پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : زدودن ابرهاي تيره در روابط تركيه و يونان
جمعه، 19 بهمن 1397 - 10:49 کد خبر:30380
گروه گزارش و تحليل


تركيه و يونان دو كشور همسايه عضو پيمان آتلانتيك شمالي 'ناتو' و دو كشور متحد غرب سالهاست كه اختلافات تاريخي و گسترده اي در مسايل مختلف دارند تلاش مي كنند تا ابرهاي تيره در روابط دو كشور زدودن شود.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) به نقل از ايرنا، تركيه و يونان سال هاست با يكديگر بر سر مسايل مختلف اختلاف نظر دارند ، بخش هاي گسترده اي از يونان در امپراطوري عثماني به تصرف اين امپراطوري درآمد و با تضعيف عثماني و فروپاشي آن علاوه بر بخش هاي اشغال شده قسمت هايي از خاك تركيه امروزي نيز توسط نيروهاي يونان تصرف و اين كشور در صف نيروهاي اشغالگر در بدو تاسيس جمهوري تركيه شد.

بعد از تاسيس جمهوري تركيه ، دو كشور اقدام به مبادله ترك تبارها و يوناني تبارها از خاك يكديگر كردند كه ثمرات ناگوار اين اقدام تا به امروز در اذهان عمومي باقي مانده است. متعاقب رخدادهاي دهه 1950 ميلادي در استانبول و اخراج گسترده يوناني تبارها از تركيه روابط دو كشور وارد مرحله اي جددي شد و دشمني بين مردم دو كشور نيز ابعادي فراتر از قبل يافت.
عليرغم قرار گرفتن دو كشور تركيه و يونان در صف متحدين غرب و عضويت در سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) نه تنها از دشمني بين دو كشور كم نشد ، حتي در برهه هايي نيز دو كشور در آستانه جنگ با يكديگر قرار گرفتند.

جزيره قبرس، مساله محدوده آبهاي ساحلي درياي اژه، حريم هوايي بين دو كشور، مساله ترك و يوناني تبارهاي دو كشور ، مخالفت هاي گسترده يونان با نزديكي تركيه به اتحاديه اروپا، حمايت هاي يونان از برخي گروههاي مسلح غيرقانوني تركيه و بطور متقابل حمايت هاي تركيه از اقليت ترك تبار در يونان، تبليغات گسترده پان تركيست ها و پان هلنيست ها عليه يكديگر مهمترين زمينه هاي اختلاف بين دو كشور طي سالهاي گذشته بود كه لاينجل باقي مانده و در سالهاي اخير نيز مساله ورود پناهجويان از تركيه به يونان از محدوده مرزهاي آبي و مرزهاي زميني موارد مورد اختلاف جدي بين دو كشور بود.

بعد از اقدام به كودتاي نظامي تركيه در 15 جولاي 2016 برخي از نظاميان متهم به مشاركت در اين كودتا به يونان متواري شدند كه توسط قوه قضاييه يونان پناهنگي گرفته و تحويل تركيه نشدند، اين مساله نيز تبديل به اختلاف جدي جديد بين دو كشور شد.

سفر دو روزه الكسيس سيپراس نخست وزير يونان به تركيه و تماس هاي وي در آنكارا و استانبول با مسئولان تركيه اي از سوي كارشناسان سياسي به عنوان دور جديد تلاش هاي دو كشور براي نزديكي بيشتر ارزيابي مي شود.

سيپراس نخست وزير يونان در سفر به تركيه از آنكارا و استانبول ديدار كرد. اهميت ديدار سيپراس از استانبول دستكم به اندازه اهميت ديدار وي از آنكارا است ، چرا كه سفر به استانبول اهميت نمادين فراواني دارد.

رجب طيب اردوغان رئيس جمهوري تركيه در مصاحبه مطبوعاتي مشترك با همتاي يوناني بر لزوم حل و فصل مسايل بين آنكارا و آتن از راه هاي مسالمت آميز تاكيد كرد و گفت : تمايل داريم روابط تركيه با يونان در هر زمينه ها گسترش يابد

وي سطح روابط اقتصادي و تجاري دو كشور را كه حدود 3.5 ميليارد دلار است را بسيار ناچيز دانست و خواستار ارتقاي سطح روابط بين تركيه و يونان شد.

اردوغان به استرداد نظاميان متهم به مشاركت در كودتاي 15 جولاي 2016 كه با گروه موسوم به 'فتو' همكاري مي كردند، تاكيد كرد و گفت: از يونان مي خواهيم تا از تبديل يونان به يك پناهگاه امن براي گروه‌هاي تروريستي مانند فتو و پ.ك.ك امتناع كند.

