پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : از «تهديد» به «خشونت»
سه شنبه، 3 اردیبهشت 1398 - 17:35 کد خبر:30802
محمود فاضلي


سازمان بين‌المللي خبرنگاران بدون مرز وضعيت امنيت خبرنگاران و رده‌بندي جهاني آزادي رسانه‌ها در 180 كشور جهان را مورد بررسي و هشدار داده است به دليل تداوم حكومت‌هاي تماميت‌خواه، ديكتاتور و روي كار آمدن دولت‌هاي راست، يا پوپوليست، نوع رفتار با خبرنگاران و گزارشگران از «تهديد» به سمت «خشونت» پيش رفته است. خصومت با روزنامه‌نگاران از سوي شماري از رهبران سياسي به اقدام‌هاي عملي خطرناك منجر شده و تعداد كشورهايي كه خبرنگاران در آنها آزادانه درحال زندگي و فعاليت هستند به شدت كاسته شده است. اين گروه هشدار داده نگرش تنفرآميز رهبران جهان در مورد خبرنگاران بيشتر شده و همين موضوع باعث اعمال خشونت و حتي قتل آنان شده است. از 180 كشوري كه در شاخص آزادي بيان حضور دارند تنها نشانه‌هاي بهبود وضعيت در يك چهارم آنها ديده مي‌شود.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) به نقل از اعتماد، در رتبه‌هاي نخست اين جدول به ترتيب نروژ، فنلاند و سوئد قرار دارند. وضعيت براي خبرنگاران حتي در برخي از كشورهاي اروپائي و ديگر نقاط جهان بدتر شده است. در ليست اين سازمان، سوييس به ترتيب پس از نروژ، فنلاند، سوئد، هلند و دانمارك، در مقام ششم قرار دارد. سوييس در مقايسه با سال قبل، يك رتبه نزول كرده است. آلمان در فهرست جديد در رديف 13، اتريش 16، ليختن اشتاين 26، فرانسه در رتبه 32 وايتاليا 43 قرار گرفته‌اند. كشورهاي اتحاديه اروپا اگرچه در مقايسه با ساير مناطق از موقعيت بهتري برخوردارند اما در مجموع وضعيت سختي در سال 2018 تجربه كرده و رسانه‌هاي لهستان، چك، اسلواكي و مجارستان از سوي دولت محدودتر شدند. روزنامه نگاراني اروپايي كه در زمينه فرار مالياتي مي‌نويسند با مشكلاتي رو به رو مي‌شوند.

ونزوئلا و روسيه هم به ترتيب در رتبه‌هاي 148 و 149 جدول رده‌بندي آزادي رسانه‌ها هستند. «بازداشت‌هاي خودسرانه و خشونت پليس» در ونزوئلا و افزايش فشار كرملين از طريق «بازداشت‌ها و بازرسي‌هاي خودسرانه و قانون‌هاي آزادي‌ستيز بر رسانه‌هاي مستقل و اينترنت» از دلايل افت رتبه اين دو كشور است. در ونزوئلا روزنامه‌نگاران قرباني بازداشت‌هاي خودسرانه و خشونت پليس شده‌اند. بدترين كشورها در اين زمينه كه در آخر فهرست قرارداند سوريه 174، چين 177، اريتره 178، كره شمالي 179 و تركمنستان 180 هستند. عربستان علي‌رغم قتل خاشقجي روزنامه‌نگار منتقد و ستون‌نويس روزنامه واشنگتن‌پست، در رتبه 172 قرار دارد. تركيه كه بر كنترل رسانه‌هاي مستقل همچنان اصرار دارد از سوي فعالان رسانه‌اي بزرگترين زندان جهان لقب گرفته است. ايران نيز در ميان 180 كشور در رتبه 170 قرار گرفته است.

سركوب خودسرانه روزنامه‌نگاران در خاورميانه و اينكه روزنامه نگاران اين منطقه تسليم حكومت‌ها نمي‌شوند، موجب تهديد دائمي در اين منطقه است. سركوب رژيم‌هاي اقتدارگرا، منازعات نظامي، تهديد شماري از روزنامه‌نگاران زنداني ادامه دارد. كشته شدن روزنامه‌نگار عربستاني در اكتبر 2018 بدست ماموران امنيتي بلند پايه عربستان، اين كشور را  در ميان ده كشور بدتر جهان براي روزنامه‌نگاران قرار داده است. سوريه كه در رتبه 174 قرار دارد همچنان براي روزنامه‌نگاران پر خطر است. سال گذشته سالي مرگبار براي فلسطيني‌ها بوده است. در اسرائيل نيز روزنامه‌نگاران فلسطيني به هنگام بازداشت، بدون اتهامي روشن و با حكم قضايي ماه‌ها در «بازداشت‌هاي اداري» بسر مي‌برند.

در خاورميانه، يكي از تهديدها براي روزنامه‌نگاران زنداني كردن آنهاست. در بحرين، مصر و عربستان ده‌ها روزنامه‌نگار بدون آنكه محاكمه شده باشند در زندان هستند. در اين منطقه شبكه‌هاي اجتماعي يكي از اهداف كنترل هستند. در عراق، كشورهاي خليج فارس، اردن و فلسطين شبكه‌هاي اجتماعي براي كنترل اوضاع، مسدود مي‌شوند. در جنوب غربي آسيا خبرنگاران در پاكستان و افغانستان در خطر نا امني قرار گرفته و در افغانستان حملات انتحاري به خبرنگاران موجب قرباني شدن تعدادي از آنها شده است. كشورهاي چين، ويتنام و كره شمالي در رتبه‌هاي پايين اين فهرست قرار دارند.

در شاخص آزادي بيان آمريكا در رتبه 48 قرار دارد. وضعيت آمريكا در اين شاخص پس از روي كار آمدن ترامپ و دشمني او با رسانه‌ها بدتر شده است. مواضع ترامپ باعث ايجاد «فضايي خصمانه» عليه روزنامه‌نگاران در آمريكا شده و هيچ‌گاه روزنامه‌نگاران آمريكايي تا اين حد تهديد نشده بودند. وضعيت رسانه‌ها در آمريكاي لاتين بدتر شده است و تهديد و خشونت عليه خبرنگاران و رسانه‌هاي اين منطقه ادامه دارد. مكزيك، برزيل، ونزوئلا، پاراگوئه، كلمبيا، الساوادور، كوبا و نيكاراگوئه از جمله كشورهاي منطقه هستند كه خبرنگاران و رسانه‌هاي آن با تهديد و خطر رو به رو بودند. نيكاراگوئه در سال گذشته بيشترين سقوط را در ميان اين كشورها تجربه كرد و در رتبه 114 جاي گرفت.