صفحه اول     سیاسی     اقتصادی     اجتماعی     ورزشی     فرهنگی     تصویری     تماس با ما     تبلیغات     پیوندها     RSS  
جمعه، 2 تیر 1396 - 13:54   
  تازه ترین اخبار:  
 
 آخرین مطالب
  تاکید وزیر فرهنگ بلغارستان بر همکاری با ایران
  عکس/ روزهای قرآنی در شهر بیهاچ بوسنی
  عکس/ اعتراض رانندگان تاکسی در زاگرب
  رئیس‌جمهور اوکراین به آرزویش رسید
  کولاکوویچ و دریافتی والیبالیست‌های ایرانی
  سوخوی روسیه در ایران دفتر نمایندگی می‌زند
  دولت چپگرای رومانی سقوط کرد
  "تشیع در طول تاریخ" در ترکیه منتشر شد
  نمایشگاه عکس «ایران و ایرانیان» در استانبول
  غرب گراترین مردم اروپای شرقی کدام اند؟
  درباره کتاب سیاه اورهان پاموک
  تاکید ایران و بلغارستان بر گسترش همکاری‌ها
  رزمایش مشترک قطر و ترکیه در دوحه
  اشکان دردوراهی چین ویونان
  پایان اردوی بسکتبالیست‌های جوان در صربستان
- اندازه متن: + -  کد خبر: 25971صفحه نخست » گزارشیکشنبه، 14 خرداد 1396 - 08:40
تشدید تقسیمات قومی نژادی کوزوو
امیرحسین نوری حسامی
  

اروولا سلنیکا ، عضو ارشد و دانشیار موسسه مطالعات بین الملل آلبانی  در مقاله ای تحت عنوان "درک ملاحظات سیاسی داخلی و بین المللی کوزوو" به این نکته اشاره می کند که بحث آموش عالی در کشور کوزوو نه تنها نتوانسته است مناقشات بین کوزوو و همسایگان خود از قبیل صربستان و آلبانی را از بین برده یا کاهش دهد، بلکه در بیشتر مواقع موجب تشدید این حساسیت ها نیز شده است.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) وی در گزارش خود چنین اظهار می دارد که علی رغم تلاش های بین المللی در سالهای متمادی برای رسیدن به یکپارچگی در کوزوو، نظام آموزش عالی در این کشور همچنان تبعیضات و اختلافات عمیق نژادی و قومی را منعکس کرده و این روند را مرتب تکرار می کند.

در گزارشی که اخیرا از سوی کمیسیون شورای اروپایی  منتشر شد، ایان اسمیث  و تام همیلتون  متخصصین امور آموزشی این کمیسیون از فساد در نظام آموزشی عالی کوزوو به عنوان یک معضل بومی، کنونی و ساختارمدار پرده برداشتند که صرفا در این چند سال اخیر بدتر نیز شده است.

در همین حال بخش دانشگاهی و اگر به طور خاص بگوییم دانشگاه پریشتینا  (UP)، در مرکز اتهامات فساد مبنی بر ترفیع های غیرمنصفانه و غیرعلمی قرار دارد.

در کنار این موضوع که دانشگاه های کوزوو به فساد آلوده شده اند، به ساخت و پاخت های سیاسی و سطوح ضعیف کار در امور اجرایی و اداری نیز مبتلا بوده و هنوز هم تفکیک قومی در آنها صورت می گیرد. علی رغم تلاشهای عمده بین المللی اگرچه این موضوع همچنان در بحث های عمومی مطرح نمی شود اما از زمانی که خصومت ها در کوزوو پایان یافته، موضوع تفکیک های قومی عمیق تر هم شده است.

