یکی از سایت های حامی دولت محمود احمدی نژاد ضمن انتقاد از عملکرد دستگاه دیپلماسی تحت امر منوچهر متکی از آنچه درک ضعیف این مجموعه خوانده انتقاد کرده است.

به گزارش پایگاه تحلیلی - خبری ایران بالکان (ایربا) متن خبر سایت رجانیوز به شرح زیر است:

بررسی تحولات دو هفته اخیر در منطقه نشان می دهد که سیاست خارجی ایران از مدل روشنی پیروی نمی کند و متاسفانه مانند برخی از موارد گذشته مانند وارد کردن هند در پرونده هسته ای و در پیش گرفتن برنامه مشابهی برای ژاپن نشان از این دارد که درک استراتژیک کافی بر دیپلماسی ایران حاکم نیست. دو اتفاق اخیر ما را به این نظر نزدیک می کند، نخست سفر برخی از مقامات ایران در حد وزیر و پایین تر به جمهوری آذربایجان و دیگری سفر دمیتری مدودیف، رئیس جمهور روسیه به کشورهای سوریه و ترکیه.

این نگاه کلان به موضوعات منطقه ای نشان می دهد که چند محور بر مناسبات کشورهای منطقه و بازیگران فرامنطقه ای سایه افکنده و باعث شده است؛ هر کشور که خواهان حفظ جایگاه و افزایش نقش منطقه ای خود است به آنها توجه نماید. طرح خاورمیانه بزرگ که از سوی ایالات متحده پس از اشغال عراق مطرح شد باعث زنجیره ای از واکنش ها در خاورمیانه شده است.

این طرح که به طور آشکاری حاکمیت های سیاسی و مرزهای سرزمینی را نشانه گرفته است، یک تهدید جدی برای کشورهای منطقه است که به دنبال تغییر نقشه خاورمیانه با استفاده از مسائل قومی به بهانه آزادی است. در این میان، عربستان و مصر هم دستپاچه از مواجه با طرح های خاورمیانه ای آمریکا برای مستثنی شدن؛ در حال همه گونه همکاری با آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند.

اما این طرح چه ارتباطی با کشورهای ترکیه، سوریه و موضوع جمهوری آذربایجان دارد؟

محور طرح های آمریکا برای خاورمیانه در "قومیت‌گرایی کُرد" نهفته است. این کشور قصد دارد با حمایت از کردهای عراق آن ها را به وسیله ای برای ضربه زدن به کشورهای منطقه دارای اقلیت کرد هستند، قرار دهد. رژیم صهیونیستی نیز که در رویای از نیل تا فرات به سر می برد، در کنار آمریکایی ها قرار گرفته است. این رژیم تمام توان خود را برای شکستن مرزهای منطقه و تبدیل کشورهای آن به واحدهای سیاسی کوچکتر و بی خطرتر به کار برده است. رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا و زبیگنیو برژینسکی در سال 2005 و در جلسه شورای روابط خارجی آمریکا بر راهبرد جنگ نرم و استفاده از تحریک اقوام و مذاهب برای تجزیه ایران تاکید کردند.

ترکیه به عنوان کشوری که بزرگترین اقلیت کرد را در خود جای داده، بیش از دیگران از این طرح نگران شده است. این مسئله در کنار روی کار آمدن اسلام‌گراها موجب شد که این کشور در روابط خود با رژیم صهیونیستی تجدیدنظر کند، به طوری که هر روز شاهد بروز اختلافات عمیق تری بین طرفین هستیم. در کنار آن ترکیه به سوریه نزدیک شده و سعی در تعمیق روابط خود با این کشور که دشمن استراتژیک رژیم صهیونیستی است، دارد.

