وقتی از فلسفه و فیلسوفان سخن به میان می‌آید، بی‌تردید اکثر اذهان متوجه حضور مردان در این حوزه می‌شود. حتی در عصر حاضر که دیگر از مساله تبعیض جنسیتی در علم‌آموزی خبری نیست باز هم تصویر یک فیلسوف در قالب مردان مقبول‌تر است تا زنان.

به گزارش پایگاه تحلیلی - خبری ایران بالکان (ایربا) اما این موضوع زمانی مساله‌سازتر می‌شود که شما بخواهید از فیلسوفان مطرح در قالب زنان و در دوره تاریخی باستان سخن بگویید. در دوره‌ای از تاریخ که امکانات و شرایط تحصیل علم برای مردان هم دشوار بود، زنانی پیدا شدند که نه‌تنها در فلسفه بلکه در دیگر علوم مطرح آن زمان مانند ریاضیات، نجوم و... و همین‌طور شعر و سخنوری فعالیت داشتند بلکه جزو افراد نام‌آور در این حوزه‌‌ها هم بودند.

با توجه به اوضاع اجتماعی، فرهنگی و سیاسی خاصی که در آن برهه از تاریخ بر جوامع حاکم بود ، حضور چنین زنانی در عین شگفتی باید دارای علل ویژه‌ای باشد که آنان از این علل در پیشبرد اهدافشان بهره فراوان برده‌اند، مانند داشتن شرایط خوب اقتصادی و اجتماعی و وجهه‌ای خانوادگی که اغلب آنان از خانواده‌های توانگر و نامداری بودند که می‌توانستند آنها را تحت آموزش و تعالیم مختلف که در مراکز علمی آن زمان برقرار بود، بگذارند که در این صورت امکان مراوده آنان با محافل علمی و حضور در مراکز دانشگاهی فراهم می‌شد. همین امر باعث رشد و تعالی علمی آنان شد.

عامل دیگری که می‌توان به آن اشاره داشت، داشتن علاقه و استعداد سرشار این زنان است. وجود این دو عامل زمانی تاثیرگذار شد که آنها عزمی استوار و اراده‌ای محکم را در رسیدن به اهدافشان به کار بستند. آنان زنانی مصمم بودند به طوری که حتی در مواردی از پوشیدن لباس مردانه برای حضور در برخی از مراکز آموزشی یا علمی که حضور زنان مقدور نبود، ابایی نداشتند.

در کتاب «زنان فیلسوف در یونان و روم باستان» به شرح و بررسی زنان فیلسوفی پرداخته شده است که در دوره باستان می‌زیستند. ذکر این احوالات بدون توجه به فاصله زمانی آنها در زیر عناوین موضوعی مانند: ماجراهای خانوادگی، قدرت و مرگ، بازی‌های فکر، زبان، دین چند‌خدایی، مسیحیت و... آورده شده است.

در مورد برخی از آنان زوایای ابهام‌آمیز و مطالب کمتری وجود دارد و در مورد برخی دیگر تصاویر روشن‌تر و بیشتری از زندگی و بینش فلسفی و علمی آنان در دست است اما متاسفانه از آثار فلسفی این زنان فیلسوف اثری برجا نمانده است و تنها مطالبی در ذکر آثار و اندیشه آنان باقی مانده است. هر یک از این زنان اندیشمند پیرو مکاتب گوناگون و مطرح آن عصر مانند اپیکوری ، رواقی ، قلبی ، نوافلاطونی و... بودند.

اما آنچه در میان همه آنان مشترک است، عشق وافر آنان به فلسفه به معنای گسترده آن است. تاریخ همواره بر این واقعیت صحه گذاشته است که پیشگامان در هر حوزه از علوم انسان‌های استثنایی با هوش سرشار و اراده‌ای عظیم بودند.

آنان کسانی هستند که دیگران بر رد پای آنها گام می‌گذارند و اهمیت تلاش آنان هیچ‌گاه از حافظه تاریخ پاک نخواهد شد. این کتاب تالیف رژین پی یترا است که با ترجمه دکتر عباس باقری توسط انتشارات فرزان‌روز منتشر شده است.