موافقت نامه بروکسل که در سال 2013 بین صربستان و کوزوو بر سر مسئله عادی سازی روابط دوسویه به امضاء طرفین رسید، تلاش داشت تا بخشی از مسئله تحصیلات را با به رسمیت شناختن مدرک دیپلم از سوی دوطرف از میان بردارد . درحالیکه این امر یکی از اولین نکات مورد توافق دو دولت در سال 2011 بود اما در عمل و در فاز اجرایی به مشکل برخورد و اجرا نشد. اجرایی نشدن این امر عواقب منفی آشکاری را برای امکان اشتغال فارغ التحصیلان جوان دانشگاهی، صرب هایی که در کوزوو تحصیل می کردند و آلبانیایی هایی که در صربستان مقیم بودند در پی داشت.

درحالیکه بحث درباره این موضوع همچنان ادامه دارد اما هرکدام از طرفین، طرف دیگر را برای عملی نشدن این فرآیند مقصر می داند. به رسمیت شناختن مدرک دیپلم از دانشگاه پریشتینا که از سوی صربها مدیریت می شود و در شهر میتروویچا  (در شمال کوزوو) واقع شده است در دستور کار گفتگوهای بروکسل نبود و از این رو هیچ توافقی در این زمینه نیز شکل نگرفته است.

این وضعیت زندگی صربهایی که در کوزوو زندگی می کنند را بدین صورت تحت تاثیر قرار داد که در نتیجه به احتمال زیاد این افراد نمی توانند کار اداری یا مدارک مقاطع بالاتر را در کوزوو به دست بیاورند. با توجه به این موضوع که کوزوو و صربستان از به رسمیت شناختن  مدرک دیپلم طرف مقابل امتناع کردند، نقش تحصیلات خصوصا در مقاطع بالا همچنان به عنوان جنبه کلیدی زندگی آینده مردم کوزوو باقی مانده است.

مسئله تحصیلات در کوزوو همیشه به لحاظ تاریخی مسئله ای بیشتر از صرفا بحث یادگیری به حساب آمده است. برای آلبانیایی ها و صربهای کوزوویی این مسئله همواره به عنوان مرحله ای دیگر در مسیر مبارزه در زمینه "ماهیت" قومی- ملی کوزوو و حاکمیت آن شناخته می شود.

در عصر یوگوسلاوی، صربها تحصیلات را به عنوان ابزاری برای حفظ برتری های تاریخی، مذهبی و سیاسی شان در مقابل جمعیت آلبانیایی های کوزوو به جساب می آوردند.
به همین ترتیب آلبانیایی هایی که اگرچه از لحاظ سیاسی در موضع ضعیفتری بودند اما از لحاظ جمعیتی زیاد بودند نیز تحصیلات را به عنوان معرکه و مجالی برای اصلاح حکایت هایی تلقی می کردند که از سوی صربها دیکته می شد.

دانشگاه پریشتا بعد از افتتاح در سال 1969، به سرعت تبدیل به نماد مناقشه آلبانیایی ها برای به رسمیت شناخته شدن و اعلام خودمختاری شد. به طور قابل ملاحظه تمامی مناقشات و تنش هایی که در اوایل دهه 1980 و 1990 به وقوع پیوستند، یا ادامه اعتراضات دانشگاهی بوده و یا از سوی آنها برنامه ریزی شده بودند. با الهام از اکثریت آلبانیایی ساکن کوزوو و درپی درگیری های دهه 1990 میلادی، حیات دانشگاه با طرح تنازعات ملی درآمیخته شده بود. بعد از وضوع جنگ هم "اصلاحات" دانشگاه تبدیل به عرصه ای برای رقابت دیدگاه های قومی-ملی برای ساختن آینده شد. وقتی که آلبانیایی ها دانشگاه پریشتینا را صاحب شدند، صربهای کوزوو کنترل دپارتمانهای دانشگاه را در دژ مستحکم صربهای شمال میتروویچا حفظ کردند و صرفا امکاناتی که در ان وجود داشت را بعد از صرف مدتی به آنجا منتقل کردند و آن را دانشگاه پریشتینا در کوزوسکا میتروویچا  یا UPKM نام نهادند.

