پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : هزينه دادن تركيه در ادلب بي‌معناست
شنبه، 10 اسفند 1398 - 05:18 کد خبر:32654
افشار سليماني


سفير پيشين ايران در آذربايجان گفت: پرونده ادلب مشكلات داخلي تركيه را افزايش داده و رئيس‌جمهوري تركيه را تحت فشار مخالفان قرار داده كه مي‌تواند پيامدهاي منفي براي او و آكپارتي داشته باشد.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) «افشار سليماني» سفير پيشين ايران در آذربايجان در تشريح دلايل و ابعاد درگيري‌هاي نظامي ميان روسيه و تركيه در ادلب اظهار كرد: اخبار و تحولاتي كه از سوريه مخابره مي‌شود نشان مي‌دهد مجدداً شاهد پيدايش يك كلاف سردرگم با محوريت ادلب هستيم و اوضاع مرتباً در حال تغيير و تشديد شدن است. در اين ميان بازيگراني كه در پرونده ادلب حضور دارند كاملاً منافع خود را جلو مي برند و به هر ترتيب باعث شدند كه يك به هم ريختگي جديد در سوريه به وقوع بپيوندد. آنچه به خوبي مشخص بوده، اقدامات تركيه در پرونده ادلب است كه ريشه در خصومت اين كشور با دمشق از ساليان گذشته دارد. در برهه‌اي شاهد بوديم كه آنكارا صراحتاً به دنبال ساقط كردن بشار اسد بود اما در مقطعي ديگر زماني كه  با ايران و روسيه بر سر ميز نشست و منافعش تامين شد از اين سناريو عقب‌نشيني كرد. تركيه و روسيه در نشست‌هاي سوچي و آ‌ستانه بر سر تحولات ادلب توافق كردند اما آنكارا نتوانست آنها را عملي كند؛ حتي ديدار دوجانبه اردوغان و روحاني در تهران هم بي‌نتيجه به پايان رسيد و در اينجاست كه تركيه به صورت انفرادي وارد پرونده ادلب شده است.

وي ادامه داد: وضعيت فعلي در سوريه نشان مي‌دهد كه آنكارا يك بازي سياسي جديد را از چند ماه پيش كليد زد اما واقعيت اين است كه ورود اين كشور به عرصه سوريه از روز اول اشتباه بود و حالا هم تركيه در حال ادامه دادن به همين اشتباه است. اردوغان بدون ترديد در حال هزينه دادن است و هزينه تصميمي را مي‌دهد كه نبايد آن را از بدو ورود به سوريه عملياتي مي‌كرد. در اين مقطع صراحتاً مي‌بينيم كه آنكارا اصرار بر شلوغ كردن اوضاع سوريه دارد و به نظرم اين موضوع هزينه‌هاي سياسي، امنيتي و اقتصادي زيادي براي آنها خواهد داشت. فراموش نكنيم كه لشگركشي تركيه به سوريه هزينه‌هايي را خواهد داشت و با توجه به وضعيت اقتصادي اين كشور مي‌تواند در داخل مسائل و مشكلات اقتصادي را تشديد كند كه اين به نفع اردوغان نيست. به موازات اين وقايع بسياري بر اين عقيده‌اند كه شراكت روسيه و تركيه در اينجا و با توجه به تحولات اخير به پايان مي‌رسد و آنكارا به سمت غرب چرخش مي‌كند كه به نظرم تا حدودي درست است.

