پايگاه تحليلي - خبري ايران بالكان : آتش در آب‌هاي درياي سياه
سه شنبه، 6 آذر 1397 - 18:48 کد خبر:29900
فرحناز دهقي


گارد ساحلي روسيه 3 كشتي اوكرايني را به اتهام تجاوز به مرزهاي دريايي خود توقيف كرد

به گزارش پايگاه تحليلي – خبري ايران بالكان (ايربا) به نقل از ايران، پس از گذشت بيش از 4 سال، بار ديگر تنش‌ها ميان اوكراين و روسيه شدت گرفت و سه كشتي توقيف شده، سفارتي در ميان زبانه‌هاي آتش و خاكستري بر جاي مانده از يك خودرو تا اينجاي كار نتيجه اين درگيري‌ها است. دامنه دور تنش‌هاي تازه از دوشنبه صبح آغاز شد؛ يعني پس از آن‌كه گارد ساحلي روسيه پس از تيراندازي به سه كشتي اوكرايني در تنگه كرچ در درياي سياه آنها را توقيف كرد. به گزارش الجزيره، دو كشتي توپدار و يك قايق يدك‌كش اوكرايني به گفته روسيه «به‌طور غيرقانوني وارد يك ناحيه دريايي متعلق به روسيه كه موقتاً بسته بود شدند» و همين باب درگيري‌هاي دو همسايه را بار ديگر گشود.

اندكي پس از اين درگيري، اسپوتنيك خبر داد كه سفارت روسيه در كي‌يف پايتخت اوكراين هم هدف حمله مهاجماني قرار گرفته كه با بمب و مواد شعله‌ور آرامش سفارتخانه را بر هم زده‌اند. مسكو در واكنش، كاردار سفارت اوكراين در روسيه را فراخواند و از كي‌يف خواست امنيت هيأت ديپلماتيك روسي را تأمين كند. پيش از حمله به سفارت روسيه، با آغاز تنش‌ها رئيس‌جمهوري اوكراين از پارلمان خواست حكومت نظامي اعلام كند. روسيه در پي متهم كردن اوكراين براي دست‌اندازي به آب‌هاي اين كشور، پيش از اين دو جنگنده و دو هلي‌كوپتر را براي زير نظر گرفتن كشتي‌هاي اوكراين به منطقه اعزام كرده بود و نفتكش بزرگي را در تنگه كرچ قرار داده بود تا دسترسي اوكراين به درياي آزوف مسدود شود. ساعاتي پس از توقيف سه كشتي اوكرايني، وزارت خارجه روسيه اعلام كرده بود. اوكراين از قبل براي حادثه درياي سياه برنامه‌ريزي كرده بود تا روسيه مجبور شود از خود واكنش نشان بدهد. واكنش روسيه به كشتي‌هاي اوكرايني در شرايطي روي مي‌دهد كه اين دو كشور در سال 2003 پيماني امضا كردند كه براساس آن آزوف جزو آب‌هاي داخلي دو كشور محسوب مي‌شود. اين پيمان آزادي كشتيراني براي تمام وسايل نقليه دريايي متعلق به اوكراين و روسيه را تضمين مي‌كرد.

به گزارش سي‌ان‌ان، پترو پوروشنكو رئيس‌جمهوري اوكراين در واكنش به اقدامات روسيه عليه اين كشور در درياي سياه در توئيتر خود نوشت: «براي روسيه هيچ خط قرمزي وجود ندارد. ما اين اقدامات را غيرقابل پذيرش مي‌دانيم و اين خصومت عواقبي در پي خواهد داشت». سخنگوي ناتو نيز در اين باره سكوت نكرد و طي بيانيه‌اي گفت: «ما به‌طور كامل از تماميت و وحدت ارضي و حق حاكميت اوكراين حمايت مي‌كنيم و روسيه بايد جلوگيري از دسترسي اوكراين به درياي آزوف را كنار بگذارد. ناتو با دقت تمامي تحركات درياي آزوف و تنگه كرچ را زير نظر دارد و ما با مقام‌هاي اوكرايني در ارتباط هستيم. ما خواستار كاهش تنش و درگيري‌ها هستيم». اما ولاديمير كنستانتينوف رئيس‌ پارلمان روسيه، امريكا را مقصر اين تنش مي‌داند. او در جمع خبرنگاران گفت: «اقدامات تحريك‌آميز اوكراين در درياي آزوف و درياي سياه كه تاكنون به توقيف چند فروند كشتي اوكرايني و تشديد درگيري‌ها منتهي شده را امريكايي‌ها طراحي و اجرا كرده‌اند.» از سوي ديگر با درخواست امريكا شب گذشته در شوراي امنيت سازمان ملل، نشستي پيرامون اين تنش تازه برگزار شد.