وجود این دو دانشگاه مجزا، مسیر را برای تفکیک قومیتی در مقاطع تحصیلی و آموزش عالی هموار کرد و جا پای خود را در خلال سالهای مقاومت مسالمت آمیز آلبانیایی ها و تحصیلات "موازی" مستحکم ساخت. جامعه جهانی یک نظام چند فرهنگی و چند قومی تحصیلات عالی را در نظر گرفت که بتواند جامعه متنوع کوزوو را دور هم جمع بکند.
همانطور که یکی از مقامات رسمی سازمان ملل متحد اظهار کرد: "اصل کلی ما، داشتن یک کوزووی واحد و متحد است که در آن هیچ موسسه تبعیض آمیز وجود نداشته باشد ... و در این خصوص دانشگاه ها نیز جز استثنائات به حساب نمی آیند."

عموما به دلیل فقدان امنیت یا نبود اراده کافی در میان هر دو طرف برای دراختیار قرار دادن امکانات خود، اغلب تلاش ها برای سازماندهی در مسیر به اشتراک گذاشتن امکانات برای تحقق این هدف با شکست مواجه شدند. یکی از واحد های تخصصی سازمان امنیت و همکاری اروپا  (OSCE) در زمینه تحصیلات که بعد از اغتشاشات سال 2004 میلادی تاسیس شد هم سعی کرد اقلیت های ملی را داخل یک نظام آموزش عالی دانشگاهی این کشور ادغام کند. حتی بعد از اینکه این واحد در سال 2013 بسته شد نیز متخصصین این سازمان مشاوره هایی به وزارت آموزش کوزوو مبنی بر این موضوع ارائه کردند که وزارتخانه سهمیه هایی برای دانش آموزان اقلیت اختصاص دهد.

بر پایه همین منطق، مدیران عرصه بین الملل سرمایه گذاری قابل ملاحظه ای را در دانشگاه UPKM هم در بودجه گزاری و ابزارهای سیاستی از قبیل سیستم های کنترل کیفیت و اخذ مجوز انجام دادند که امروزه این امور  به عنوان مرکز بالقوه در مسیر آموزش عالی چندفرهنگی به حساب می آیند. اما با روبرو شدن با مقاومت بازیگران بومی، چشم انداز بین المللی برای تحقق یک دانشگاه انحصاری و چند قومیتی تدریجا جای خود را به یک برنامه عملگرایانه تر با این چشم انداز داد که دو دانشگاه مجزا در درون یک سیستم شکل بگیرند که از لحاظ قومیتی تفکیک شده اند.

سرمایه گذاران و سیستم هایی که بهUKPM  مجوز اعطاء کردند نیز، هدف یکپارچه سازی آنها درون نظام آموزش عالی کوزوو را دنبال کردند. در همین حال مقامات سازمان ملل متحد در کوزوو (UNMIK) چشمان خود را بر روی سرمایه گذاری دولت صربستان در دانشگاه UPKM بست که بطور موثر بحث تفکیک را ادامه می داد.

همزمان با طرح های پروژه تحصیلات چند قومیتی، مقامات سازمان ملل متحد در کوزوو تلاش کردند تا تدریجا این دو دانشگاه مجزا را تحت یک سیستم مشابه ادغام کرده و میزان مقاومت نخبگان محلی را با این اتفاق ارزیابی نمایند. هر نهاد بین المللی که برای ادغام این دو مجموعه را پیشقدم می شد با سختی ها، گرفتاری ها و انسدادهایی در سطوح مختلف مواجه می شدند. درحالیکه تعداد اتاق ها یا برنامه های به زبان صربی که برای صربها در دانشگاه پریستینا از سوی مقامات سازمان ملل متحد در کوزوو رزرو شده بودند از سوی مدیران آلبانیایی ملغی می شدند، بسیاری از دانشگاهیان صربی نیز از کار کردن در دانشگاهی امتناع ورزیدند که تحت ریاست یک آلبانیایی است و برنامه های درسی آن نیز به زبان آلبانیایی ارائه می شوند.

