پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : مسكو، آنكارا، تلاقي منافع در سوريه
جمعه، 25 بهمن 1398 - 17:00 کد خبر:32531
احمد رحيمي


رجب طيب اردوغان همواره در انتقاد از روسيه محتاط بوده است از اين جهت اظهارات وي در23 بهمن 1398 مطمئناً يك استثناء بود. پس از آن كه ظرف 10 روز، 14 سرباز تركيه در دو حمله جداگانه در ادلب سوريه كشته شدند، حتي تحليلگران طرفدار دولت در تركيه گفتند كه نيروهاي بشار اسد بدون آگاهي قبلي روسيه، قادر به انجام چنين اقدامي نيستند.  

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) در هر حال، اردوغان صراحتاً  از نقش مستقيم روسيه و شبه نظاميان تحت حمايت ايران   براي كمك به حملات نيروهاي اسد به غير نظاميان سخن گفت و اظهار داشت  منظور از چنين حملاتي وادار ساختن مردم به فرار از ادلب و متعاقباً شروع يك عمليات گسترده عليه نيروهاي معارض با هدف بازپس گيري آخرين  پناهگاه آنان  است.  وي مجددا با ذكرنام     روسيه اظهار داشت: "مي خواهم واقعيت در ادلب را مورد تأكيد قرار دهم روس ها و نيروهايي كه مشتركاً با رژيم (اسد) كار مي كنند، مستقيما جمعيت غير نظامي را هدف قرار مي هند." او با مورد خطاب قرار دادن روس ها  گفت: " من مي دانم  شما چه چيزي را در آنجا دنبال مي كنيد."

  اردوغان در ادامه گفت مدتي است كه سربازان ما  هدف مستقيم  حملات قرار گرفته اند اگر چنين باشد ما تنها به كلمات توجه نخواهيم كرد بلكه با نگاه به واقعيات اقدام خواهيم كرد. وي در واقع پيامي در اين زمينه ارسال نمود كه از تاكتيك هاي روسيه كه آنكارا آن را   خريد زمان تلقي مي كند، به تنگ آمده است.

در حالي كه در نتيجه پيشروي ارتش سوريه از مرداد ماه گذشته در نبرد با نيروهاي معارض ، حداقل چهار پست ديده باني ارتش تركيه توسط نيروهاي نظامي سوريه تحت محاصره قرار گرفته اند، اردوغان گفت ما مصمم هستيم تا پايان ماه جاري رژيم را تا فراسوي پست هاي مراقبت خود به عقب برانيم. وي با اظهار اين كه اينكه اگر كمترين آسيبي به سربازان تركيه وارد گردد، تركيه نيروهاي رژيم را در همه جا هدف قرار خواهد داد تلاش نمود تا به روشني عزم خود را براي واكنش در برابر ارتش سوريه انعكاس دهد. اردوغان همچنين  به طور غير مستقيم اين پيام را به روسيه ارسال نمود كه آن كشور نبايد با اتكاء به اين تصوركه قدرتمندتر از آن است كه هدف قرار گيرد، هرگونه  عواقبي را براي  خود منتفي بداند.

پاسخ وي به اين سؤال مقدر كه با وجود مخاطره رويارويي نظامي با روسيه، چرا نيروهاي تركيه به ادلب اعزام شده اند، چنين بود: "هيچ كس نبايد فراموش كند كه منازعه اي كه ما امروز بايد ازگسترش آن در سوريه جلوگيري كنيم، فردا مي تواند به سرزمين ما سرايت نمايد. مبارزه مردم سوريه براي آزادي، براي 82 ميليون ترك جنبه حياتي دارد. اگر سوريه در اختيار يك سازمان تروريستي يا رژيمي دست نشانده كه ريسمان آن در دستان ديگران است، قرار گيرد، امنيت ما در معرض تهديد قرار خواهد داشت."

  اين اظهارات نشان مي دهد كه اردوغان سياست تركيه در خصوص ادلب را موضوعي مرتبط با امنيت ملي تلقي مي كند.  او مي خواهد مسكو متوجه شود كه سربازان تركيه تنها براي يك مأموريت ساده نظارت بر آتش بس به سوريه اعزام نشده اند بلكه آنها آنجا هستند تا آنكارا از عدم تبديل سوريه به يك تهديد امنيتي اطمينان يابد. اين امر مي تواند اين گونه در آنكارا تفسير شود كه اگر بشار اسد در جنگ داخلي آن كشور به پيروزي نهايي دست يابد سوريه به كشوري تحت نفوذ روسيه مبدل خواهد شد امري كه في نفسه تهديدي عليه تركيه محسوب مي شود.

 در حال حاضر اردوغان سربازان تركيه را تنها مانع در برابر نيروهاي بشاراسد تلقي مي كند. از اين جهت  مي خواهد تا ديگران را از قاطعيت خود براي باقي نگاهداشتن نيروهايش در سوريه آگاه نمايد زيرا در صورت ترك آنجا ديگر براي شكل دادن به آينده سوريه، نقشي براي تركيه متصور نخواهد بود.  

اظهارات اردوغان متعاقب گفتگوي تلفني وي با پوتين صورت گرفت. اين امر مبين آن است كه پوتين در زمينه متوقف ساختن تهاجم نيروهاي سوريه هيچ قولي به اردوغان نداده است. از اين جهت وي ناچار شده است تا با بكارگيري چنين ادبياتي پوتين را  وادار به تصميم گيري نمايد. اما آيا پوتين مي خواهد تنها قدرت تأثير گذار در سوريه باشد؟ امري كه نهايتا مي تواند به مواجهه با تركيه منتج گردد. تركيه كشوري است كه در درون ناتو بيش از همه در كنار روسيه ايستاده است و پوتين احتمالاً از پذيرش ريسك رويايي نظامي با تركيه وازدست دادن آن كشوراجتناب خواهد نمود. به نظر مي رسد او وارد نوعي مصالحه با تركيه  خواهد شد اما در عين حال از هيچ تلاشي براي تعيين مسير سوريه بر اساس منافع مسكو دريغ نخواهد نمود.  

نهايتاً در حالي كه تركيه حضور خود را در روسيه تقويت نموده است ممكن است از اين پس نياز كمتري به حمايت از گروههاي مخالف احساس نمايد. اين امر بدين معنا است كه آنكارا هدف خود درزمينه ايفاء نقش درآينده سوريه را نه از مجراي حمايت از گروههاي مخالف، بلكه مستقيماً با اتكاء به حضور نظامي خود در آن كشور تعقيب خواهد نمود.