پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : هشدار اينترست درباره سرمايه گذاري چين در بالكان
دوشنبه، 4 شهریور 1398 - 15:41 کد خبر:31515
روابط نزديك چين با صربستان در كنار نقض‌هاي گسترده حقوق بشر عليه اقليت مسلمان اويغور ممكن است بر بي‌ثباتي منطقه‌اي در بحبوحه رقابت بين صربستان و بوسني و هرزگوين بيفزايد.


نشريه اينترست با هشدار نسبت به سرمايه گذاري ها سنگين چين در منطقه بالكان و نبود موضع واحد اتحاديه اروپا درباره چين، نوشته است كه ممكن است به زودي بالكان هزينه جاه طلبي ها چين را بدهد.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) به نقل از ايسنا، نشنال اينترست در تحليلي مي نويسد: «از زماني كه شي جينپينگ، رئيس‌جمهوري چين ابتكار عمل كمربند و جاده را در ۲۰۱۳ در قزاقستان اعلام كرد و آن را يك استراتژي فرامنطقه‌اي براي ارتباط بين آسيا به اروپا دانست، پيشرفت چين در كشورهاي غرب بالكان بيش از حد گسترده شده است كه شامل ساخت پروژه‌هاي پل در كرواسي، سرمايه‌گذاري در زيرساخت‌هاي انرژي بوسني و برنامه‌اي براي توسعه شبكه‌هاي اينترنتي ۵G در صربستان مي‌شود و به اين ترتيب، پكن منطقه بالكان را به يك مسير ترانزيتي حساس تبديل كرده است و تلاش مي‌كند تا صادرات كالاهاي ساخت داخل را در اروپا تقويت كند و چرخ‌هاي سرمايه گذاري مستقيم خارجي در چين را به حركت درآورد. فعاليت‌هاي ديپلماتيك و اقتصادي پكن در منطقه بالكان آنچنان كه بايد به دليل عدم درك ميراث تاريخي، سياسي و قوميتي پيچيده‌اي كه اين منطقه را معنا مي‌كند، خوب نيست كه احتمال دارد باعث بروز بي‌ثباتي در منطقه‌اي شود كه از گذشته گرفتار ناآرامي است.

پيوند چين در منطقه غرب بالكان بدون سابقه هم نيست. پس از جنگ جهاني دوم و رويكرد شكست‌خورده بين شوروي و يوگسلاوي، مائو تسه‌تونگ، نخستين رئيس‌جمهوري خلق چين و رئيس‌جمهوري وقت يوگسلاوي به عنوان «تك‌روهاي كمونيست» منطقه ظهور كردند و به اين ترتيب، رابطه پرهمهمه و بي‌نظمي بين چين و يوگسلاوي به عنوان دو طرفدار نفوذ و تأثير در شمال شرق اروپا شكل گرفت؛ در حالي كه اين دو به صورت گهگاه، عليه رقباي مشترك مي‌تاختند. چين اكثرا در يك‌سري از درگيري‌هاي اوايل دهه ۱۹۹۰  شامل پاك‌سازي قوميتي مسلمانان بوسني و جنگ‌هاي استقلال كه باعث فروپاشي و تجزيه يوگسلاوي شد، بي‌طرف رفتار كرد. پس از بمباران سفارت چين در بلگراد در ۱۹۹۹، جمهوري خلق چين رسما با بسته كمك زيرساختي ۳۰۰ ميليون دلاري در بازسازي اين كشور كمك كرد و امروز، حضور چين در غرب بالكان به شدت در صربستان و درست در جايي حس مي‌شود كه پكن يك جاي پاي استراتژيك براي خود ايجاد كرده است.

اما روابط نزديك چين با صربستان در كنار نقض‌هاي گسترده حقوق بشر عليه اقليت مسلمان اويغور ممكن است بر بي‌ثباتي منطقه‌اي در بحبوحه رقابت بين صربستان و بوسني و هرزگوين بيفزايد و علت آن هم اين است كه قوميت اكثريت صرب در بوسني در حال تجديد قواي جنبش جدايي‌طلبي صرب‌هاي بوسني است. از زمان روي كار آمدن ميلوراد دوديك جدايي‌طلب كه لفاظي‌هاي ملي‌گرايي هم دارد، به عنوان رئيس‌جهوري صربستان در ۲۰۱۸، تنش‌هاي قوميتي شدت يافته است؛ وي از يكي از رهبران سابق جمهوري صرب كه به كشتار سربرنيتسا محكوم شده، حمايت كرده است.

