پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان: تحركات قوم گرايانه در انتخابات استانبول
سه شنبه، 7 خرداد 1398 - 13:58     کد خبر: 31100

احمد مرجاني نژاد

آراي كردها در انتخابات پيش روي استانبول ٬ تكليف برنده را روشن مي‌كند.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) پس از انتشار تصميم  جنجالي، بحث‌برانگيز شوراي عالي انتخابات تركيه مبني بر ابطال نتايج انتخابات شهرداري استانبول و ضرورت برگزاري انتخاباتي دوباره در تاريخ ۲۳ ژوئن، پرسش‌هايي جدي دربارۀ وضعيت دموكراسي و حاكميت قانون در اين كشور نيمه اروپايي مطرح شد.

تصميم براي برگزاري دوبارۀ اين انتخابات درحالي اعلام شده است كه رجب طيب اردوغان ، رئيس جمهوري تركيه در يك ماه گذشته بارها از تمايل خود براي ابطال اين انتخابات كه حزبش در آن شكست خورد، خبر داده بود. پس از اعلام لغو نتايج انتخابات ۳۱ مارس، اعتراضات گسترده‌اي در استانبول برگزار شد. با اين وجود حزب جمهوري ‌خواه خلق (CHP) اصلي‌ترين حزب مخالف دولت اردوغان اعلام كرد كه در انتخابات مجدد شركت خواهد كرد و به اين ترتيب نامزد اين حزب يعني اكرم امام اوغلوكه پيش از اين پيروز انتخابات استانبول شده و نامزد حزب حاكم را شكست داده بود، بار ديگر كارزار انتخاباتي خود را راه انداخت.

انتخابات دوبارۀ استانبول در وضعيتي برگزار مي‌شود كه حزب حاكم آشكارا بر كنترل خود بر شبكه‌هاي راديويي و تلويزيوني اين كشور افزوده است. به اين ترتيب احزاب مخالف كه در تلاشند از هر فرصتي براي رساندن صداي خود به راي دهندگان استفاده كنند، چاره‌اي جز روي آوردن به شبكه‌هاي اجتماعي ندارند و اينگونه است كه اين شبكه‌ها به عنوان رسانه‌اي جايگزين، به بستر فعاليتهاي تبليغاتي آنها تبديل شده‌اند.حزب حاكم نيز از اين فرصت غافل نمانده و به تبليغ در شبكه‌هاي اجتماعي روي آورده است اما تحليل فعاليت هاي هر دو سو در اين شبكه‌ها نشان مي‌دهد كه ميزان استقبال كاربران از ويدئوهاي احزاب مخالف آقاي اردوغان  بسيار بيشتر از حزب حاكم بوده است. (۸۴ % به ۱۶ % ) . ويدئوهاي اكرم امام اوعلو ، برندۀ انتخابات 10 فروردين ماه 1398 ، ۲۹ ميليون بار در شبكه‌هاي اجتماعي ديده شده‌اند درحالي كه ويدئوهاي آقاي اردوغان  تنها ۷.۴ ميليون بار ديده شده‌اند. در مجموع ۸۸.۴ ميليون نفر از ۲۰ ويدئويي كه  اخيرا از سوي احزاب مختلف در شبكه‌هاي اجتماعي (توييتر، فيسبوك و يوتيوب) منتشر شده ديدن كرده‌اند.از اين تعداد يك سوم از كل كاربران تماشاگران ويدئوهاي اكرم امام اوعلو بوده‌اند؛ به عبارت ديگر ويدئوهاي او دست‌كم ۲۹ ميليون بار ديده شده‌اند. ويدئوهاي « بنعلي ييلدريم» ، نامزد حزب حاكم در انتخابات استانبول تنها ۱.۹ ميليون بار ديده شده و ويدئوهاي رجب طيب اردوعان چه در صفحات شخصي او و چه در صفحات رسمي به عنوان رئيس جمهوري تركيه، درمجموع ۷.۴ بازديد كننده داشته است. ويدئوهاي  خانم « مرال آكشنر» رهبر حزب «خوب» كه از نامزد احزاب مخالف در استانبول و آنكارا حمايت كرد، نيز توانسته است ۸.۱ ميليون بازديدكننده را جذب كند و جايگاهي بهتر از آقاي اردوعان را به دست بياورد.علاوه بر انتشار ويدئوها در صفحات شخصي، حساب‌هاي كاربري احزاب مخالف دولت اردوعان نيز وضعيت مشابهي دارند. ويدئوهاي حساب كاربري حزب جمهوري‌خواه خلق (CHP) كه اصلي‌ترين حزب مخالف آقاي اردوغان است ۱۱.۴ ميليون بار و ويدئوهاي حزب «خوب» ۱۰.۴ بار ديده شده است. درحاليكه ويدئوهاي حساب كاربري حزب حاكم تنها ۱.۱ ميليون بار ديده شده‌اند.دسته‌بندي تمام ويدئوها نيز نشان مي‌دهد كه ۸۴ % از كاربران شبكه‌هاي اجتماعي به تماشاي ويدئوهاي احزاب مخالف تمايل نشان داده‌اند و در مقابل، تنها ۱۶ % از كاربران بازديدكننده ويدئوهاي حزب حاكم بوده‌اند. پس از اعلام خبر برگزاري انتخابات دوباره در استانبول، اكرم امام اوغلو از همۀ مردم بويژه هنرمندان، خوانندگان و صاحبان كسب و كار در تركيه خواست كه خواسته‌هاي خود را با صداي بلند اعلام كنند و در يكي از سخنراني‌هايش گفت: " خواهيد ديد كه همه چيز خوب پيش خواهد رفت." در پاسخ به اين درخواست، ده‌ها تن از افراد مشهور تركيه كه طرفدار او بودند، پيام‌هايي را در شبكه‌هاي اجتماعي با هشتگ #herşeyçokgüzelolacak (همه چيز خوب پيش مي‌رود) منتشر كردند. استقبال عمومي كاربران از پيام‌هاي تبليغاتي اكرم امام اوغلو  در شبكه‌هاي اجتماعي در حالي است كه بنا بر آخرين تحقيقات اجتماعي در سطح تركيه،  شبكه‌هاي مختلف تلويزيوني با جذب ۴۸ %مخاطبان رسانه‌اي جايگاه اول را در تركيه دارند و پس از آن فعاليتهاي آنلاين از جمله شبكه‌هاي اجتماعي ۳۹ % از مخاطبان، راديو ۷ %و رسانه‌هاي چاپي ۶ % از مخاطبان را جذب خود كرده‌اند. تمايل عموم به اخبار آنلاين، از جمله اخبار شبكه‌هاي اجتماعي در اين كشور رو به افزايش است.

