پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : خودمختاري كليساي اوكراين و ارتدوكس هاي بلاروس
سه شنبه، 25 دی 1397 - 09:59 کد خبر:30237
كسنيا واوي


اواسط ماه دسامبر، شوراي روحانيت كليساي ارتدوكس كانستانتينوپل(قسطنطنيه) اوكراين و كليساي ارتدوكس خودمختار اوكراين در كيف برگزار شد و طي اين جلسه، دو كليسا تحت رهبري كانستانتينوپل، متحد و كليساي ارتدوكس جديد اوكراين را تشكيل دادند. كليساي ارتدوكس روسي اوكراين، حاضر به شركت در اين جلسه نشد. اسقف اعظم والا كلامسكي ايلاريون، از جلسه كيف بعنوان "شوراي دروغين" نام برد. هيچكدام از كليساهاي ارتدوكس محلي، به استثناي كانستانتينوپل مشروعيت اين ساختار ديني جديد را به رسميت نشناختند. سلسله كليساهاي لهستان و بلغارستان تاكيد داشتند، كه تنها مشروعيت كليساي ارتدوكس روسي را، در اوكراين به رسميت مي شناسند. كانستانتينوپل، بلاروس را  قلمرو مشروع خود محسوب مي كند و قبلا ادعاهايش را در باره بلاروس اعلام كرده بود.

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) خبرنگار "اوراسيا. كارشناس" از نظرات كارشناسان بلاروسي درباره تاثيرات تلاش كانستانتينوپل براي به رسميت شناختن جدايي در اوكراين بر آينده ارتدوكس، از جمله در بلاروس، جويا شد كه گزارش آن را مي خوانيد:

واسيلي مالاشنكوف، روزنامه نگار، كارشناس حوزه روابط كليساها (مينسك، بلاروس):

شوراي ۱۵ دسامبر در كيف، هيچ وجه اشتراكي با مسائل كليسا ندارد. اين يك رويداد سياسي است. بازخورد برخي از وبلاگ نويسان كليسا، تاييد اين نظر است. من مخصوصا ستون ها و يكي از كانال هاي تلگرام افرادي كه روابط دوستانه اي با سلسله مقدسات كليساي ارتدكس روسيه ندارند را پيگيري كردم. پيش از اين برخي از آنها به راحتي با كلمات ركيك از اسقف اعظم نام مي بردند و در وبلاگهاي خود تصوير منفي ايجاد مي كردند. شرايط را بد جلوه مي دادند و شايعه پراكني مي كردند. آنها آشكارا به اسقف فيلارت دنيسنكا ابراز علاقه مي كردند. اين افراد كه حتي برخي از آنان در كيف مستقيما جلسه را دنبال مي كردند،  به اتفاق در باره اين ماجرا نظر منفي داشتند.

براي همه روشن است كه اين يك رويداد صرفا سياسي بود. اولاـ جمعيتي كه با اتوبوس ها آورده شدند بحث برانگيز است. ثانياـ پروشنكو نه درباره مسيح بلكه در مورد مسكو سخن گفت. او حتي از رهبر منتخب كليساي جديد طلب خير و بركت نكرد، و با اسقفان دعاي "بركت" نخواند، طبق سنت هر امر مهمي با اين دعا شروع مي شود.

به عقيده برخي از اسقف هاي كليساهاي محلي (به غير از كليساي روسيه) پس از اين شورا، امكان دارد برخي كليساي جديد را به رسميت نشناسند. برخورد واتيكان، جالب خواهد بود. پيش از اين او با كليساي روسيه و نه با جدايي يافتگان ارتباط داشت. از آنها هيچ كارآموزي تحت برنامه تبادل دانشجو در سمينارها پذيرفته نمي شد.

قسطنطنيه در مساله اوكراين بازي خطرناكي مي كند.