از آنجا كه روابط سياسي صربستان و صرب‌هاي بوسني با چين بسيار نزديك است، پكن با قدرت بخشيدن به مولفه‌هاي مخالف اصول آزادي خود ثبات منطقه را در دست گرفته است. سركوب بيش از يك ميليون اقليت قومي اويغور بدون پيامدي جدي براي اين كشور بوده است؛ زمانيك ه يك نيروي قدرتمند ژئوپليتيك بدون مجازات شدن، به نقض‌هاي گسترده حقوق بشري عليه يك گروه اقليت قومي دست مي‌زند، به صورت غير مستقيم هم به ساير ناقضان حقوق بشري كه حمايتش را دريافت مي‌كنند، كمك مي كند و قدرت مي‌بخشد. اگر آنهايي كه مسئول اقدامات خودسرانه چين در سين‌كيانگ هستند، پاي ميز عدالت آورده نشوند -كه متأسفانه يك هدف غيرمحتمل است-، فعاليت‌هاي اين كشور در بالكان تنها باعث جسور شدن احساسات قومي، ملي‌گرايي جنبش جمهوري صرب بوسني و ساير صرب هاي بوسني مي‌شود. بياييد اين را فراموش كنيم كه بي‌ثباتي در بالكان باعث درگيري‌هاي مرگبار در طول تاريخ اروپا شده است. در حالي كه حضور رو به رشد چين در تركيب اروپا ممكن نيست به صورت مستقيم تنش‌ها در منطقه را كاهش دهد، ممكن است زمينه را براي بحران بعدي بالكان فراهم آورد.

بالكان تلاش كرده تا با روايت يكپارچه خود درباره تاثيرات سالم سرمايه گذاي هاي كمربند و جاده بر تمامي اين جنبه‌هاي ناآرامي سرپوش بگذارد اما اين روايت با واقعيت‌هاي اقتصادي منطقه در تضاد است. در زير روكش همكاري «برد-برد»، پكن در حال پيشبرد منافع اقتصادي كم خود در ازاي ثبات منطقه‌اي است. زماني كه رئيس جمهوري چين در ۲۰۱۶ به بلگراد رفت، تلاش كرد تا بار ديگر وعده‌هاي شغل و استانداردهاي بالاي زندگي را كه سرمايه‌گذاري چيني با خود مي‌آورد، مطرح كند اما در ۲۰۱۹، بانك جهاني گزارش داد كه در بسياري از كشورهاي حوزه غرب بالكان بيكاري به پايين‌ترين سطح خود در تاريخ رسيده است.

در نهايت، رشد فعاليت‌هاي اقتصادي و ديپلماتيك چين در منطقه با ترديد درباره اين مسأله كم‌كم شكل گرفته كه آيا اتحاديه اروپا مي‌تواند يك موضع مشترك در قبال اين استراتژي‌ها داشته باشد يا خير. چين نفود سياسي نرم‌تري را در جنوب شرق و مركز اروپا ايجاد كرده و همچنين در پي اشكال هولناك‌تر مداخله سياسي از طريق ايجاد شبكه‌هاي نفود بر گرد سياستمداران كنوني و سابق اروپايي و دستيابي به احزاب با نفوذ سياسي در منطقه است. همچنين، رويكرد چين در اروپا و بدنه اصلي سياسي آن يعني اتحاديه اروپا يكي از مواردي است كه باعث شده تا اتحاديه اروپا نتواند به يك ديدگاه واحد در قبال چين برسد و همچنين اين امكان را نيز از ميان مي‌برد كه اتحاديه اروپا يك واكنش جامع به اين استراتژي‌ها داشته باشد.

بالكان با توجه به جغرافيايي كه دارد، ارزش بسيار بالايي براي جاه‌طلبي‌هاي دور و نزديك چين در اروپا دارد. گرچه چين با بسياري از كشورهاي حوزه بالكان از طريق ابتكار عمل كمربند و جاده و ساير ابتكارات عمل ديپلماتيك در ارتباط است اما براي صربستان، جايي كه مخالف با اصول آزادي و رهبري سياسي مستبدش بازتاب مدل كشورداري حزب كمونيست چين است، يك نشانه واضح دارد. براي اين منظور، چين چه از طريق فقدان درك يا جاهليت آگاهانه، براي رويگرداني سياسي بوسني كه در قلب تنش‌هاي سياسي و قومي منطقه قرار دارد، مشاركت مي‌كند. با توجه به فقدان يك موضع مشترك از سوي اتحاديه اروپا در قبال چين مي‌توانيم انتظار حضور بي‌ثبات كننده چين را در بالكان داشته باشيم.»