پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : يكي از آسيبهاي ترجمه ادبيات تركيه درايران
شنبه، 14 اردیبهشت 1398 - 16:31 کد خبر:30875

پري اشتري گفت: يكي از آسيب‌هاي ادبيات تركيه در ايران ترجمه زياد از ادبيات عامه‌پسند است. ترجمه‌هاي زيادي از آثار الف شفق يا اروهان پاموك وجود دارد در حالي‌كه اين وضعيت ضرورتي ندارد.

 به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) به نقل ازمهر، رمان‌هاي تركي «مرغان شكسته بال» و «پايان» به عنوان نمادهايي از موج نوي ادبيات تركيه ديروز جمعه ۱۳ ارديبهشت، با حضور پري اشتري مترجم اين آثار در غرفه انتشارات فروزش در سي و دومين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران رونمايي شدند.

اشتري در اين برنامه گفت: رمان «مرغان شكسته بال» و «پايان» از آخرين رمان‌هاي عايشه كولين هستند. كتاب «پايان» در بسته‌هاي كريسمس ۲۰۱۹ وارد بازار تركيه شد و من طي يك ماه و نيم آن را ترجمه كردم. ويژگي اصلي اين رمان اشاره به تاريخ معاصر تركيه است كه كاملاً زيرپوستي به آن پرداخته شده است.

وي افزود: نويسنده اين دو رمان به معناي واقعي يك وطن‌پرست است كه به حال حاضر تركيه پرداخته و در بخش‌هاي پاياني كتاب نقد و اعتراض خود را به اتفاقات جامعه‌ كنوني تركيه نشان داده است. من از طريق فضاي مجازي با نويسنده‌ كتاب‌ها ارتباط برقرار كردم ولي مدير انتشارات فروزش توانست با وي در تهران ديدار كرده و وارد مذاكره شود. اين نويسنده هم از ترجمه‌ آثار خود بسيار استقبال كرد. از آنجا كه بسياري از نويسندگان خارجي از نبود قانون كپي‌رايت در ايران مطلع هستند، انتظار مالي نداشت و با ترجمه‌ آثار خود موافقت كرد.

اين مترجم ادامه داد: اولين كتابي كه ترجمه كردم، رمان «بي‌قراري» بود كه در ارديبهشت سال ۹۷ در انتشارات پارسه به چاپ رسيد و پرفروش‌ترين رمان سال ۲۰۱۷ تركيه بود. اين كتاب به اتفاقاتي كه داعش در سوريه رقم زده و بلاهايي كه بر سر زنان سوري آمده، مي‌پردازد و در اصل مي‌خواهد نشان دهد كه تعصبات خشك و بي‌جا مي‌تواند چه بلاهايي را بر سر انسانيت بيآورد. پيش از ترجمه من از اين كتاب، تنها يك ترجمه‌ ديگر از آن در ايران عرضه شده بود و ويژگي ترجمه‌ من اين بود كه با نويسنده‌ كتاب ارتباط برقرار كردم و نويسنده براي ترجمه‌ آن مقدمه نوشت. چون ما قانون كپي‌رايت نداريم هيچ تضميني وجود ندارد كه مترجمي كتابي را شروع به ترجمه كند و بعداً متوجه شود كه كسي ديگر نيز آن را ترجمه و چاپ كرده است.

اشتري با اشاره به قانوني نبودن حق كپي‌رايت در ايران گفت: بعد از رمان «بي‌قراري» دو مجموعه داستان ترجمه كردم كه نمادهاي موج نو را مي‌شد در اين اثر مشاهده كرد. اتفاقي براي ترجمه آثار تركي در ايران افتاده كه شايد در تهران به خاطر آموزش دانش زبان تركي وجود نداشته باشد. اما در شهرهاي ترك‌زبان ايران مانند تبريز و اروميه چون بسياري از افراد به زبان تركي مسلط هستند، فكر مي‌كنند مي‌توانند يك مترجم خوب زبان تركي باشند.

وي در ادامه گفت: براي ترجمه فقط تسلط به زبان خارجي كافي نيست و تسلط به زبان فارسي و قواعد و جمله‌بندي‌هاي آن، داشتن دايره لغات غني، و مطالعه‌ زياد آثار فارسي زبان از لازمه‌هاي ترجمه است. بايد در ترجمه مفهوم طوري ارائه شود كه گرته‌برداري نبوده و وقتي يك فارسي‌زبان رمان را مي‌خواند فرهنگ تركي را بخوبي درك كند. مهم اين است كه وقتي جملات و متني ارائه مي‌شود، مخاطب احساس نكند كه متن ترجمه شده است. تبحر در زبان فارسي و افزايش دايره‌ لغت فقط با مطالعه ممكن مي‌شود. يكي ديگر از آسيب‌هاي ادبيات تركي در ايران ترجمه‌ زياد از آثار مردم‌پسند است. براي مثال از كتاب ملت عشق و يا آثار اورهان پاموك چندين ترجمه وجود دارد درحالي‌كه هيچ ضرورتي براي اين همه ترجمه نيست. تنها در صورتي بايد كتابي را دوباره ترجمه كرد كه بتوان چيز جديدي به آن اضافه كرد.

اشتري در پايان گفت: بودن نمايشگاه كتاب يك ضرورت است و نبودش براي من اصلاً قابل تصور نيست. نمايشگاه كتاب فرصتي را در اختيار علاقه‌مندان قرار مي‌دهد تا بتوانند كتاب‌هاي تمام ناشران را يك‌جا رصد كنند.

صادق وفايي