پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : رونمايي از كتاب «شريعتي به روايت اسناد»
پنجشنبه، 12 اردیبهشت 1398 - 08:26 کد خبر:30860

احسان شريعتي مي‌گويد: اينكه اسناد امنيتي مثل اسناد ساواك چقدر قابل اتكا هستند خود جاي بحث دارد به ويژه آنكه در اين اسناد حتي نام شريعتي به انحاي گوناگون نوشته شده اعم از شريعتي، مزيناني و شريعتي مزيناني.
 
به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) به نقل از خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) مراسم معرفي و رونمايي كتاب «شريعتي به روايت اسناد» چاپ مركز اسناد انقلاب اسلامي در غرفه انجمن ناشران انقلاب اسلامي برگزار شد.
 
عبدالمجيد معادي‌خواه در اين نشست گفت: شريعتي از قله‌هاي مهم تاريخ انقلاب اسلامي است. ادبيات ساده‌ترين لايه براي شكوفايي استعدادهاي او بود و نهايتا  ذوق و قريحه او را در عرصه‌هاي فلسفي و جامعه‌شناسي نيز شكوفا كرد. شريعتي به واسطه زندگي خانوادگي و پدرش، كمتر قشري از جامعه بود كه تجربه نكرده باشد. پدرش محمدتقي شريعتي پايگاهي بود  كه همه اقشار جامعه با او در ارتباط بودند و شخصيت شريعتي در چنين فضايي شكل گرفت و نهايتا نيز در دانشگاه‌هاي دنيا وارد حوزه جامعه‌شناسي شد.
 
او ادامه داد: محمدتقي شريعتي اگرچه لباس روحانيت بر تن نداشت اما كمتر كسي است كه اعتراف نكند كه او در بحث فلسفه اسلامي و تاريخ اسلام تبحر داشته است. مجموعه اين عوامل در كنار فرصت تاريخي انقلاب، شريعتي را به چهره‌اي ماندگار تبديل كرد كه شايد درك و شناخت ويژگي‌هاي او تنها با كلمات براي نسل جوان امروز ممكن نباشد.
 
معادي خواه سپس با اشاره به اينكه غروب زودهنگام شريعتي اجازه نداد تا از او پس از انقلاب نيز بهره ببريم، گفت: آثار او همچنان زنده هستند و خوشبختانه فرزندانش نيز به خوبي راه او را ادامه مي‌دهند. از كارهاي خوبي كه مركز اسناد انقلاب اسلامي انجام داده، همين انتشار اسناد مربوط به شريعتي است كه قطعا مي‌تواند كمك كند. چه آنهايي كه با شريعتي سمپاتي دارند و چه آنهايي كه از ديدگاه‌هاي او دور هستند، به قضاوت درستي از شريعتي برسند.
 
اين پژوهشگر تاكيد كرد: البته بايد توجه داشته باشيم كه اسناد تاريخي همچون اسناد ساواك بايد در  بستر زماني و شرايط خود تحليل شود چرا كه احتمالا يك فرد انقلابي سعي مي‌كرده براي گمراه كردن نهادهاي امنيتي، آدرس‌هاي غلط به آنها بدهند و به صرف آنچه كه در اسناد اين نهادها آمده، نمي‌توان كسي را قضاوت كرد. اساسا فهم آنچه كه پشت ذهن نويسنده اسناد وجود دارد، ممكن نيست مگر با اجتهاد و تجربه و درنظر گرفتن فضاي شكل‌گيري سند و روابط ميان افراد درگير در آن.
 
او متذكر شد: به طور منطقي نمي‌توان همه حقايق را از يك سند استخراج كرد اما اگر كسي غرض نداشته باشد، با در نظر گرفتن ابعاد مختلف يك سند مي‌تواند  به حقيقت برسد.
 