در حالي كه زماني كمتر از  دو هفته به برگزاري انتخابات استانبول باقي مانده است٬ در فضاي سياسي و اجتماعي تركيه، حساسيت انتخابات مجدد شهرداري استانبول، در حال افزايش است. بيش از يك و نيم ميليون راي دهنده  كرد ، در استانبول زندگي مي‌كنند كه بسياري از آنان٬ در دور قبلي انتخابات بنا به درخواست سران « پ.ك.ك.ك » و نهادهاي اقماري آن به نامزد مخالفان اردوغان راي دادند . اينك ،  هم اكرم امام اوغلو ، نامزد ائتلاف ملت (حزب جمهوري خلق و حزب خوب) و هم بن علي ييلدرم نامزد ائتلاف جمهور (حزب عدالت و توسعه و حزب حركت ملي) به دنبال آن هستند تا با به دست آوردن آراي كردها پيروز رقابت بزرگ استانبول شوند. هر دو نامزد شهرداري استانبول، آگاهند كه در استانبول ، نامزدي پيروز خواهد شد كه بتواند بيشترين آراي كردها ي مقيم استانبول را كسب كند. حزب عدالت و توسعه نسبت به مساله كردها روندي كاملاً عمل‌گرايانه دارد.  دولت اردوغان و نيز پ.ك.ك٬ برنامه شفاف ، عملي براي توجه به مطالبات قانوني كردها ندارند و هر دو طرف فقط در پي حفظ قدرت هستند.

اما در هر حال٬ آراي كردها در انتخابات پيش روي استانبول ٬ تكليف برنده را روشن مي‌كند .  رجب طيب اردوغان، رئيس جمهور تركيه ،رهبر حزب عدالت و توسعه،  از سويي ، از شهروندان استانبولي كه در تعطيلات ( عيد فطر) از شهر  خارج شده و به شهر ها ي ديگر سفر كرده‌اند، درخواست نمود، روز انتخابات٬ حتماً به استانبول بازگردند و به نامزد ائتلاف جمهور،  بنعلي ييلدرم،  نخست وزير سابق، از موسسين حزب ، راي دهند. از ديگر سو ،  بنعلي ييلدرم ،  چند هزار كيلومتر آن سوتر از استانبول، در ميان كردهاي استان « شانلي اورفا » در پي كسب راي و طرفدار است.  قابل توجه است كه شانلي اورفا زادگاه « عبدالله اوجالان»  رهبر زنداني حزب كارگران كردستان موسوم به «  پ.ك.ك»  در جنوب شرقي تركيه قرار دارد. وي در اورفا گفت: " بخش كثيري از مردم اين استان در استانبول هستند و در اقع يك اورفاي كوچك در استانبول است كه من نامزد آن اورفا هستم و اساساً خودم هم اهل همين ديار هستم."

