پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : مناقشه تركيه و فرانسه بر سر قره‌باغ
شنبه، 12 مهر 1399 - 06:39 کد خبر:33968
محمود فاضلي


در شرايطي كه حملات امانوئل مكرون رئيس جمهوري فرانسه به تحركات تركيه در مديترانه ادامه دارد و حتي در نشست اخير Med7(هفت كشور جنوب اروپا) تاكيد كرده بود «تركيه ديگر در منطقه شريك نيست» و حتي تهديد به تحريم عليه تركيه كرده بود، تنش در روابط آنكارا و پاريس اين بار در موضوع درگيري‌هاي اخير آذربايجان و ارمنستان وارد مرحله جديدي شده است. از نگاه پاريس، تركيه كنوني تركيبي از اقتدارگرايي و ملي‌گرايي مذهبي است كه فرانسه سكولار و ليبرال را يك ضد الگوي خطرناك براي جامعه مدني تركيه مي‌داند و اينكه اكثر جامعه مدني تركيه، جاه‌طلبي‌هاي اردوغان در درياي مديترانه را دنبال نمي‌كنند.نبايد اتحاد مقدس مردم را پشت رژيمي‌كه قادر است ملي‌گرايي را تقويت كند تا حمايت ملت خود را بدست آورد، فراهم كنيم.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) به نقل از اعتماد، در روزهاي اخير فرانسه از ادامه درگيري‌ها در قره‌باغ ابراز نگراني كرده و از رئيس جمهوري تركيه خواستار «ترك فوري سرزمين‌هاي اشغالي آذربايجان توسط ارمنستان» شده است. ماكرون طي تماس تلفني با رئيس جمهوري آذربايجان و نخست وزير ارمنستان نگراني خود را از بابت تنش‌هاي فزاينده در قره‌باغ ابراز كرد. به اعتقاد ماكرون، تنش‌هاي نظامي در امتداد خط ارتباطي منطقه خودمختار ناگورنو قره‌باغ، زماني كه آذربايجان و ارمنستان يكديگر را به تحريكات نظامي متهم كردند، افزايش يافته است.

ماكرون درپايتخت لتوني نيز اظهارات مقامات تركيه درباره درگيري‌هاي قره‌باغ را «بي‌ملاحظه» و «خطرناك» توصيف كرد و تركيه را به طرفداري ازجنگ متهم كرده و مدعي شد فرانسه همچنان نگران پيام‌هاي جنگ‌طلبانه تركيه است. اين پيام‌ها از ديد پاريس غيرقابل قبول است و مشوقي براي تسخير نظامي قره‌باغ توسط نيروهاي نظامي آذربايجان تلقي مي‌شود.

بعد از ارمنستان و روسيه، دولت فرانسه نيز اعلام كرد كه تركيه در حال اعزام شبه‌نظاميان، جنگجويان خارجي و «مزدوران سوري» به منطقه مورد مناقشه «قره‌باغ» براي حمايت از آذربايجان است. پاريس ضمن متهم كردن تركيه به اعزام مبارزان خارجي از غرب آسيا به قره‌باغ، مدعي است در حال همكاري با روسيه براي رسيدن به توافق آتش‌بس بين آذربايجان و ارمنستان هستيم. دفتر «ماكرون» نيز درباره تماس تلفني ماكرون با «پوتين» همتاي روسي تاكيد دارد: «آنها درباره اعزام مزدوران سوري توسط تركيه به قره‌باغ نگران هستند. آنها بر روي لزوم تلاش مشترك جهت رسيدن به آتش‌بس در چارچوب مينسك توافق كردند.» پاريس اما هيچ مدركي براي پشتيباني از اتهام خود و كرملين به تركيه درباره مداخله در تنش‌هاي قره‌باغ ارائه نكرد. روسيه نيز اعلام كرده است كه جنگجوياني از گروه‌هاي شبه‌نظامي غيرقانوني مستقر در سوريه و ليبي طي روزهاي گذشته توسط برخي كشورها به منطقه قره‌باغ اعزام شده‌اند.
پيش‌بيني مي‌شود فرانسه در روز‌هاي آتي براي ايجاد مسئوليت‌ها و يافتن راهي براي خروج از بحران قره‌باغ، هماهنگي گروه مينسك را درخصوص مسئله قره‌باغ آغاز خواهد كرد. به اعتقاد ماكرون «اظهارات سياسي تركيه را به نفع جمهوري آذربايجان مي‌دانم. با پوتين، رئيس جمهوري روسيه گفتگو مي‌كنم و بر اين باورم كه دونالد ترامپ، رئيس جمهوري آمريكا نيز اين مساله را مطرح خواهد كرد و راهي را براي برون رفت از اين بحران در نظر مي‌گيرد.»