اين روحاني سپس درباره موضع‌گيري‌هاي متفاوتي كه در قبال شريعتي وجود داشته، گفت: من در آن دوره طلبه جواني بودم كه به نوعي به طرفداري از شريعتي محكوم مي‌شدم و اساسا نسل جوان حوزه و هوادار انقلاب سمپاتي يا حتي شيفتگي نسبت به شريعتي داشت. البته در بين علماي سنتي نيز نگاه‌هاي متضادي وجود داشت كه بعضا با اتكا به گفتگوهاي غرض‌آميز و صرفا از روي احساس گفته مي‌شد. شكي نيست كه ساواك به عنوان بخشي از اهرم قدرت دستش براي زدن شريعتي باز بوده و به انواع ابزارها و تهمت‌ها اتكا مي‌كرده است.
 
معادي‌خواه در ادامه تصريح كرد: با همه اينها اگر كسي بخواهد همه ابعاد و حقيقت را ببيند، مي‌تواند آن را از دل مجموعه اسناد بيرون بكشد و ما هنوز بايد كارهاي زيادي در اين زمينه بكنيم. خدمت شريعتي به اسلام بسيار حائز اهميت است و اين خدمت تا جايي بود كه ماركسيست‌هاي متعصب دشمن شماره يك او شده بودند چرا كه معتقد بودند شريعتي اجازه نمي‌دهد آنها نسل جوان را شكار كنند. هرچه هست پيدايش حسينيه ارشاد بي‌ارتباط با بن‌بست حركت سياسي در ايران و روي آوردن فعالين به سمت كار فرهنگي نيست و شريعتي به عنوان يك معلم فرهنگ مورد توجه است.
 
احسان شريعتي نيز در اين نشست گفت: پيش‌تر نيز چنين مجموعه‌اي البته به صورت مخدوش و گزينشي منتشر شده بود. قضاوت نهايي درباره اسناد مربوط به شريعتي با پژوهشگران است. پس از انقلاب كه براي اولين بار با اسناد ساواك درباره شريعتي مواجه شدم گمان مي‌كرديم كه قرار است تمام اين اسناد به زودي دراختيار همه مردم قرار بگيرد و خودمان اقدامي براي انتشار آنها نكرديم اما در دولت‌ بعدي كه درخواست اسناد را داشتيم، بايد برخي از آنها را انتخاب مي‌كرديم تا كپي‌اش را در اختيار ما قرار بدهند.
 
شريعتي افزود: برخي از وقايع زندگي شريعتي تا امروز جزو مناقشات است مثل نحوه خروج او از كشور و اميدواريم روزي با انتشار همه اسناد مربوطه و تحليل علمي و پژوهشي روي آنها روايت كاملي از زندگي و شخصيت شريعتي به دست بياوريم. اينكه اسناد امنيتي مثل اسناد ساواك چقدر قابل اتكا هستند خود جاي بحث دارد به ويژه آنكه در اين اسناد حتي نام شريعتي به انحاي گوناگون نوشته شده اعم از شريعتي، مزيناني و شريعتي مزيناني. طبعا شريعتي نيز تصوير روشني از برنامه‌ها و اهداف خود به ساواك نمي‌‌داده و سعي در گمراهي آنها داشته است.
 
اين استاد دانشگاه در ادامه تاكيد كرد: با اين تفسير پس اسناد به چه كاري مي‌آيد كه بايد گفت سند تاريخي از نظر علم تاريخ مهم است چرا كه روايتي است از وقايعي كه در يك زمان و مكان واقعي اتفاق افتاده است. در ثاني اين اسناد تنها اسناد رده‌هاي مياني و پايين ساواك است و ما هنوز دسترسي به اسناد رده‌هاي بالاي ساواك نداريم. از اين قضيه هم نبايد غافل باشيم كه با ضديت با شريعتي و براي زدن او ساواك حتي دست به سندسازي عليه او نيز زده بود و ما بسياري از اين دستكاري‌ها را بايد از دل اسناد بيرون بكشيم و تنها با دسترسي به همه اسناد است كه مي‌توان به حقيقت رسيد.