البته ييلديريم ، قبلا نيز  رسماً اعلام كرده بود كه  اصليت كردي  دارد و در يكي از روستاهاي استان كردنشين« ارزينجان»  به دنيا آمده است، اما در طول ساليان اخير٬ هيچگاه بر اين موضوع پافشاري نكرده است. البته، آراي كردها  ، متحد و يك دست  نيست. گروهي از كردهاي مقيم استانبول، چپ گرا و تابع فرامين پ.ك.ك و گروه ديگر، محافظه‌كار،  اسلام گرا ، طرفدار حزب عدالت و توسعه هستند .

اردوغان سعي مي‌كند در ائتلاف رقيب واسازي سياسي انجام دهد و بخش مهمي از كردها را در حمايت از حزب جمهوري خواه خلق(CHP) به رهبري كمال قليچ دار اوغلو منصرف كند   
 پس از ابطال انتخابات شهرداريها دراستانبول احزاب و جريانهاي سياسي و به خصوص حزب عدالت و توسعه تلاش زيادي ميكند تا در انتخابات مجدد كه 23ژوئن/2تير برگزار ميشود، آرا شهرداري استانبول را بدست آورد. در اين فاصله زماني تغييراتي نيز در مواضع برخي احزاب مانند پ.ك.ك ديده ميشود اكنون اين سوال مطرح ميشود كه معادلات قدرت و ائتلافها تا قبل از برگزاري مجدد انتخابات به كدام سمت و سو مي رود؟

اهميت آرا استانبول
در انتخابات محلي وشهرداري هاي 2019 ميزان مشاركت 84 درصد بود. با وجودي كه ائتلاف جمهور متشكل از حزب عدالت و توسعه و حركت ملي 52 درصد آرا مردم را بدست آورد اما در شهرهاي مهمي مثل آنكارا، استانبول و ازمير نتوانست به پيروزي دست پيدا كند. اردوغان بارها گفته بود استانبول پل پيروزي است و برنده واقعي كسي است كه آرا اين شهر را بدست آورد. استانبول پايتخت اقتصادي و فرهنگي تركيه است.

اردوغان پله هاي موفقيت سياسي خود را ازاين شهر شروع كرد در سال  1994 با كسب 25 درصد آرا شهردار استانبول شد. پس از تاسيس حزب عدالت و توسعه با شعار خدمت توانست براي اولين بار درتركيه در اتفاقي بي سابقه75 درصد آرا را از آن خود كند و اين حزب انتخابات محلي و شهرداري هاي اكثر شهرها و شهرهاي مهم را بدست آورد شهرداري استانبول سرچشمه اي براي موفقيت اردوغان و آك پارتي تا سال 2019 بوده است. استانبول شهري است كه اروپا را به آسيا متصل ميكند و اين جايگاه تاريخ استانبول را به  يكي از قطبهاي مهم اقتصاد تركيه و مركز صنعتي اين كشور تبديل كرده است  استانبول با توليد ناخالص داخلي 970 ميليارد لير 31 درصد از اقتصاد تركيه را به خود اختصاص داده است كه در اين  شاخص مقام اول را در بين شهرهاي تركيه دارد. پس از استانبول آنكارا و ازمير دررتبه هاي دوم و سوم قرار دارند درحالي كه  شهرداري آنها پس از 2019 در اختيار اپوزوسيون قرار گرفته است . بيش از 55 درصد از تجارت تركيه در اختيار استانبول قرار دارد. بخش مهمي از سرمايه گذاران و صنعتگران وتجار تركيه در استانبول متمركز هستند. با توجه يه سقوط ارزش لير، تورم 20 درصدي ونرخ  بيكاري كه از 11 درصد به 14 درصد رسيده است، نخبگان اقتصادي تركيه  از كسي حمايت خواهند كرد كه دستورالعمل موثري براي برون رفت از اين وضعيت ارائه كند. در اين زمينه استانبول الگوي اصلي اقتصادي تركيه است بنابراين عامل اقتصاد اهميت استانبول را در انتخابات شهرداري ها كه سكوي موفقيت در انتخابات پارلماني و رياست جمهوري آينده است دو چندان ميكند.

ائتلافها و معادلات سياسي پيشاانتخابات
 انتخابات 2019 اوج دو قطبي شدن انتخابات درتركيه بود و اين روند در انتخابات31 ژوئن استانبول نيز ادامه خواهد داشت. اردوغان اين بار براي موفقيت آك پارتي در استانبول يك استراتژي با دو لبه ايجابي و سلبي درپيش گرفته است:

1-در بعد ايجابي همانند گذشته حزب عدالت و توسعه(AK) با حزب حركت ملي(MHP) به رهبري دولت باغچه لي  ائتلاف جمهور را تشكيل دادند اگر چه كلان شهرهاي مهمي را از دست دادند امااين ائتلاف همچنان بخش اصلي و ايجابي استراتژي اردوغان براي موفقيت در استانبول است.

