین می‌توان چنین پیش‌بینی کرد که ترکیه پس از برگزاری رفراندوم، تنبیهات و محدودیت‌های ناچیزی در مورد اقلیم به کار خواهد بست اما بعدا در شیبی ملایم، روابط را به سطح قبلی بازمی‌گرداند. ترکیه خوب می‌داند که فاز بعدی و تشکیل دولت مستقل کردی، روندی طولانی و طاقت‌فرساست و به اندازه برگزاری رفراندوم، آسان نخواهد بود.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  ترکیه در مسیر اقتصاد ۲ تریلیون دلاری
  حضور فعال ایران در نمایشگاه کتاب سارایوو
  ترجمه ترکی عثمانی به فارسی در دوره ناصری
  یک هفته با ادبیات چک و ایران
  حیرت کارگردان مقدونیه ای از سینمای ایران
  حمله به سفارت فرانسه در یونان
  حضور ایران در نمایشگاه کتاب مجارستان
  هشدار پلیس روسیه به هواداران انگلیسی
  عکس/ هیئت فرهنگی اسلواکی در تهران
  ظریف: اروپا آمریکا را در برجام نگه دارد
  ادامه جنگ دیپلماتیک آمریکا و روسیه
  عباس کیارستمی: سوره زلزال تکانم داد
  روز فرهنگی ایران در اسلواکی برگزار شود
  عکس/ زنان کرواسی با لباس سنتی
  درخواست اسرائیل از روسیه چه بود؟
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار