پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : دوئل رقباي قديمي؛ تركيه و يونان
دوشنبه، 7 بهمن 1398 - 16:16 کد خبر:32431
محمود فاضلي


اخيرا به فهرست طولاني اختلافات ديرينه دو كشور يونان و تركيه موضوع توافق اخير تركيه با ليبي اضافه شده است. آنكارا و آتن هريك جداگانه تلاش دارند نقشي براي خود در ليبي جنگ زده جستجو كنند. شوراي وزراي دولت مستقر در طرابلس (دولت وفاق ملي ليبي) سال گذشته با دولت تركيه توافقنامه‌اي در زمينه تعيين قلمرو دريايي منعقد كرد، توافقنامه‌اي كه نه تنها اتحاديه اروپا بلكه كشورهاي روسيه، آمريكا، اسرائيل و مصر نيز آن را به شدت محكوم كرده و عامل تشديد تنش‎ها در شرق مديترانه خواندند.  از زمان كشف منابع بزرگ گازي در اطراف قبرس مناقشات براي استخراج اين منابع آغاز شده است. تركيه و قبرس شمالي خواستار دريافت سهم خود از اين استخراج‌ها هستند. آنكارا با وجود مخالفت و انتقادهاي يونان و قبرس، تا به حال چندين كشتي استخراج منابع گاز را همراه با كشتي‌هاي جنگي به منطقه اعزام كرده كه منجر به تنش شده است. كشورهاي قبرس، مصر، فرانسه و يونان با صدور بيانيه‌اي اين توافق‌نامه‌ها را باطل اعلام كردند.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) به نقل از سازندگي، سفر اخير «خليفه حفتر» به يونان پيش از شركت در اجلاس برلين، يكبار ديگر موجب تنش ميان دو كشور همسايه شد. وي در سفر به آتن و ديدار با مقامات يوناني مواضع خود در مورد نقش مخرب و مداخله‌جويانه تركيه و ديگر قدرت‌هاي خارجي در امور داخلي ليبي را تشريح و خواستار عدم مداخله كشورهاي خارجي جهت تعيين سرنوشت خود شد. حفتر توافقنامه‌هاي امضا شده توسط تركيه با دولت السراج را باطل و مغاير با حقوق بين‌المللي مي‌داند و اعتقاد دارد دولت طرابلس فاقد مشروعيت جهت امضاي چنين توافقنامه‌هايي است.

نخست وزير يونان ضمن تاكيد بر ضرورت تحقق راه‌حل سياسي براي بحران ليبي حفتر را به اتخاذ مواضع سازنده در كنفرانس برلين تشويق و برقراري آتش بس را پيش شرط ضروري و گام اول براي برقراري امنيت، خروج نيروها از كشور و آغاز فرايند سياسي جهت حصول توافق نهايي دانست. طرف يوناني آمادگي اين كشور جهت اعزام نيروي نظامي به ليبي جهت حفظ آتش بس يا عمليات نظارت بر تحريم تسليحاتي و عدم اعزام نيروها به كشور را اعلام كرد كه البته سخنان مبهم وزير خارجه يونان چنين تفسير شد كه منظور وزير «اعزام نيرو در چارچوب يك مكانيزم بين‌المللي نظارت بر آتش بس» بوده است. يونان همچنين از عدم دعوت اين كشور در نشست برلين ابراز نارضايتي كرده و نسبت به عواقب توافقات امضا شده بين تركيه و دولت طرابلس هشدار داد اما از ميزبان اجلاس انتظار دارد كه در مورد موضوعات مرتبط با ليبي حامي و پاسدار موضع اروپا باشد. پيش‌بيني مي‌شود يونان هر گونه توافق صلح را كه شامل لغو توافق مرزي بين تركيه و ليبي نباشد را وتو كند.

يونان كه اقدامات بي‌ثبات كننده تركيه در شرق مديترانه را دائما ابعاد بين‌المللي مي‌دهد، خواستار اجراي كامل تصميمات اجلاس اخير شوراي سران اتحاديه اروپا توسط صدر اعظم آلمان و ديگر كشورهاي اتحاديه اروپا شركت كننده كنفرانس برلين شد و تهديد كرد اگر توافقنامه امضا شده ميان تركيه و دولت طرابلس فسخ نشود، هرگونه راه‌حل حاصله را وتو خواهد كرد. مقامات محافظه كار يونان خوشبينانه معتقدند صرف نظر از اينكه نيروهاي حفتر سرانجام به پيروزي برسند يا خير، توافقنامه تركيه و ليبي پيرامون تحديد حريم دريايي لغو خواهد شد و آتن به ديپلماسي فعال خود جهت خنثي كردن توافقنامه مورد نظر ادامه خواهد داد. تنش‌هاي اخير ميان آتن و آنكارا موجب نگراني نيمي از مردم يونان شده است. نظرسنجي‌هاي اخير نشان مي‌دهد 54 درصد مردم «نگران وقوع درگيري نظامي بين يونان و تركيه» هستند و 42 درصد، گزينه «مراجعه به ديوان بين‌المللي لاهه» را به دولت راستگراي يونان پيشنهاد مي‌كنند.

اما در آنكارا، ديدگاه اردوغان و همفكرانش بسيار متفاوت از يونان است. آنكارا اعتقاد دارد دولت يونان هيچ دليلي براي ديدار با حفتر نداشته و در حال حاضر السراج رهبر به رسميت شناخته شده ليبي نزد سازمان ملل است. اردوغان ديدارهاي خليفه حفتر در آتن را فاقد اهميت دانسته و مدعي است نخست وزير يونان قواعد بازي را درست اجرا نمي‌كند و در روابطش با تركيه گام‌هاي درستي برنداشته است. به باور تركيه، سفر خليفه حفتر به آتن و اظهارات وزير خارجه يونان امكان بر قراري صلح در ليبي را ضعيف كرده و در برقراري صلح در ليبي كارشكني مي‌كند. از ديدگاه آنكارا امتناع خليفه حفتر در امضاي اعلاميه مشترك در برلين نشان داد كه به دنبال يك راه حل نظامي است. حفتر بايستي به سرعت به راه‌حل سياسي برگردد و اقدامات مثبتي با توجه به درخواست‌هاي بين‌المللي براي برقراري آرامش در ليبي انجام دهد.