"تامیک تان" سفیرترکیه درآمریکا درکنفرانس " روابط ترکیه وآمریکا درجهان درحال تحول " در مرکز تحقیقات وفعالیت های بین المللی CSIS آمریکا شرکت وسخنرانی کرد .

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از Usak ، تان گفت : "مدل مشارکت " آمریکا و ترکیه که از سوی باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا اعلام شد ، نشان دهنده این است که دوکشور دارای اصول وارزشهای مشترک بوده ودر جهت توسعه همکاری دوجانبه ازاهمیت زیادی برخوردارهستند .

آمریکا و ترکیه به یکدیگر نیاز دارند و درباره خاورمیانه ، افغانستان، قفقاز وسایرمناطق ودرموضوعات مختلف دارای دیدگاه مشترک ویا نزدیک به هم هستند .

روابط استراتژیک دوکشوربه مرور زمان به ابعاد مختلف وغنی دست یافته است . اختلاف نظر ترکیه و آمریکا موقتی بوده ونمی تواند بر همکاری های استراتژیک سایه افکند ویا اصول مشترک ما را نمی توان به علت اختلاف روش و سلیقه متزلزل کرد .

دوکشوربرخی از مشکلات را درتاریخ روابط فی ما بین پشت سرگذارده و دیدگاه جدید همکاری استراتژیک خود را تقویت کرده اند . رویکرد غیرقابل عدول غرب گرایی ترکیه از هنگام تاسیس جمهوری آغاز شده است .

"سیاست به صفر رساندن تنش با همسایگان" ترکیه ، دارای ابعاد کیفی بسیارگسترده ای بوده ومتکی به دیدگاه دینی ویا ایده ئولوژیک نیست . ترکیه با سیاست تنش زدایی با کشورهای همسایه خود یک تحول مثبت درروابط خارجی بوجود آورده است .

تنها در چهارکشور همسایه ترکیه اکثریت جمعیت مسلمان هستند . ترکیه نقش بسیارفعالی برای حفظ صلح وثبات درمناطق همسایه ومجاورخود وغیرهمسایگان برعهده گرفته است . روابط ترکیه با قدرت های بین المللی نیزمکمل یکدیگر است . چنانکه روابط ترکیه با اتحادیه اروپا و آمریکا مکمل حضور وموجودیت ترکیه در منطقه اورآسیا وخاورمیانه است . روابط مزبور طرد کننده یکدیگر نیستند. لذا توسعه روابط ترکیه با سوریه وروسیه به معنی تغییرمحور (غربگرایی به سوی شرق ) نیست .

انتخاب یک ترک به دبیرکلی سازمان کنفرانس اسلامی و ریاست هیئت نمایندگان پارلمان اروپا نشان دهنده قدرت دیپلماتیک ترک ها است وهمچنین نشان دهنده استعداد وتوان ترکیه درجهت توسعه روابط خود با جغرافیا وفرهنگ های مختلف است .

سیاست خارجی چند جانبه ترکیه به معنی تغییرمحورنیست . چنین ارزیابی نه تنها بسیار خطا و اشتباه است بلکه به معنی ستم بر روند تلاش صمیمانه برای برقراری صلح وثبات ، توسعه تجارت و وابستگی متقابل وحل مسایل واختلافات به صورت صلح آمیز است . چنانکه فرانسه ، اسپانیا وسوئد نیزتلاش می کنند که روابط خود با سوریه را گسترش دهند ولی هیچ کس سیاست خارجی آنها را زیرسوال نمی برد .

پس چرا ترکیه روابط خود را با کشورهای خاورمیانه وهمسایگانش گسترش ویا به مسایل خاورمیانه توجه نشان می دهد و متهم به تغییر محورمی شود .

توسعه روابط ترکیه با افغانستان، عراق ، فلسطین و بوسنی باید از سوی متحدین غربی به عنوان یک اقدام ارزشمند تلقی و مورد حمایت قرار گیرد .