2-در بعد سلبي اردوغان سعي ميكند در ائتلاف رقيب واسازي سياسي انجام دهد و بخش مهمي از كردها را در حمايت از حزب جمهوري خواه خلق(CHP) به رهبري كمال قليچ دار اوغلو و نامزي منصرف كند. در اين راستا يك روز پس از ابطال آرا استانبول به دوتن از وكلاي عبدالله اوجالان رهبر زنداني پ.ك.ك اجازه ملاقات با وي داده شد. اوجالان در بيانيه اي كه به امضاي وكلاي او رسيده است مواضع ملايمي را اعلام كرد و خواستار پايان اعتصاب غذاي زندانيان كرد، از سرگيري مذاكرات صلح به صورت عميق تر و مهمترين بخش پيام توصيه به نيروهاي دموكراتيك شمال سوريه براي عمل  در چارچوب تماميت ارضي سوريه و توجه به حساسيت هاي امنيتي تركيه بود. اين بخش از استراتژي هوشمندانه اردوغان در حالي صورت گرفت كه ائتلاف رقيب درقالب ائتلاف ملت متشكل از دو حزب جمهوريخواه خلق(CHP) و محافظه كارخوب(IYI) در شهرهاي مهم پيروز شدند اما اين پيروزي مشروط به اقدام تاكتيكي حزب دموكراتيك خلق ها(HDP) بود كه براي موفقيت ائئلاف ملت در اين شهرها نامزدي معرفي نكرد و اين باعث شد بسياري از آرا كردها به سبد ائتلاف ملت ريخته شد. به اين ترتيب نقش كليدي  احزاب كرد در انتخابات محلي بسيار برجسته شد.

اردوغان و چالش هاي انتخابات استانبول
استراتژي دولبه اردوغان چالشها و تناقضاتي را دارد كه به نظر ميرسد راه حل موقتي در مسير حيات سياسي آك پارتي باشد1-احمد داوود اوغلو كه به كسينجرتركيه معروف است و علي باباجان كه مغز متفكر طرحهاي اقتصادي حزب عدالت وتوسعه مي‌باشد حزب جديدي را تشكيل ميدهند. خبر اين تشكل جديد در حقيقت به معناي متمركز شدن طرح هاي ابتكاري آك پارتي در يك انشعاب و حزب كاملا جداست.

2-دولت باغچه‌لي رهبر حزب حركت ملي رويه هاي ملي گرايي افراطي دارد و "در يكي از اظهار نظرهاي خود خواستار تشديد عمليات در شرق فرات شد و آنجا را لانه مارها ناميد" بنابراين حضور او در ائتلاف اردوغان و همزمان چراغ سبز اردوغان به كردها تناقضي سوال برانگيز است .

3- اكرم امام اوغلو نامزد ائتلاف ملت در برابر بن علي يلدريم نامزد ائتلاف جمهور فردي جوان تر و با ابتكارات بديعتر شناخته مي شود و در اظهار نظرهاي اخير خود همچنان مصمم به پيروزي در انتخابات است. او با فاصله 29هزار راي از رقيب خود جلو افتاد اما بااعتراض و بازشماري آرا اين فاصله را 12هزار راي اعلام كردند.

از 15 ميليون جميعت استانبول 4 ميليون نفر آنها كرد هستند و در انتخابات پيش رو همچنان در نتيجه نهايي موثر هستند بنابراين موفقيت نامزد ائتلاف جمهور به نحوه ائتلاف سازي و رفع تناقضات پيش از انتخابات توسط اردوغان بستگي دارد زيرا تاكنون اخبار حاكي از حمايت احزاب كرد از امام اوغلو مي باشد و هنوز معلوم نيست بيانيه ملايم اوجالان تا چه ميزان در ريزش آرا حزب جمهوريخواه خلق موثر بوده است. اردوغان معتقد بود كه در شهرهاي مهم آكپارتي نتوانست با قلب توده مردم ارتباط برقرار كند و خود در آستانه انتخابات مجدد استانبول به ميان مردم در خيابانهاي استانبول ميرود تا از محبوبيت كاريزماتيك خود بيشترين بهره را براي جلب آراي عمومي برد. با اين حال تناقضات در مواضع او ومحبوبيت امام اوغلو چالش جدي در انتخابات تيرماه است كه كوچكترين اشتباه و ناتواني در جلب حمايت بخشي از گروهاي خارج از ائتلاف ممكن است باعث شكست سنگين تري از قبل براي آكپارتي در استانبول شود.


پیامک - فیس بوک - تویتر
نسخه اصلی - برگشت به خبرها