اين كارشناس مسائل سياسي عنوان كرد: من از سال‌ها پيش و زماني كه تركيه وارد عرصه سوريه شد، گفته بودم كه اتحاد تركيه و روسيه در سوريه اساساً استراتژيك نيست و به نظرم اين همكاري جنبه تاكتيكي دارد. زماني كه جنگنده سوخوي روسيه توسط تركيه مورد هدف قرار گرفت بسياري بر اين عقيده بودند كه روابط ميان مسكو و آنكارا به پايان خواهد رسيد اما كمي بعد شاهد بوديم كه تركيه به روسيه نزديك شد و همه چيز به روال سابق برگشت. به همين جهت معتقدم تركيه روابطش با روسيه را تاكتيكي جلو مي‌برد و از همين جا بايد توجه كنيم كه آنكارا عضو ناتو است و به هيچ وجه آمريكا را رها نمي‌كند به همين جهت معتقد نيستم كه تركيه روسيه را تا ابد در كنار خود نگه مي‌دارد. در اين بين ممكن است عده‌اي بحث خريد اس ۴۰۰ يا افتتاح خط لوله گاز تُرك استريم را دليلي بر ادامه همكاري‌هاي مسكو و آنكارا اعلام كنند اما بايد توجه داشت كه در معادلات سياسي بحث انرژي يا خريد تسليحات يك موضوع كاملاً عادي است و اين مولفه‌ها باعث جدا شدن تركيه از غرب و آمريكا نخواهد شد.

سليماني افزود: اينكه مي‌بينيم تركيه به دنبال آن است تا ناتو را وارد پرونده ادلب كند يك موضوع نسبي به حساب مي‌آيد؛ چراكه هيچ متغيري براي ورد نظامي ناتو به اين موضوع وجود ندارد و به نظر مي‌رسد سازمان پيمان آ‌تلانتيك شمالي در مقام ميانجي‌گر وارد اين پرونده خواهد شد. بسياري بر اين عقيده‌اند كه طي روزهاي آينده درگيري‌هاي خونين در ادلب با محوريت روسيه، تركيه و سوريه رخ خواهد داد اما توجه داشته باشيد كه هر اقدام سوريه در هماهنگي كامل با مسكو انجام مي‌شود. در اين بين روس‌ها معتقدند اگر در پرونده ادلب مغلوب شوند يعني سوريه را از دست داده‌اند و در نگاهي ديگر معتقدند كه اگر تركيه برنده شود، رسماً به آمريكا باخته‌اند. به همين دليل فكر نمي‌كنم روس‌ها به صورت ملموس عقب‌نشيني كنند. تا جايي كه اخبار نشان مي‌دهد مسكو دو ناو موشك‌انداز خود را به سمت سواحل سوريه اعزام كرده است.  در اين ميان احساس مي‌شود كه تركيه توان درگيري مستقيم با روسيه را ندارد و حتي نمي‌خواهد دست به چنين كاري بزند، اما اين در حالي است كه سوريه به دنبال يكپارچگي حاكميت خود بر تمام خاك كشور به خصوص ادلب است.

وي در پايان تصريح كرد: به هر حال كارت بعدي تركيه در هاله‌اي از ابهام قرار دارد. از جهتي ديگر ترك‌ها در داخل مشكلاتي دارند. اخيراً «كمال قليچدار اوغلو»، رهبر حزب جمهوري‌خواه خلق به اردوغان اعلام كرده كه اگر به دنبال تشديد درگيري در سوريه و ليبي است بايد از فرزندانش در اين سناريوها استفاده كند. اين وضعيت موضع اردوغان و آكپارتي را تضعيف مي‌كند و مي‌تواند پيامدهاي منفي براي آنها داشته باشد. به همين جهت مشكلات داخلي تركيه را هم بايد مدنظر قرار دارد و اينها نشان مي‌دهد كه آنكارا وارد درگيري مستقيم با مسكو نمي‌شود. نكته‌اي كه در اينجا بايد مورد توجه قرار بگيرد سناريونويسي جديد ايالات متحده است. در برخي اخبار آمده است كه واشنگتن مجدداً به دنبال وارد كردن عربستان به معادلات سوريه است و حتي احتمال دارد در اين بين آمريكايي‌ها، آنكارا و رياض را در سوريه به يكديگر نزديك كنند. به هر ترتيب تحولات به تازگي شدت گرفته و بايد منتظر گام‌هاي بعدي طرفين باشيم، اما احتمال دارد يكباره اتفاق‌هاي غيرقابل پيش بيني رخ بدهد كه مي‌تواند اوضاع را متشنج‌تر از گذشته كند.