حمله اسراییل به کشتی های کمک رسانی باعث شده است اسراییل درآستانه از دست دادن دوست خود یعنی ترکیه قراربگیرد . دوستی دراز مدت با این حمله درمعرض خطرقرارگرفته است .

درطول تاریخ جمهوری ترکیه ، برای اولین بار درشرایط صلح اتباع ترکیه از سوی یک دولت حاکم کشته می شوند . حمله اسراییل نه از سوی یک دشمن سنتی ترکیه بلکه از سوی یک کشور دوست انجام شده است .

کاروان کشتی های کمک رسانی یک سازماندهی واقدام حکومتی نبود بلکه یک اقدام غیردولتی وغیرنظامی ومستقل از دولت ترکیه بود . علاوه برآن کاوران کشتی های کمک رسانی به غزه متعلق به ترکیه نبود بلکه یک اقدام داوطلبانه بین المللی با شرکت گروههای غیردولتی بود .

حمله نظامیان اسراییل به کشتی های کمک رسانی در 72 مایلی ساحل ودر آب های آزاد انجام گرفته ونقض آشکار حقوق بین المللی محسوب می شود . ترکیه انتظار دارد اسراییل به طوررسمی ازترکیه عذرخواهی کرده وهمانطوری که ریاست شورای امنیت سازمان ملل متحد اعلام کرده است نتایج تحقیقات کمیته تحقیقات بین المللی سازمان ملل متحد را بپذیرد . سیاست های فعلی اسراییل باعث انزوای بین المللی اسراییل خواهد شد . اسراییل اکنون در آستانه ازدست دادن نزدیکترین دوست خود است . طرف ترک کاری نمی تواند بکند؛ توپ در میدان بازی اسراییل قرار گرفته است . این امر بستگی به این مسئله دارد که اسراییل می خواهد ده سال دیگر خود را در چه موقعیتی مشاهده کند . آیا می خواهد دوستی ترکیه را دراختیار داشته باشد ویا ازدست بدهد ؟

اسراییل باید سیاست خود را درباره فلسطین نیز تغییردهد زیرا مسئله فلسطین محوراصلی بروز بحران ها واختلافات مختلف بین المللی است .

ترکیه تنها کشوری است که می تواند پیام گروه 1+5 را به ایران انتقال دهد . ترکیه نمی خواهد درهمسایگی خود واز جمله ایران سلاح اتمی وجود داشته باشد . ترکیه درعین حال معتقد است که تحریم ایران ناکارآمد خواهد بود تحریم کشورهای همسایه ترکیه در گذشته (عراق) باعث متضرر شدن ترکیه شد . تحریم های هدفمند برای تضعیف رژیم های حاکم نیز تاثیرچندانی دربرندارد .

ترکیه منطبق براهداف مشترک برای حل دیپلماتیک مسئله هسته ای ایران اقدام کرده وخلاف منافع آمریکا نیزحرکت وعمل نکرده است.

ترکیه حتی برای قانع کردن ایران درراستای پذیرش درخواست های جامعه بین المللی تلاش کرد .

باراک اوباما به رئیس جمهور برزیل نامه ای درباره ایران ارسال کرد؛ ترکیه 17 "می" بعد از امضای بیانیه تهران به آمریکا اطلاع داد که ایران تمام شرایط مورد نظر را پذیرفته و لذا از دوستان و متحدانش انتظار داشت که به این اقدامات پاسخ مثبت و بهتر بدهند.

ترکیه درراستای همان بینش خود درشورای امنیت سازمان ملل متحد به قطعنامه های تحریم ایران رای منفی داد زیرا ترکیه می خواهد تهران را برسرمیزمذاکره نگاه دارد . سیاست های ترکیه منطقی و اصولی است .

اگر ترکیه تحریم ایران را تایید می کرد ، شانس گفت وگو با ایران را ازدست می داد .

قرارداد سه جانبه ترکیه ، ایران وبرزیل توان حل همه مسایل ورفع نگرانی ها را ندارد ولی یک فرصت برای حل مسئله ازطریق دیپلماتیک است و نباید این فرصت از دست برود.

برگردان: محمد مقامی – ایران بالکان (ایربا)