پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : تلاش تركيه براي اكتشاف نفت و گاز در مديترانه
شنبه، 4 خرداد 1398 - 12:27 کد خبر:31004
وزارت خارجه آمريكا نيز اقدام تركيه را «بسيار تحريك آميز» دانسته و از آنكارا خواست تصميم خود جهت آغاز حفاري در منطقه انحصاري اقتصادي قبرس را لغو كند.


حفاري‌هاي اخير تركيه در مديترانه شرقي و در منطقه انحصاري اقتصادي قبرس براي استخراج گاز طبيعي واقع در 60 كليومتري غرب قبرس از سوي چند كشور منطقه و اتحاديه اروپا با واكنش‌هايي رو به رو بود.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) به نقل از  اعتماد، نيكوس آنستازيادس، رئيس جمهور قبرس در نامه‌اي خطاب به دبيركل سازمان ملل حضور سكوي حفاري «فاتح» تركيه را تجاوز تركيه به قبرس توصيف و اعلام كرد اين بار دولت قبرس با نگاه دقيق‌تري به بررسي وضعيت موجود مي‌پردازد. به اعتقاد او فعاليت‌هاي تركيه موانع غير قابل پيش‌بيني براي ادامه مذاكرات بوجود آورده است. براي كساني كه از صلح در سايه تهديد صحبت مي‌كنند از سرگيري مذاكرات مسئله قبرس نامفهوم است. اين اقدام نقض آشكار قوانين بين‌المللي بوده و مي‌توان اين اقدام را  تجاوز دوم تركيه به خاك قبرس توصيف كرد. حفاري تركيه در مديترانه از سرگيري مذاكرات مسئله قبرس را تحت الشعاع خود قرار مي‌دهد.

به باور نيكوزيا، هر فرد و شركتي كه در زمينه ارائه خدمات و كمك‌هاي مرتبط براي حمايت از اقدامات غير قانوني سكوي حفاري عمل ‌كند، اقدام وي ناقض حقوق جمهوري قبرس، قوانين بين‌المللي و قوانين ايمني دريايي است با توجه به قوانين اروپايي و بين‌المللي اين اقدامات با عواقبي همچون حكم بازداشت بين‌المللي مواجه خواهد شد. هدف ما از سرگيري مذاكرات مسئله قبرس است ولي نقض حق حاكميتي قبرس توسط كشتي‌هاي تركيه باعث ايجاد تنش و تاخير در حل مسئله قبرس خواهد شد. وزير خارجه قبرس نيز اعلام كرد كه نيكوزيا اقدامات ديپلماتيك خود را در پاسخ به فعاليت‌هاي تركيه در اين منطقه خواهد داشت.

اقدامات پيشگيرانه لازم توسط جمهوري قبرس صورت گرفته و واكنش سريع اتحاديه اروپا در راستاي تائيد اين موضوع است. دولت به طور پيوسته با كميسيون اروپا و ساير كشورهاي عضو اتحاديه اروپا در ارتباط است. نيكوزيا همچنين در حال فرايند شناسايي افراد و جمع‌آوري اطلاعات خدمه سكوي ياد شده و سه كشتي‌ حامي اين سكو براي ارسال به دادگاه جهت صدور بازداشت بين‌المللي است. تحركات تركيه در مديترانه شرقي سه هدف را دنبال مي‌كند. تركيه به دنبال افزايش مواضع خود در بخش انرژي قبرس، افزايش مناطق فعاليت خود و ايجاد مناطق خاكستري در آب‌هاي درياي مديترانه و ممانعت از حضور فعاليت مشترك مصر- يونان و قبرس- يونان- مصر است.

خانم موگريني مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا با ابراز نگراني از اقدامات غيرقانوني تركيه در سواحل غربي قبرس مدعي شد «ما به فوريت از تركيه مي‌خواهيم خويشتنداري خود را حفظ كرده، به حقوق قانوني قبرس در منطقه ويژه اقتصادي احترام گذارد و از هرگونه اقدام غيرقانوني كه اتحاديه اروپا به طور مناسب و با همكاري كامل با قبرس به آن پاسخ خواهد داد، خودداري كند».