ببينيد، با كليساي روسي آن در اروپاي غربي چه برخوردي مي شود. ياد آور مي شوم، فانار  (Phanar) با يك دست فرآيند ايجاد كليساي مستقل اوكراين را آغاز كرد و با دست ديگر كليساي روسي را ممنوع كرد. منطق كجاست؟ كليساي روسي آماده است تا به يك كليساي ارتدوكس مستقل در اروپاي غربي تبديل شود. ۲۳ فوريه ۲۰۱۹ در آنجا كليساي خود را منصوب مي كنند.

تصميم قسطنطنيه در اين باره مورد قبول واقع نشد. در حال حاضر به علت مساله اوكراين، يكي از فرقه هاي خارج از كشور به كليساي ارتدوكس روسي پيوسته است. بنابراين تمامي اين مسائل جهت منفعت ارتدوكس نمي باشد. اين فتنه جدايي است، جدايي جهاني و نه منطقه اي. كليساهاي ايالات متحده چندين سال است، فانار و ظهور قسطنطنيه را به رسميت نمي شناسند، وانتظار همگرايي و نزديكي آنها در حال حاضر به سختي امكان پذير است.

پتر پتروفسكي، محقق دانشكده فلسفه آكادمي ملي علوم بلاروس، مدير مركز محافظه كار NOMOS (مينسك، بلاروس):

تلاش قانوني كردن جدايي اوكراين و اين شورا را نمي توان تفسير كرد. در اين مورد تمامي قوانين اصلي كليسا نقض شده اند. كانستانتينوپل(قسطنطنيه) يك جانبه تصميم گرفت بي قانوني رهبران جدايي را ناديده بگيرد و ساختار آنها را به رسميت بشناسد. علاوه بر اين فانار تصميم به بازنگري قلمرو قانوني خود گرفت. او مدعي سرزمين هاي تاريخي كيف قرون وسطي يعني قلمرو بلاروس و كشورهاي بالتيك شد. اين عمل به طور بالقوه وحدت كليسا در اين كشورها را تهديد مي كند.

قسطنطنيه در دهه ۱۹۵۰، بخشي از خائنين و جدايافتگان كليساي ارتدوكس خودمختار بلاروسي خود را كه در آن زمان در ايالات متحده بودند، قانوني و ضميمه خود ساخت. امروز كليساي ارتدوكس بلاروسي قسطنطنيه در آنجا فعال است. علاوه بر اين مهاجرت كليساي ارتدوكس خودمختار بلاروسي كه مشابه كليساي ارتدوكس خودمختار اوكراين محسوب مي شود افزايش يافته است. عليرغم فقدان عبادت كنندگان و ثبت رسمي، كليساي ارتدوكس خودمختار بلاروسي بطور غير قانوني شروع به فعاليت هاي مذهبي در بلاروس كرده است. طبق اطلاعات ارائه شده، كليساي ارتدوكس خودمختار بلاروسي در حال حاضر حدود۲۰ عابد و ۵ كشيش دارد كه بطورغير قانوني در بلاروس فعاليت مي كنند، كشيش ها در چند مورد به دليل جمع آوري كمك هاي مالي دستگير شده اند.

نمايندگان كليساي ارتدوكس خودمختار بلاروس در طرح هاي مخالفان راديكال شركت مي كنند. همه اين موارد نشان بر اين دارند كه در صورت قصد بي ثبات كردن وضعيت در بلاروس از جانب كليساي ارتدوكس خودمختار بلاروس، اقدامات مخرب با هدف تقسيم جامعه ارتدوكس كشور تشديد مي يابد.

اقدام قسطنطنيه در دهه ۱۹۵۰ واقعيتي است كه نشان ميدهد اگر شرايط مناسب ايجاد شود فانار به حوزه كليسا در بلاروس نفوذ مي كند. اوكراين نيز در بسياري از عوامل مخرب نقش الهام بخش رواني و ايدئولوژيك را ايفا مي كند و پايگاه زيرساختي مي باشد.

منبع: رايزني فرهنگي ايران در بلاروس