عواقب تشديد تنش‌ها
پس از سال 2014 و الحاق كريمه به خاك روسيه، روابط ميان اروپا بويژه اوكراين و روسيه همواره سرشار از تنش و التهاب است اما اين بار اين تنش در اتمسفر غير عادي اروپا مي‌تواند تبعات متفاوتي به همراه داشته باشد. دور تازه تنش ميان اوكراين و روسيه در شرايطي آغاز شد كه كشورهاي اروپايي خود را آماده گسترش تحريم‌ها عليه مسكو مي‌كردند. مايكل كارپنتر از اتاق فكر امريكايي «آتلانتيك كنسول» مي‌گويد: «اين دور درگيري‌ها به اندازه‌اي شديد است كه حداقلي‌ترين عواقب آن مي‌تواند مسدود شدن بانك‌هاي روسيه مانند اسبربانك، VTB يا گازپروم بانك باشد. امريكا كه اكنون به اوكراين موشك‌هاي ضدتانكي داده تا مانع ورود نيروهاي روسيه به شرق اوكراين شوند، اكنون به اين كشور موشك‌هاي ضدكشتي زميني داده است.» ايالات متحده امريكا در عين بازجويي دونالد ترامپ رئيس‌جمهوري اين كشور به دليل اتهام مشاركت با روسيه براي پيروزي در انتخابات رياست‌جمهوري سال 2016، تحريم‌هاي مستحكمي را عليه روسيه اعمال كرد. اما در پي تنش‌هاي روز گذشته، منتظر است كه ببيند ابتدا اتحاديه اروپا چه واكنشي نشان مي‌دهد و بعد وارد عمل شود.

سيمون جنكينز ستون‌نويس روزنامه گاردين در يادداشتي تحت عنوان «برگزيت را فراموش كنيد، جنگ در اوكراين تهديد جدي‌تري عليه اروپاست»، تلاش كرده اروپا را متوجه خطر تنش‌هاي كنوني اوكراين كند. او در اين يادداشت نوشته است: «تاريخ از اين واضح‌تر نمي‌تواند باشد. قدرت بزرگي عليه كشور كوچكي وارد عمل شده است. كشور كوچك كه با خشونت به اين اقدامات پاسخ مي‌دهد، از دوستان انتظار دارد از آن از طرق ديپلماتيك، اقتصادي و نظامي حمايت كنند. اين موقعيت بارها در طول تاريخ تكرار شده است. البته كه اين كمكي نمي‌كند بتوانيم از واكنش اروپا پيش‌بيني ارائه دهيم اما اكنون وقت تصميم‌گيري كشورهاي اروپايي است.»

به گزارش ايربا، به نظر مي‌رسد در قماري كه روسيه به راه انداخته است، با تشديد تحريم‌ها و انزواي اقتصادي آن، نبايد انتظار دستاوردي داشته باشد. شايد نيروهاي نظامي محلي از رويارويي نظامي با اوكراين منافعي داشته باشد، اما ضررهاي درازمدت آن غير قابل چشم‌پوشي است. تصميم دولت اوكراين براي اعلام حكومت نظامي نشان داد كه اكنون بازي در مشت اوكراين است. سال 2014 و 2015 با آن شدت خشونت‌ها، دولت اوكراين اعلام حكومت نظامي نكرد و نتيجه‌اش در اقتصاد صدمه‌ديده خودنمايي كرد. با اين حال مخالفان پوروشنكو در كمين نشسته‌اند كه اگر دولت اوكراين در برابر روسيه آن‌طور كه انتظار دارند، مقابله نكند، دولت را تا لبه پرتگاه به پيش ببرند.