پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : الني
شنبه، 1 تیر 1398 - 08:18 کد خبر:31160
نيكلاس گيج


«الني» داستاني واقعي از زندگي نيكلاس گيج، روزنامه‌نگار آمريكايي يوناني‌تبار، است. داستاني كه از پيش از تولد وي و در واقع از پيش از ازدواج پدر و مادرش آغاز مي‌شود و به يونان سال‌هاي جنگ داخلي مي‌رسد. گيج، ژورناليست مشهور و باتجربه‌ نيويورك تايمز، در جستجوي پاسخ چراها و چه كسي‌هايي كه سال‌ها در گوشه‌ي ذهنش نگه داشته بود، روانه‌ي يونان مي‌شود تا قاتلان مادرش، الني گاتزويانيس، را پيدا كند. اين كتاب كه خود به نوعي زندگي‌نامه‌ي الني نيز هست، با خاطراتي از كودكي نويسنده و برداشت‌هاي او از مسئله‌هاي پيرامونش در سال‌هاي كودكي در آميخته است. نويسنده كه دانش‌آموخته‌ دانشگاه‌هاي بوستون و كلمبيا در آمريكا است، در اين كتاب اما با روحيه‌اي يوناني به شرح رويدادهاي جنگ جهاني دوم و پس از آن جنگ داخلي يونان مي‌پردازد. اما اين بار نه از ديد يك آمريكايي ساكن آمريكا كه از ديد يوناني‌تباري در جستجوي انتقام.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) داستان روايت دلايل آغاز جنگ داخلي يونان را مي‌كاود. جنگي كه علاوه بر كشته‌شدگان و مجروحان بازمانده، مثل هر جنگي آسيب‌ديدگان اجتماعي بسياري نيز بر جاي مي‌گذارد. در اين نبرد، فرزندان يونان تنها با آلماني‌ها و ايتاليايي‌ها روبرو نمي‌شوند، بلكه به نام دفاع از وطن و ايدئولوژي و عدالت، در مقابل يكديگر قرار مي‌گيرند؛ مي‌كشند و كشته مي‌شوند. جنگ با خود نه فقط ويراني و گرسنگي مي‌آورد كه بخل، حسد، به چاه انداختن ديگري براي نجات خود و كشتن عزت نفس نيز از ديگر رهاوردهاي جنگ داخلي هستند.

با شروع جنگ، راه‌هاي ارتباطي الني با همسرش قطع مي‌شوند. در واقع او نه تنها راه ارتباط با همسرش، بلكه تنها منبع تامين مالي زندگي خود و فرزندانش را، كه از طريق نامه‌ها وحواله‌هاي همسرش از ايالات متحده آمريكا مي‌رسيد، از دست مي‌دهد. گويي سربازان آلماني با خود نه آزادي و عدالت كه گرسنگي و بي‌پناهي و ياس به همراه آورده بودند. به علاوه چريك‌هاي كمونيست با آرمان‌هاي متعالي‌شان، در اوج ياس و نوميدي عميق، شروع به جذب نيرو از ميان جوانان و نوجوانان يوناني مي‌كنند و كودكان روستا را به زور و اجبار از خانواده‌هاشان جدا كرده و به كشورهاي كمونيستي مي‌فرستند. كودكاني كه شايد اصلا آن جنگ وحشيانه بر سر آينده‌ آن‌ها بوده است. الني، شكنجه و تحقير و محاكمه و اعدام را به جان مي‌خرد اما در نهايت فرزندانش را به سوي آمريكا، سرزمين دور از جنگ، و به سوي پدر روانه مي‌كند.

نيكولاس كه در نه سالگي به همراه خواهرانش از دهكده‌ كوهستاني‌شان در يونان به ماساچوست ايالات متحده و به نزد پدر مي‌رود، در واقع نجات جان خود و ساير اعضاي خانواده‌اش را مديون فداكاري مادر مي‌داند. مادري كه در يونان و در دل آشوب جنگ برادركشي، در طي دادگاهي ساختگي و حزبي محاكمه و تيرباران مي‌شود. نويسنده با انجام مصاحبه‌ها و تحقيقات بسيار گسترده سعي در كشف پاسخ معماي دردناكي دارد كه بر همه‌ زندگي‌اش سايه افكنده بود.

در حين روايت اين زندگي‌نامه‌ي خانوادگي لايه‌هاي پنهاني از ويژگي‌هاي جغرافيايي و اقليمي، روابط فرهنگي و اجتماعي، باورها و هنجارهاي حاكم بر جامعه، روابط خانوادگي، نوع رفتار و گفتار بين اعضاي خانواده و نمودهاي عيني احترام و ادب در خانه و جامعه، نيز روايت مي‌شوند: «روستاييان براي همديگر فرزند پسر و بز ماده آرزو مي‎كردند. فرزند دختر براي والدين مسووليت ايجاد مي‌كرد، مي‌بايست حافظ ناموسش باشند و برايش جهيزيه تدارك ببينند تا بتواند ازدواج كند و بقيه‌ي عمرش را در خانواده‌ شوهرش بگذراند.» به طور كلي آن‌چه كه علاوه بر مسايل اقتصادي و معيشتي، سياسي و اجتماعي، فرهنگي و مذهبي به آن پرداخته مي‌شود، تاريخ معاصر يونان است. تاريخ نه به روايت اعظم كه به روايت آن‌ها كه مخاطب آن كلان روايت بوده‌اند، گويي آيينه‌اي تصوير خويش را در آيينه‌اي ديگر و به روايتي ديگر مي‌بيند.

سرگذشت تراژيك و دردناك الني كه در سال 1983 نوشته شده، به سي ‌و سه زبان ترجمه شده است، جايزه‌ي كتاب سال آكادمي سلطنتي انگلستان را دريافت كرده و به ‌مرحله‌ نهايي جايزه‌ي انجمن منتقدان ادبي آمريكا راه يافته است. «الني» در سال 1985 موضوع ساخت فيلمي با بازي جان مالكويچ و كارگرداني پيتر ييتس نيز شد.

الني
نيكلاس گيج
مترجم: مينو مشيري
ناشر: انتشارات علمي و فرهنگي
چاپ اول: 1397
قيمت: 35 هزار تومان

 محمود فاضلي