وي يادآور شد: وظيفه سياسيون دشمن افزايي نيست، بلكه يافتن دوستان است، در غير اين صورت نمي‌توان فعاليت‌هاي سياسي انجام داد.

رئيس جمهور تركيه همچنين با اشاره به همكاري هاي ريلي بين دو كشور گفت: با نخست وزير يونان درباره پروژه احداث خط آهن سريع‌السير مابين استانبول و سالونيك بحث و گفت وگو كرديم.

الكسيس سيپراس نخست وزير يونان نيز در اين كنفرانس خبري اظهار داشت كه به تلاش خود براي يافتن راه حل مسالمت آميز اختلافات في مابين ادامه خواهيم داد.

وي افزود: 'نمي خواهيم روابط آتن با آنكارا به دليل مسائل منطقه‌اي به بن بست برسد و سعي ما بر حل مسايل از طريق مذاكره است و در خصوص تقويت همكاري ها در مسائل امنيتي با آنكارا اتفاق نظر داريم.

سيپراس ضمن ابراز تمايل آتن براي گسترش همكاري با آنكارا، تصريح كرد: ما مي توانيم سطح همكاري ميان تركيه و يونان در زمينه انرژي را با پروژه خط لوله جريان ترك افزايش دهيم.
وي با اشاره به اينكه در موضوع كاهش تنش در درياي اژه و رفع اقدامات تنش زايي كه امنيت اين منطقه را به مخاطره مي اندازد، هم نظر هستيم، گفت: يافتن يك راه‌حل عادلانه و پايدار براي مسئله قبرس ضروري است.

سيپراس در موضوع استرداد هشت نظامي متهم به مشاركت در كودتا كه هم اكنون در يونان بسر مي برند، گفت: يونان قصد ندارد از كودتاچيان حمايت كند، اما بايد به استقلال قوه قضائيه يونان احترام بگذاريم.

سيپراس با علي ارباش رييس سازمان امور ديانت تركيه و پاتريك بارتلمئوس رهبر روحاني ارتدوكسهاي جهان ديدار كرد.

ديدارهاي سيپراس در استانبول كه زمينه آن در ديدار روز گذشته اردوغان و سيپراس طرح شده بود شايد اهميتي بيشتر از ديدار وي از آنكارا داشته باشد.

سيپراس در استانبول از مدرسه رهبان كليساي ارتدوكس در جزيره هيبلي آدا كه از سال 1971 تعطيل مي باشد، ديدار كرد. اين اولين ديدار يك نخست وزير يونان از اين مدرسه كه مهمترين مركز آموزش كليساي ارتدوكس است و اهميت نمادين دارد، مي باشد.

تاكنون درخواست هاي مكرر مسئولين يونان براي بازديد از اين مدرسه از سوي مقامات تركيه رد شده بود.

اردوغان روز گذشته در مصاحبه مطبوعاتي مشترك با سيپراس اعلام كرد كه اعضاي هيات امناي كليساي ارتدوكس به حد نصاب قانوني رسيده و اين كليسا مي تواند فعاليت خود را در زمينه هاي مختلف آغاز كند.

برخي ناظران اين سخنان رئيس جمهوري تركيه را به عنوان چراغ سبزي براي فعاليت مدرسه رهبان در جزيره هيبلي آدا مطرح مي كنند. آغاز به فعاليت اين مدرسه از جمله مهمترين خواست هاي كشورهاي اروپايي و در راس آنها يونان از تركيه است.

ديدار سيپراس از كليساي اياصوفيه در استانبول نيز اهميت نمادين داشت چرا كه اين كليسا كه در حال حاضر به عنوان موزه مورد استفاده قرار مي گيرد يكي از مهمترين اماكن عبادي ارتدوكسها بود كه بعد از فتح استانبول به دست سلطان محمد فاتح به عنوان مسجد مورد استفاده قرار گرفت.

هر چند در سفر نخست وزير يونان به تركيه قراردادي بين طرفين امضاء نشد ولي بدليل فراهم آوردن زمينه ديدار وي از مدرسه رهبان در جزيره هيبلي آدا و نيز ديدار وي از كليساي ايا صوفيا مي تواند زمينه ساز حل اختلافات دو كشور در زمينه هاي مبنايي باشد.

ديدار آتي رهبران دو كشور در جريان نشست شورايعالي روابط استراتژيك دو كشور در شهر سلانيك در ماههاي آتي خواهد بود و پيش بيني مي شود در جريان آن نشست نيز بهار روابط دو كشور همچنان ادامه يابد.