اسرائیل در منطقه کردستان عراق و همچنین جمهوری آذربایجان دست به سرمایه گذاری های گسترده ای زده است. این رژیم برای نخستین بار بعد از استقلال از مهاجرین یهودی که از مناطق کردنشین به فلسطین اشغالی آمده اند، می خواهد به کردستان عراق بروند و حتی در این منطقه یک حزب یهودی تاسیس کرده است. روابط امنیتی این رژیم با جمهوری آذربایجان نیز به شدت گسترش یافته و به تاسیس کارخانه ساخت سلاح های مدرن در جمهوری آذربایجان انجامیده است. نزدیک شدن جمهوری آذربایجان به آمریکا از مدت ها پیش و درست از پایان جنگ سرد آغاز شده بود و دلیل آن نیز ترس این کشور از روسیه و تلاش برای وارد کردن قدرتی بزرگ تر برای ایجاد موازنه است.

در چنین شرایطی، ترکیه از جانب جمهوری آذربایجان نیز تحت فشار قرار گرفته و شاهد نزدیک شدن متحد سابق خود به سمت دشمن استراتژیک (و نه دوست استراتژیک) یعنی اسرائیل است. برای مقابله با این اقدام جمهوری آذربایجان، ترکیه سیاست نزدیک شدن به دشمن استراتژیک آذربایجان یعنی ارمنستان را در پیش گرفت که به عادی سازی روابط دو کشور که از مدت ها پیش مسموم بوده است، انجامید. اهمیت تهدید برای ترکیه به اندازه ای است که پذیرفته است با کشوری مناسبات خود را عادی کند که همواره آن را به نسل کشی ارامنه متهم کرده است.

به هر حال، صف‌بندی‌های خاورمیانه تغییر کرده و ترکیه به کشوری مخالف با سیاست های آمریکا و دشمن رژیم صهیونیستی تبدیل شده است. روسیه نیز که با آمریکا درگیر رقابتی استراتژیک است، سعی دارد با نزدیک شدن به محور ضد آمریکایی خاورمیانه برای خود جای پایی فراهم آورد.

در حالی که مدودیف، رئیس جمهور روسیه خود را برای سفری چند روزه به دو کشور سوریه و ترکیه آماده می کرد، مقامات ایرانی با جمهوری آذربایجان مشغول رایزنی بودند. اما رایزنی در باره چه چیزی؟ آیا مقامات ایرانی انتظار داشتند با تفاهم نامه هایی در باره تولید اتوبوس می توانند این جمهوری کوچک را از آمریکا و اسرائیل جدا کنند؟ بدون شک خیر. تنها ثمره این قراردادها از دست دادن فرصت ورود به ماجرای مذاکرات روسیه با دو کشور سوریه و ترکیه و تثبیت جایگاه جمهوری اسلامی است که هیچ اتحادی بدون حضور آن نمی تواند در منطقه ایجاد شود. حتی سفر مقامات ایرانی به جمهوری آذربایجان می تواند باعث بدبینی متحدان ایران نیز شود زیرا در لحظه ای که باید در متن ماجرا حضور داشته باشد، به دنبال مذاکره با دشمن متحدین خود است و در حالی که ترکیه خود را برای مشارکت در برنامه هسته ای ایران آماده می کند، مقامات ایران با دشمن ترکیه در حال مذاکره هستند.

این انتظار به جا و به حق از وزارت خارجه وجود دارد که درک دقیق و هوشیارانه ای از مسائل استراتژیک منطقه داشته باشد و با قاطعیت عمل کند. چرا در ترافیک دیپلماتیک منطقه از وزارت خارجه جمهوری اسلامی هیچ گونه تحرکی مشاهده نشده و تنها به نظاره مشغول است؟ هنر دیپلماسی درک پیچیدگی های مسائل خرد و کلان بین المللی است و وزارت خارجه با داشتن 3 هزار دیپلمات تنها نهادی است که بروکراسی لازم برای پرداختن و تجزیه و تحلیل آن را در اختیار دارد. اگر این مهم از وزارت خارجه آن را انجام ندهد پس چه کسی باید آن را به سرانجام برساند؟