مكرون با پوتين درباره دور جديد تنش‌هاي نظامي ميان جمهوري آذربايجان و ارمنستان بر سر قره‌باغ نيز گفتگو داشته است. به گفته كرملين، مكرون و پوتين به صورت مشترك از آذربايجان و ارمنستان خواستند فوري به درگيري‌ها در قره‌باغ پايان دهند دو طرف درباره گام‌هاي بعدي كه گروه مينسك در سازمان همكاري و امنيت اروپا مي‌تواند براي كاهش تنش در منطقه بردارد،‌ صحبت كردند و خواستند اين مناقشه به‌وسيله ابزارهاي ديپلماتيك حل شود. دو طرف با درخواست از آذربايجان و ارمنستان براي خويشتن‌داري، كاهش تنش و توقف كامل خصومت‌ها در سريع‌ترين زمان ممكن، تأكيد كردند «جايگزيني براي راهكار ديپلماتيك حل مناقشه قره‌باغ وجود ندارد».

در اقدامي ديگر، روساي جمهور روسيه، آمريكا و فرانسه خواستار توقف فوري درگيري‌ها در قره‌باغ شده و تاكيد داشتند روساي جمهور سه كشور به عنوان روساي مشترك گروه مينسك سازمان امنيت و همكاري اروپا تشديد خشونت‌ها در خط تماس منطقه مورد مناقشه «قره‌باغ» را قاطعانه محكوم مي‌كنند و از رهبران ارمنستان و آذربايجان خواستند كه بلافاصله و بدون هيچ‌گونه شرطي مذاكرات را از سر بگيرند.

در حالي كه تركيه اصلي‌ترين متحد آذربايجان به شمار مي‌رود و حتي ارمنستان مدعي است باكو كنترل هوايي عمليات در قره‌باغ را به نيروي هوايي تركيه واگذار كرده است، آنكارا هشدار داده است هرگونه حمله عليه قلمروي جمهوري آذربايجان حمله عليه تركيه است. به گفته اردوغان، كشورش با تمام توان و قلب خود همچنان در كنار كشور دوست و برادر آذربايجان خواهد ماند. بايد بحران در منطقه كه با اشغال قره‌باغ آغاز شد، هر چه سريع‌تر پايان يابد. با ترك فوري سرزمين‌هاي اشغالي آذربايجان توسط ارمنستان، صلح و آرامش مجددا در منطقه برقرار خواهد شد.»

مولود چاووش‌اوغلو وزير خارجه تركيه نيز كه از حمايت دولت فرانسه از ارمنستان شديداً انتقاد مي‌كند بر اين باور است كه«ارمنستان با حملاتش نشان داد كه قوانين و نظم بين‌المللي را به رسميت نمي‌شناسد. آذربايجان در حال مبارزه در سرزمين خود است. اگر آذربايجان بخواهد مشكل اشغالگري ارمنستان در سرزمين‌هايش را در عرصه ميداني حل كند، ما نيز كنارش خواهيم بود. ماكرون اما از اشغال شدن سرزمين‌هاي آذربايجان ابراز نگراني نمي‌كند پس حمايت او از ارمنستان به معناي حمايت از اشغالگري است.»

شواهد نشان مي‌دهد آذربايجان با جلب حمايت‌هاي سياسي و نظامي گسترده از تركيه از بُعد نظامي بر اهداف خود اصرار دارد. طبعاً طرف ارمنستاني نيز تحركات خاص خود را انجام خواهد داد و ناگزير روسيه كه اكنون بر خويشتنداري طرف‌ها تأكيد كرده است، مقابل تركيه خواهد ايستاد و مانع از مشاركت تركيه در حمايت از آذربايجان مي‌شود تا باكو راضي شود به مناقشه پايان دهد.