همچنان كه انتظار مي‌رفت يونان تصميم تركيه جهت آغاز «حفاري غير قانوني» در منطقه انحصاري اقتصادي جمهوري قبرس را محكوم و از تركيه خواست فعاليت غير قانوني را سريعا متوقف كرده، حق مسلم حاكميت جمهوري قبرس را محترم شمرده، از اقداماتي كه موجب تضعيف ثبات منطقه مي شود، خودداري كند و گفتگوها براي تحقق راه حلي عادلانه و پايدار براي مسئله قبرس را از سر بگيرد. به اعتقاد نخست وزير چپگراي يونان درصورت ادامه فعاليت‌هاي اكتشاف نفت و گاز تركيه درمنطقه شرق مديترانه عليه اين كشور تحريم اقتصادي اعمال خواهد شد. تركيه بايد به حقوق و قوانين بين‌المللي احترام قائل شود.

وزارت خارجه آمريكا نيز اقدام تركيه را «بسيار تحريك آميز» دانسته و از آنكارا خواست تصميم خود جهت آغاز حفاري در منطقه انحصاري اقتصادي قبرس را لغو كند. آمريكا نگران اقدامات بي‌ثبات كننده آنكارا است. اين اقدامات احتمال دارد موجب تشديد تنش در منطقه شود. اين اقدام، بسيار تحريك آميز بوده و ريسك تشديد تنش در منطقه را افزايش مي‌دهد. آمريكا از هر نوع فعاليتي كه مي‌تواند تنش در منطقه را تشديد كند، استقبال نمي‌كند و حق قبرس در توسعه منابع انرژي خود را به رسميت مي‌شناسد. اين منابع بايد به طور مساوي و در چارچوب يك راه حل كلي مسئله قبرس بين دو جامعه بخش يوناني و ترك‌نشين قبرس توزيع شود. روسيه نيز نگراني خود را در خصوص حفاري‌هاي تركيه در قبرس را اعلام كرده و عميقا نگران افزايش تنش‌ها در درياي مديترانه است. هر گونه فعاليت اقتصادي بايد با هنجارهاي حقوق بين‌الملل مطابقت داشته باشد. مصر نيز بر ضرورت پايبندي كشورها به قوانين بين‌المللي تأكيد و تحولات در منطقه دريايي غرب قبرس را با دقت دنبال مي‌كند.

برخلاف فضاي سياسي ايجاد شده، تركيه مدعي است آنكارا گام‌هاي لازم را برداشته و كشتي‌هاي تحقيقاتي و اكتشافي در مناطقي كه بخش ترك نشين قبرس مجوز داده است، فعاليت‌هاي خود را آغاز كرده‌اند. اردوغان رئيس جمهوري تركيه اعتقاد دارد تركيه ضامن و حافظ بخش ترك‌نشين قبرس در مديترانه شرقي بوده و همه ساكنان قبرس به صورت مشترك حق استفاده از منابع انرژي در مديترانه شرقي را دارا هستند. تركيه به عنوان كشور ضامن، جهت دفاع حقوق مردم جمهوري قبرس شمالي تلاش كرده و هيچ سخن زوري را نمي‌پذيرد. منابع انرژي درياي اژه و مديترانه بايد پلي براي برقراري صلح، مذاكره و توسعه مشترك باشد. داشتن آينده مملو از صلح مشروط به تعيين حدود اختيارات دريايي با توافق تمام كشورهاي ساحلي است. تركيه رويكرد خود در رابطه با فلات قاره در مديترانه شرقي را از سال 2004 تا كنون به وضوح به نمايش گذاشته است. قراردادهاي محدود كننده‌اي كه قبرس يوناني نشين با كشورهاي منطقه به امضاء رسانده هم از لحاظ ما و هم از لحاظ ترك‌هاي قبرس فاقد اعتبار است. كشتي‌هاي حفاري و لرزه نگاري تركيه با قاطعيت به فعاليت‌هاي اكتشاف و حفاري خود در محدوده‌اي كه دولت در سال‌هاي 2009 و 2012 به شركت نفت مجوز داده است، ادامه مي‌دهند.

محمود فاضلي