پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : جاي خالي روايت ايراني از بوسني
جمعه، 6 دی 1398 - 17:18 کد خبر:32217

برنامه‌ «شب روايت»، با موضوع روايت جنگ بوسني وهرزگوين، روي آنتن رفت.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) به نقل از شبكه چهار سيما، برنامه «شب روايت» سه‌شنبه شب ۳ دي‌ماه با موضوع روايت جنگ بوسني وهرزگوين، روي آنتن رفت.

محمد مهدي حيدري كارشناس حوزه بالكان درباره واقعه جنگ بوسني گفت: بعد از ۱۹۹۰ و بعد از فروپاشي شوروي سابق يوگسلاوي هم به سمت فروپاشي و استقلال جمهموري هاي پيش رفت كه اول اسلووني اعلام استقلال كرد و بعد هم كرواسي و حالا نوبت به بوسني شد كه ۴۴ درصد مسلمان بودند و ۱۷ درصد كروات و ۳۳ درصد هم صرب بودند. هيچ كدام از اقوام بالاي ۵۰ درصد نبودند كه بتوانند اعلام استقلال كنند. بنابراين يك طمع براي تجزيه‌ي بوسني شكل گرفت و همه پرسي براي استقلال بوسني هرزگوين برگزار شد. كه ۹۹ درصد رأي دادند كه اين كشور مستقل شود و بلافاصله بوسني مستقل شد و صربستان كه قدرت نظامي ارتش يوگوسلاوي در دستش بود صرب‌ها را عليه مسلمانان تحريك كردند و حتي مردم عادي هم مسلح شدند. جنگ شروع شد و ظرف مدت كوتاهي مسلمانان دوسوم خاك كشورشان را از دست دادند.

حيدري همچنين در باره صربنيتسا و انكار پيتر هاندكه درد مورد واقعه صربرنيتسا افزود: صربنيتسا در شرق بوسني قرار دارد و مسلمانان در اكثريت بودند و براي اينكه بتوانند اين منطقه را به صربستان الحاق كنند بايد مسلمان‌ها را از آنجا بيرون مي‌كردند. از اول جنگ اعلام شد كه صربنيتسا يك منطقه امن است و نيروهاي سازمان ملل اعلام كردند كه در اينجا مسلمانان از تجاوز و حمله صرب‌ها در امان هستند و ظرف مدت سه سال جمعيت سه برابر شد. اما در سال ۱۹۹۵ ملاديچ فرمانده ارتش صرب وارد شهر شد و تمام زن‌ها را از شهر خارج كرد و تا سه روز از مردان هيچ خبري نبود كه در نهايت ۸۳۷۲ نفر در سه روز به رگبار بستند و كشتند و جنازه‌ها را در شهرهاي مختلف دفن كردند طوري كه يك جنازه در ۴ شهر مختلف دفن شد.

وجه تراژيك ديگر جنگ بوسني تجاوزهاي گسترده است كه هاندكه از اين هم دفاع مي‌كند كه محمد مهدي حيدري توضيح داد: تجاوز در اكثر جنگ‌هاي دنيا هست فرقي كه جنگ بوسني داشت اين بود كه سيستماتيك بود و يك قوم مي‌خواست قوم ديگر را تحقير كند. حدوداً ۵۰ هزار نفر هستند كه مادرشان مسلمان است ولي پدرشان معلوم نيست كدام سرباز صرب است يا اينكه هتلي بود كه ۲۰۰ زن مسلمان را براي جايزه به سربازان صرب به آن هتل بردند و از آن تعداد فقط ۱۰ نفر زنده بيرون آمدند.

محمد مهدي حيدري در پاسخ به اين سوال كه همه جهان اين واقعه را ديده اند و هاندكه چه چيزي را انكار مي‌كند بيان كرد: هاندكه كلاً انكار مي‌كند و آخرين باري كه يك خبرنگار از او سوالي پرسيد به خبرنگار گفت كه يك نفر روي دستمال ادرار كرده بود و براي من فرستاده بود كه ارزش آن براي من از سوال تو بيشتر است يعني حتي حاضر نمي‌شود كه سوالش را بخواند و او را تحقير مي‌كند. يك بار هم به اجساد مسلمانان توهين كرده بود و كلاً مدلش همين است. در مراسمي هم كه براي ملاديچ به عنوان بزرگداشت گرفته بودند از او تقدير كرد و در مدح او سخن گفت و در نهايت پاسپورت يوگوسلاوي خود را دريافت كرد.

ميثم ميرهادي نويسنده و مترجم كتاب‌هاي حوزه بالكان در خصوص دسته‌بندي كتاب‌هاي مرتبط با جنگ بوسني توضيح داد: يك سري كتاب‌ها مثل "بوسني در گذر زمان" و "كتاب مروري بر تاريخ مسلمانان يوگسلاوي و جنگ بوسني" هستند كه خودمان روايت كرده ايم و يك نگاه تاريخي دارد. جديدترين كتاب "محاصره‌ي سارايوو" اثر كاوه ذاكري هست كه خاطرات روزانه او در جنگ بوسني است و سنديت خوبي هم دارد. كتاب‌هايي هم هستند كه پژوهشي هستند و يا شامل خاطرات و زندگي نامه‌ها هستند كه ما آنها را ترجمه كرده ايم. يك چيزي كه جاي تأسف دارد اين است كه ما به عنوان كشوري كه در جنگ بوسني بوده ايم و اگر ايران نبود تقريباً بوسني هم نبود خوب كار نكرده‌ايم و مردم در داخل هيچ چيزي از بوسني نمي‌دادند. روايتي كه مد نظر ماست عنوان نشده است، اين خلأ در داخل وجود دارد.

محمد مهدي حيدري در خصوص مسئله حضور ايران در بوسني و نگاه آنها در مورد ما گفت: نسلي كه جنگ را در بوسني ديده است وقتي ايراني‌ها را مي‌بينند و با آنها صحبت مي‌كنيم حتماً يك خاطره از حضور ايراني‌ها دارند. شما اگر به بوسني برويد و بگوييد من ايراني هستم حتماً لبخند مي‌زنند و يك جمله مي‌گويند كه شما بدون چشم داشت به ما كمك كرديد در حالي كه كشورهاي ديگر حتماً يك چيزي از ما گرفته‌اند.