پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : دسامبر سياه در لهستان
جمعه، 28 آذر 1399 - 10:18 کد خبر:34401

هفدهم ماه دسامبر سال روز پنج شنبه سياه در تاريخ مبارزات مردم لهستان بر عليه دولت اقتدار گراي سوسياليستي است. دسامبر 1970 دسامبر شورش بود و دسامبر سركوب. در دسامبر 1970 لهستان شاهد تظاهرات و اعتصاباتي بود كه بهانه آن افزايش بهاي گوشت و فراورده هاي گوشتي و ديگر مواد غدايي بود. ميزان افزايش بها از 17% تا 36% بود. افزايشي كه در روز 12 دسامبر از طريق رسانه هاي انحصاري دولت به اطلاع عموم رسيد.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) تصميم اين افزايش بها در واپسين روزهاي ماه نوامبر 1970 در دفتر سياسي حزب حاكم كمونيست گرفته شده بود. روز يازده دسامبر نيروهاي انتظامي و امنيتي دولت سوسياليست لهستان به خالت آماده باش كامل درآمده بودند تا هرگونه اعتزاضي را سركوب كنند.

نقطه آغاز اعتراضات روز دوشنبه 14 دسامبر 1970 بود. حركتي كه در آن روز از كارخانه كشتي سازي لنين در گدانسك آغاز شد ( همان كارخانه ايكه چند سال بعد جنبش نامدار همبستگي از آن برآمد) سراسر نوار ساحلي شمال لهستان را در بر گرفت. اعتراضي كه به ديگر نواحي نيز رسيد و براي مثال شهر كراكو نيز شاهد برگزاري اعتصاباتي بود. اين اعتراضات تا روز 22 دسامبر ادامه يافت. طي اين اعتراضات 41 تن جان باختند و بيش از سه هزار تن بازداشت شدند. برآورد شده است كه در اين اعتصاب در كل كشور بيست هزار تن شركت داشتند.

تا زمان برقراري نظام سركوبگر سوسياليستي در لهستان هيچ مقامي مسئول اين سركوب شناخته نشد و تنها پس از سرنگوني نظلن سوسياليستي بود كه در مارس 1996 براي بررسي اين سركوب دادگاهي تشكيل شد و بر عليه ياروزاسكي، رهبر نطام سوسياليستي و ديگر اعضاي دفتر سياسي حزب دادخواستي مطرح شد..

سركوب اعتراضات دسامبر 1970 پايان اعتراضات نبود. كمتر از دوماه بعد ، در روز دهم فوريه سال 1971 نظام سوسياليستي با اعتزاض و اعتصابي ديگر روبرو شد. اين بار كارگران صنعت نساجي لهستان در شهر ووج، شهري در ميانه لهستان بودند كه به صف اعتصاب و اعتراض پيوستند. اين اعتراضات در ديگرنقاط بلوك شرق نيز پي گرفته شد از جمله در مرزهاي اقتدار سياسي اتحاد شوروي در شهر ريگا. بي شك اين اعتراضات و اعتصابات ريشه و منشا پيدايي جنبش همبستگي شد. جنبشي كه طومار نطام سوسياليستي را نه تنها در لهستان كه در شرق اروپا در هم پيچيد.

در ادامه جند تصوير از  اعتراضات دسامبر 1970 ارائه مي شود. بياد آوريم در دهه هفتاد سده گذشته ميلادي امكان تصوير برداري مدرن امروزي در دست نبود و تهيه اسناد تصويري در اروپاي شرق به جسارت و شجاعتي در خور نياز داشت.