دیدگاه های متضاد بین مقامات سازمان ملل متحد در کوزوو و بازیگران آلبانیایی در مورد آینده آموزش عالی در قالب یک قانون جدید درباره "آموزش عالی" به پایان رسید که مکررا از سوی هم پارلمان کوزوو و هم نماینده مخصوص شورای عمومی سازمان ملل متحد رد و یا اصلاح شد. در این بر همگان ثابت شده است که به طور خاص دو مسئله همچنان ادامه دار خواهند بود: اول تضمین اینکه "تمامی مردم کوزوو" می توانند تحصیلات عالی خود را دنبال کنند و دوم اینکه به دانشگاه (صربی) میتروویچا مجوز اعطا شود.

مایکل استینر  نماینده مخصوص شورای عمومی سازمان ملل متحد در امور کوزوو بعد از کشمکش های فراوان، مقرراتی را وضع کرد که در یکی از مفاد آن ذکر شده که امکان اخذ مجوز برای دانشگاه UKPM باید فراهم شود.  اما همین موضوع اخیر هم استراتژی ماموریت سازمان ملل متحد در کوزوو مبنی بر "ادغام برای اخذ مجوز" را رد کرد چرا که این مجوز همچنان این موسسه را به عنوان دانشگاه میتروویچا به جای دانشگاه پریستا معرفی کرد و آن را تحت قوانین آموزش عالی کوزوو جا نهاد که یک جایگاه قانونی است و سایر دانشگاه های مشابه هم مشمول آن می شوند.

از این رو عدم یکپارچه سازی آموزش عالی به دلایل خطوط قومی، مذهبی، زبانشناسی و دستورالعمل های اجرایی عمق بیشتری به خود گرفته است. هر دو دانشگاه مدعی یک نام مشابه برای خود مثلا دانشگاه پریستینا شدند. هر دو دانشگاه از همکاری با یکدیگر و یا ادغام با "دیگری" امتناع کردند. از طرفی رویدادهای سیاسی از قبیل ترور نخست وزیر صربستان زوران جینجیچ  در سال 2003، بازگشت مجدد احزاب ملی گرا به دولت در صربستان، اغتشاشات ماه مارس سال 2004 کوزوو و بیانیه یک طرفه استقلال کوزوو در 2008، تنش ها و جدایی های دوسویه را بین دو کشور تشدید کردند.

بعد از اینکه استقلال کوزوو اعلام شد، دانشگاه UPKM خطوط مقامات صربستان در انکار استقلال اعلام شده و همچنین تحکیم روابط موجود با "حق حاکمیت مرزی و ایالتی صربستان" را تبعیت کردند. امروزه نظام موازی آموزش عالی و دانشگاه UPKM در صربستان به عنوان رکن بازمانده این کشور در کوزوو به فعالیت خود ادامه می دهند. این مسئله بعنوان مانعی برای دانشگاه در مسیر ادغام با کوزوو و همچنین اساسا انکار وجود داشتن چنین کشوری به حساب می آید. ظهور دو دانشگاهی که از لحاظ قومی کاملا از یکدیگر جدا هستند و هرکدام از آنها صرفا به مردم خودشان خدمات ارائه می کنند، این پیشنهاد را می دهد که به جای ایجاد فضایی که مبانی ریشه دار درگیری در آنها شناخته شوند، آموزش عالی در کنار امکان بهره مندی همگان از تحصیلات سراسری، فضایی را باقی گذارد که در آن تقسیمات قومی منعکس شده و بازتولید شوند.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیینده ترین مطالب
  کولاکوویچ و دریافتی والیبالیست‌های ایرانی
  "تشیع در طول تاریخ" در ترکیه منتشر شد
  دولت چپگرای رومانی سقوط کرد
  عکس/ روزهای قرآنی در شهر بیهاچ بوسنی
  رئیس‌جمهور اوکراین به آرزویش رسید
  تاکید وزیر فرهنگ بلغارستان بر همکاری با ایران
  عکس/ اعتراض رانندگان تاکسی در زاگرب
  سوخوی روسیه در ایران دفتر نمایندگی می‌زند
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
کلیه حقوق محفوظ است؛ استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
info@iranbalkan.net
پشتیبانی توسط: خبرافزار